در زنگبار خاطر من کار میکند
هر صیقلی که آینه را تار میکند
گر در بضاعت هنر آتش زند سپهر
آن را حساب گرمی بازار میکند
دارم بدل ز پرتو غمهای روزگار
عکسی که جانشینی زنگار میکند
اعضا چنین که تحفه دردت به هم دهند
آزار خار پا به جگر کار میکند
در دل به پاسبانی نقد وفای تو
هر داغ کار دیده بیدار میکند
یوسف به نسیه کس نخرد در زمان ما
دل آرزوی جوش خریدار میکند
در سنگ خاره نیز اثر میکند سخن
کوه از صدا همین سخن اظهار میکند
برداشت بخت اگر زر هم سنگر قضا
اندیشه کشیدن دیوار میکند
اینجا کلیم دعوی خون را گواه نیست
کی پادشه ز قتل کس انکار میکند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از تیرگی دل شاعر، کسادی بازار هنر و ستم روزگار شکایت میکند؛ دلی که هر صیقلی آن را تیرهتر میکند و آسمانی که سوزاندن هنر را رونق بازار مینامد. در میانه، از درد عشق سخن میگوید که در همهٔ اعضا پخش شده و داغهایی که نگهبان وفای معشوقاند. در پایان، معشوق را پادشاهی میداند که آشکارا میکشد و انکار نمیکند، پس خون عاشق گواه نمیخواهد.
هوش مصنوعی: دل و خاطر من چنان تیره است که گویی سرزمین سیاهان (زنگبار، با ایهام به «زنگ») است؛ در آن، هر صیقلدهندهای که بهجای روشنکردن آینه آن را تیره میکند کارگر میافتد. یعنی هر چیزی که باید دلم را صاف کند، تیرهترش میکند.
هوش مصنوعی: اگر آسمان و روزگار سرمایهٔ هنر را به آتش بکشد، این سوختن را به حساب گرمی و رونق بازار هنر میگذارد. طعنهای است به روزگار که هنر را نابود میکند و نام رونق بر آن مینهد.
هوش مصنوعی: از تابش غمهای روزگار، نقش و تصویری در آینهٔ دلم مانده است که خود جای زنگار را گرفته و آینهٔ دل را تیره کرده است.
هوش مصنوعی: اعضای بدن من چنان درد تو را چون هدیه به یکدیگر میرسانند و در آن شریکاند که آزار خاری که به پا رفته، به جگر میرسد و آن را میآزارد.
هوش مصنوعی: در دل من، هر داغ کارآزمودهای چون نگهبانی بیدار، از سرمایهٔ وفای تو پاسداری میکند. داغها به چشمان بیدار نگهبان مانند شدهاند.
هوش مصنوعی: در روزگار ما کسی حتی یوسف را نسیه هم نمیخرد، با این همه دل من آرزوی هجوم و ازدحام خریداران را دارد. یعنی بازار قدردانی چنان کساد است که آرزوی خریدار برای هنر و دل بیهوده است.
هوش مصنوعی: سخن حتی در سنگ سخت هم اثر میگذارد؛ دلیلش این است که کوه همان سخن را با پژواک خود بازمیگوید و آشکار میکند.
هوش مصنوعی: اگر بخت زری هموزن قضا برگیرد تا با آن برابری کند، آنگاه در اندیشهٔ کشیدن و سنجیدن دیوار (یا ساختن دیواری در برابر قضا) میافتد؛ یعنی کوشش بخت در برابر قضا کاری بیهوده و ناممکن است.
هوش مصنوعی: کلیم، در اینجا برای ادعای خون (کشتهشدن عاشق) گواهی لازم نیست، زیرا پادشاه (معشوق) هرگز کشتن کسی را انکار نمیکند؛ او آشکارا میکشد و کسی را یارای دادخواهی نیست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خوبی به روی خوب تو اقرار میکند
عقل از نهیب عشق تو زنهار میکند
دل را دل چو سنگ تو آزار میدهد
دم را دهان تنگ تو افگار میکند
خوشتر ز جان و عمری و از خواب خوش مرا
[...]
سرو بلند بین که چه رفتار میکند
وآن ماه محتشم که چه گفتار میکند
آن چشم مست بین که به شوخی و دلبری
قصد هلاک مردم هشیار میکند
دیوانه میکند دل صاحب تمیز را
[...]
شوخی نگر که آن بت عیار میکند
دل را به بند زلف گرفتار میکند
هردم به شیوهای ز کسی میبرد دلی
در حلقههای زلف نگونسار میکند
دشمن دریغ بود که ره یافت پیش دوست
[...]
دل را هوای چشم تو بیمار میکند
جان را امید وصل تو تیمار میکند
طرار طره تو دلم برد عارضت
رو وانهاده پشتی طرار میکند
از بندگی قد تو شد کار سرو راست
[...]
شوخی نگر که آن بت عیّار میکند
دل را به بند زلف گرفتار میکند
هردم به شیوهای ز کسی میبرد دلی
وز حلقههای زلف نگونسار میکند
دشمن دریغ بود که ره یافت پیش دوست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.