خوبی به روی خوب تو اقرار میکند
عقل از نهیب عشق تو زنهار میکند
دل را دل چو سنگ تو آزار میدهد
دم را دهان تنگ تو افگار میکند
خوشتر ز جان و عمری و از خواب خوش مرا
آن چشم نیمخواب تو بیدار میکند
خورشید دلبرانی و رویت به دلبری
با خویشتن دو زلف تو را یار میکند
چون جان بیگناهی و سودای عشق تو
جان مرا همیشه گنهکار میکند
از بس که در دلم ز تو طوفان محنت است
کشتی بر آب دیدهٔ من کار میکند
وز بس که یاد آن لب و رخسار میکنم
عشقم اسیر آن لب و رخسار میکند
آسان همینمود دلم را طریق صبر
آن را طریق عشق تو دشوار میکند
دیدار تو که مَهْ صفتِ حُسن از او گرفت
دل را به دام فتنه گرفتار میکند
بر دل بلا و فتنه ز دیدار میرسد
عدلی از آن خصومت دیدار میکند
اشک مرا به رنگ عقیق گداخته
تیمار آن عقیق شکربار میکند
جانم بلای عشق تو بسیار میکشد
عقلم حدیث حسن تو بسیار میکند
جعد تو این هوای خراسان به بوی مشک
بهْ از هوای تبت و تاتار میکند
زلف تو صید کردن مقصود خویش را
کار کمند خسرو دیندار میکند
عادل علاء دولت و دنیا و دین که عدل
پیش دلش به بندگی اقرار میکند
دارای روزگار که بدخواه ملک را
از چوب تخت دشمن خود دار میکند
اتسز که روز معرکه رمح از دو دست او
کار هزار لشکر جرّار میکند
هرچ آن به تیغ قهر ستاند ز دشمنان
آثار جود او همه ایثار میکند
کُهپیکر است مرکب رهوار پادشاه
کُه را رکیب اوست که رهوار میکند
نی نی چو شهریار سپهر است و آفتاب
اسبش مسیر کوکب سیّار میکند
باد سبکرو است و گه رزم خاک را
دائم ز باد حمله گرانبار میکند
بر نقطهای بگردد چون یافت امتحان
پرگاروار گردش پرگار میکند
ایزد جزای کافر و مؤمن در این جهان
از جود و تیغ شاه پدیدار میکند
از جود او مثوبت مؤمن چو میدهد
از تیغ او عقوبت کفار میکند
تا زین چهار طبع چون او شهریار خاست
هفتمسپهر خدمت این چار میکند
شاها تویی که رایت اعدات را خدای
در پیش رایت تو نگونسار میکند
عِلمت نشان حیدر کرّار میدهد
تیغت فتوح حیدر کرّار میکند
نیلوفر است تیغ تو و روز کارزار
گلهای دشمنان تو را خار میکند
از خون بدسگال تو بر خاک رزمگاه
گلزار میدماند و گلزار میکند
نار کفیده میکند از مغز دشمنان
وز روی دوستان تو گلنار میکند
در گنج ناصحان تو دینار مینهد
وز روی حاسدان تو دینار میکند
چون التجا به ایزد جبّار میکنی
ترتیب ملکت ایزد جبّار میکند
در طلعت تو فر محمد همینهد
وز لشکرت مهاجر و انصار میکند
دیوار از آن کنند شها گرد خانهها
تا دشمن تو روی به دیوار میکند
خون میفشاند از مژه و روز رزم تو
جان را فدای خنجر خونخوار میکند
هر دل که در خلاف تو بیمار میشود
تیرت علاج داروی بیمار میکند
گاهی به جان و عمرش و گاهی ز ملک و مال
آزار میرساند و بیزار میکند
شاها بهار تازهٔ صورتگر آمدهست
بر خار خشک صورت فرخار میکند
بیرزمه زیب رزمهٔ بزّاز میدهد
بیطبله کار طبلهٔ عطّار میکند
هر سر که مهرگان به دل خاک در نهاد
نوروز کشف آنهمه اسرار میکند
ابر سحرگهی چو کف تو به روز بزم
بر گل نثار لؤلؤ شهوار میکند
آن نقشهای طرفه نگه کن که بی قلم
نقاش صنع بر سر کهسار میکند
هر لحظهای نگاری و هر ساعتی گلی
دیدار مینماید و بازار میکند
روی نگار دمدمهٔ عشق میدهد
مرغ بهار زمزمهٔ زار میکند
هر صُلصُلی ترانهٔ عشّاق میکشد
هر بلبلی روایت اشعار میکند
گویی بهار تازهخریدار یافتهست
رخسار عرضه پیش خریدار میکند
گویی چمن ز نالهٔ مرغ و نسیم گل
با رودکی حکایت عیّار میکند
بر شاخ گل ز قمریِ نالنده عندلیب
گویی سبق گرفت که تکرار میکند
می خور شها که گردش ایام تیزرو
بر حسب آرزوی تو رفتار میکند
از بوی باده مست کن این چرخ را از آنک
پیوسته قصد مردم هشیار میکند
تا نور شمس مایهٔ انوار میدهد
تا جرم چرخ گردش هموار میکند
بادت همیشه گردش چرخ از موافقان
تا بر مخالفان تو پیکار میکند
گر نیستی ز داد تو عالم شدی خراب
با این ستم که چرخ ستمکار میکند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به توصیف ویژگیهای یک معشوق و تأثیرات عشق بر شاعر میپردازد. شاعر از جذابیتهای ظاهری و درونی معشوق صحبت میکند و میگوید عشق او دل را به درد و اندوه میافکند و عقل را مغلوب میکند. او به توصیف حالات خود در برابر این عشق میپردازد که چگونه از یاد معشوق رنج میبرد و دلش گرفتار طوفانهای محبت است. در انتها، شاعر عشق خود را با قدرت و جوداتی که در وجود معشوق است، درهم میآمیزد و به ثمرات خوب و زیبایی که عشق به ارمغان میآورد، اشاره میکند.
هوش مصنوعی: خودِ زیبایی به زیبایی چهرهٔ تو اعتراف میکند و خرد از هیبت و هجوم عشق تو امان و پناه میخواهد.
هوش مصنوعی: دل سنگمانند تو دل مرا میآزارد و دهان کوچک تو نفس و جان مرا زخمی و خسته میکند.
هوش مصنوعی: چشم خمار و نیمخواب تو مرا از خوابی که برایم از جان و عمر خوشتر است بیدار نگه میدارد.
هوش مصنوعی: تو در میان دلبران چون خورشیدی، و چهرهات در دلربایی دو زلفت را یار و همدست خود میکند.
هوش مصنوعی: تو مانند جان پاک و بیگناهی، اما سودای عشق تو جان مرا همواره گناهکار میسازد.
هوش مصنوعی: چنان طوفانی از رنج عشق تو در دلم هست که اشک چشمم دریایی شده و کشتی بر آن روان است.
هوش مصنوعی: چون بسیار یاد لب و چهرهٔ تو را میکنم، عشق مرا گرفتار همان لب و چهره میکند.
هوش مصنوعی: راه صبر پیشتر به چشم دلم آسان مینمود، اما راه عشق تو آن را دشوار ساخته است.
هوش مصنوعی: دیدار تو که ماه زیبایی را از آن وام گرفته، دل را در دام فتنه گرفتار میکند.
هوش مصنوعی: بلا و فتنه از راه دیدار به دل میرسد؛ پس دل اگر با دیدار دشمنی کند، کاری عادلانه کرده است.
هوش مصنوعی: اندوه لب عقیقرنگ و شیرین تو اشک مرا به رنگ عقیق گداخته، یعنی خونین، کرده است.
هوش مصنوعی: جانم رنج عشق تو را بسیار تحمل میکند و عقلم پیوسته از زیبایی تو سخن میگوید.
هوش مصنوعی: بوی مشکین زلف پیچیدهٔ تو هوای خراسان را از هوای تبت و تاتار که سرزمین مشکاند خوشبوتر میکند.
هوش مصنوعی: زلف تو در شکار کردن مقصود خود همان کاری را میکند که کمند شاه دیندار در شکار دشمنان؛ و شاعر از اینجا به مدح گریز میزند.
هوش مصنوعی: آن شاه عادل، علاءالدوله و الدنیا والدین است که خودِ عدل در برابر دل او به بندگی اعتراف میکند.
هوش مصنوعی: او فرمانروای روزگار است که از چوب تخت دشمنش برای بدخواه مُلک چوبهٔ دار میسازد.
هوش مصنوعی: اتسز کسی است که در روز نبرد نیزه در دستانش کار هزار لشکر انبوه را انجام میدهد.
هوش مصنوعی: هر چه را با شمشیر قهر از دشمنان بگیرد، بخشندگیاش همه را به دیگران میبخشد.
هوش مصنوعی: اسب راهوار شاه پیکری چون کوه دارد، و این رکاب شاه است که کوه را رام و راهوار میکند.
هوش مصنوعی: نه، بلکه شاه چون آفتابِ آسمان است و اسبش در گردش مانند ستارهٔ سیّار حرکت میکند.
هوش مصنوعی: اسب شاه چون باد تندرو است و در هنگام جنگ با حملهٔ بادآسایش خاک میدان را سنگین و انباشته از گرد و کشته میکند.
هوش مصنوعی: چون آزموده شود، بر یک نقطه میچرخد و مانند پرگار دایره میزند؛ کنایه از چابکی و رام بودن اسب.
هوش مصنوعی: خداوند پاداش مؤمن و کیفر کافر را در همین دنیا از راه بخشش و شمشیر شاه آشکار میکند.
هوش مصنوعی: خدا با بخشش او به مؤمن پاداش میدهد و با شمشیر او کافران را کیفر میکند.
هوش مصنوعی: از آنگاه که از این چهار عنصر شهریاری چون او پدید آمده، آسمان هفتم نیز به خدمت این چهار عنصر درآمده است.
هوش مصنوعی: ای شاه، تویی که خداوند پرچم دشمنانت را در برابر پرچم تو سرنگون میکند.
هوش مصنوعی: پرچم تو نشانی از علی (حیدر کرار) دارد و شمشیرت پیروزیهایی همچون فتوحات او به دست میآورد.
هوش مصنوعی: شمشیر تو از کبودیِ تیغه مانند گل نیلوفر است و در روز جنگ، گلهای دشمنانت را به خار بدل میکند؛ یعنی شادی و کامیابی آنان را به رنج تبدیل میکند.
هوش مصنوعی: شمشیرت از خون بدخواه تو بر خاک میدان جنگ گلزار میرویاند و زمین را از سرخیِ خون مانند گلستان میکند.
هوش مصنوعی: سرِ دشمنان را مانند انار ترکیده میشکافد و چهرهٔ دوستانت را از شادی، سرخ مانند گل انار میکند.
هوش مصنوعی: در گنجینهٔ خیرخواهانت زر میگذارد و چهرهٔ حسودانت را از ترس و غم، زرد مانند دینار میکند.
هوش مصنوعی: هنگامی که به خدای توانا پناه میبری، خداوند خود کار پادشاهی تو را سامان میدهد.
هوش مصنوعی: خدا شکوه پیامبر را در چهرهٔ تو مینهد و سپاهیانت را در یاریکردن مانند مهاجران و انصار میگرداند.
هوش مصنوعی: ای شاه، گویی دور خانهها دیوار میکشند تا دشمن تو از نومیدی و درماندگی رو به دیوار کند؛ یعنی دشمن تو همیشه خوار و نومید است.
هوش مصنوعی: دشمن تو از مژگان خون میبارد و در روز جنگ با تو، جانش را فدای خنجر خونریز تو میکند.
هوش مصنوعی: هر دلی که از مخالفت با تو بیمار شود، تیر تو درمانش میکند؛ به طنز یعنی با کشتنش او را از آن بیماری میرهاند.
هوش مصنوعی: تیر تو گاهی به جان و عمر مخالف و گاهی به ملک و دارایی او آسیب میرساند و او را از مخالفت بیزار میکند.
هوش مصنوعی: ای شاه، بهار تازه همچون نقاشی رسیده است و بر خار خشکیده نقشهایی به زیبایی بتکدهٔ فرخار پدید میآورد.
هوش مصنوعی: بهار بیآنکه بستهٔ پارچه داشته باشد، زیبایی بستهٔ پارچهفروش را به باغ میدهد و بیآنکه جعبهٔ عطر داشته باشد، کار جعبهٔ عطار را میکند؛ یعنی رنگارنگ و خوشبوست.
هوش مصنوعی: هر رازی که پاییز در دل خاک پنهان کرد، نوروز همهٔ آن رازها را آشکار میکند؛ یعنی دانهها و ریشههای نهفته در بهار میرویند.
هوش مصنوعی: ابر سحرگاهی، مانند دست تو در روز بزم که گوهر میبخشد، بر گلها مروارید شاهانه (قطرههای باران) نثار میکند.
هوش مصنوعی: آن نقشهای شگفت را ببین که نقاش آفرینش بیقلم بر سر کوهساران میکشد.
هوش مصنوعی: هر لحظه زیبارویی و هر ساعت گلی تازه رخ مینماید و جلوهفروشی میکند.
هوش مصنوعی: چهرهٔ زیبارویان، شور و وسوسهٔ عشق برمیانگیزد و پرندهٔ بهاری نالهای سوزناک سر میدهد.
هوش مصنوعی: هر پرندهٔ صلصل ترانهٔ عاشقان میخواند و هر بلبل گویی شعر روایت میکند.
هوش مصنوعی: گویی بهار خریدار تازهای یافته است و چهرهٔ زیبای خود را پیش او به نمایش میگذارد.
هوش مصنوعی: گویی چمن با نالهٔ پرندگان و نسیم گل، داستان «عیار» را همچون رودکی بازگو میکند؛ یعنی چمن به خوشسخنی رودکی نغمهسرایی میکند.
هوش مصنوعی: بلبل بر شاخهٔ گل گویی از قمری نالان درس گرفته است که آن را پیوسته تکرار میکند.
هوش مصنوعی: ای شاه، شراب بنوش، زیرا گردش شتابان روزگار مطابق خواست تو پیش میرود.
هوش مصنوعی: این آسمان را با بوی شراب مست کن، زیرا آسمان همواره قصد آزار مردم هشیار را دارد.
هوش مصنوعی: تا وقتی که نور خورشید سرچشمهٔ همهٔ روشنیهاست و تا وقتی که آسمان بهآرامی و هموار میگردد،
هوش مصنوعی: آرزو میکنم گردش آسمان همیشه از یاران تو باشد تا با مخالفانت پیکار کند.
هوش مصنوعی: اگر دادگری تو نبود، با این ستمی که آسمان ستمگر روا میدارد، جهان ویران میشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سرو بلند بین که چه رفتار میکند
وآن ماه محتشم که چه گفتار میکند
آن چشم مست بین که به شوخی و دلبری
قصد هلاک مردم هشیار میکند
دیوانه میکند دل صاحب تمیز را
[...]
شوخی نگر که آن بت عیار میکند
دل را به بند زلف گرفتار میکند
هردم به شیوهای ز کسی میبرد دلی
در حلقههای زلف نگونسار میکند
دشمن دریغ بود که ره یافت پیش دوست
[...]
دل را هوای چشم تو بیمار میکند
جان را امید وصل تو تیمار میکند
طرار طره تو دلم برد عارضت
رو وانهاده پشتی طرار میکند
از بندگی قد تو شد کار سرو راست
[...]
شوخی نگر که آن بت عیّار میکند
دل را به بند زلف گرفتار میکند
هردم به شیوهای ز کسی میبرد دلی
وز حلقههای زلف نگونسار میکند
دشمن دریغ بود که ره یافت پیش دوست
[...]
در زنگبار خاطر من کار میکند
هر صیقلی که آینه را تار میکند
گر در بضاعت هنر آتش زند سپهر
آن را حساب گرمی بازار میکند
دارم بدل ز پرتو غمهای روزگار
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.