منع نتوان کرد از بی طاقتی سیماب را
مشکل است آری عنان داری دل بیتاب را
چون حسب کامل عیار افتاد از گوهر مپرس
کس نمی جوید نسب خورشید عالمتاب را
مخزن دل را زبان خامشی باشد کلید
یافتم از بستن لب فیض فتح الباب را
در شب هجرت چو چشمم گوهر افشانی کند
می کشد در گوش دریا حلقهٔ گرداب را
در حریم وصل از فیض شمیم زلف او
کرده محکم هر نفس در کام دل قلاب را
از بناگوشی کزو صبح تجلی را صفاست
می نماید حلقهٔ زلفش گل مهتاب را
ابروش زان شعلهٔ رخسار شد خون ریزتر
می برد با آنکه از شمشیر، آتش آب را
آرزوی خاطر از بحرین چشم و دل بجوی
گر تو جویا طالبی آن گوهر نایاب را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با تمثیل جیوهٔ بیقرار از دشواری مهار دل بیتاب آغاز میشود. سپس از برتری شایستگی بر نسب و از سودمندی خاموشی سخن میگوید. در ادامه گریهٔ شب هجران و زیبایی زلف و بناگوش و ابروی معشوق را با تصویرهای پیچیدهٔ سبک هندی وصف میکند. در پایان، شاعر به خود میگوید که گوهر نایاب آرزو را باید در دریای چشم و دل جست.
هوش مصنوعی: جیوه را نمیتوان از بیقراری و لرزیدن بازداشت. آری، مهار کردن دل بیتاب هم کاری دشوار است.
هوش مصنوعی: وقتی کسی در فضیلت و شایستگی خودش کامل و بیغش باشد، دیگر از اصل و نژادش نپرس. کسی دربارهٔ تبار خورشیدِ جهانافروز نمیپرسد.
هوش مصنوعی: کلید گنجینهٔ دل، خاموشی و سکوت است. من با بستن لب، گشایش و فیض را به دست آوردم.
هوش مصنوعی: در شب جدایی از تو، چشمم چنان اشکهای گوهرمانند میریزد که گویی حلقهٔ گرداب را چون گوشواره در گوش دریا میکند. یعنی اشکم از دریا هم پرتر است.
هوش مصنوعی: در خلوت وصال، بوی خوش زلف او هر لحظه قلاب را در کام دل محکمتر فرو میبرد. یعنی عطر زلفش دل را اسیر و گرفتار میکند.
هوش مصنوعی: بناگوش او چنان روشن است که صبح تجلی صفای خود را از آن میگیرد. حلقهٔ زلفش در کنار آن بناگوش مانند گل مهتاب جلوه میکند.
هوش مصنوعی: ابروی او از گرمای چهرهٔ آتشینش خونریزتر شده است. گرچه معمولاً آتش آبِ شمشیر (تیزی و جلای آن) را میبرد، اینجا آتش رخسار ابروی شمشیرمانند را تیزتر کرده است.
هوش مصنوعی: ای جویا، اگر خواهان آن گوهر کمیاب هستی، آرزوی دلت را در دو دریای چشم و دل جستوجو کن. یعنی آن گوهر را باید با اشک چشم و در درون دل یافت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ابر برگیرد ز دریا لؤلؤ خوشاب را
باد بر دارد ز معدن عنبر نایاب را
این بیاراید ز عنبر سوسن آزاد را
وان بیاراید بلؤلؤ لاله سیراب را
از شقایق دشت ماند دکه بزاز را
[...]
زلف تو بر مه پریشان کرده مشک ناب را
شاخ شاخ افکنده بر گل سنبل سیراب را
از در مسجد درآ با آن دو ابروی و ببین
پشت سوی قبله رو در روی خود محراب را
پسته را تا زان دهان و لب رساند دل به کام
[...]
از تغار می چنان نوشم شراب ناب را
کبر نتواند ز دریا آنچنان برد آب را
در جفا دارد قرار آن چشم و در بیداد خواب
زانکه بردند از دل و چشمم قرار و خواب را
تا قیامت شام تنهایی بود در دیده خواب
[...]
ترک چشمت میکند آماجگه محراب را
ما طمع داریم ازو دلجویی احباب را
با ستمکاران گیتی بد نمیگردد سپهر
عید قربان است دایم خانهٔ قصاب را
منزل نزدیکتر دارد خطر هم بیشتر
[...]
بهکه امشب پاسبان دیده سازم خواب را
نغمه گردم ناخنی بر دل زنم احباب را
نورمه را چهره گرد آلود میبینم کجاست
پرتو روئی که آرایش کنم مهتاب را
چشم زخمی خورد بر بی تا بیم حیف ار نه من
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.