جهان فهرست ایجاد و سطور امصار ایرانش
شهنشه نام یزدان مدح مجدالملک عنوانش
ازین نام خوش یزدان و زین فرخنده فرعنوان
همی طوبی لک ای ایران رسد از باغ رضوانش
الا ای ترک نسترین رخ گل اندام و شکر پاسخ
که سرو قدت از خط سمن سا بار ریحانش
مرا بر یاد مجد الملک ریحان بربطی می ده
خصوص اکنون که دی سرگرمی از تاراج بستانش
نه بر گل نغمه زن بلبل نه با سرو آشنا صلصل
که باغ از زاغ شوم آئین دگرگون گشت دورانش
فلک از ابر تا چرم پلنگ آراست بر توسن
زسردی شیر خواهد کآتش افتد در نیستانش
خضر گر دست شوید از بقا نشگفت کز سرما
چو مرآت سکندر منجمد گشت آب حیوانش
چنان افسردگی در طور گیتی ازدم دیمه
که آتش نیست امکان جلوه برموسی بن عمرانش
بفصلی این چنین زردشت افروزراگر آتش
مغ آسا خاک ره بوسد بجان و دل مسلمانش
پدید امروز هایل زمهریری گشته درکیهان
که رقصد روح عاصی در تن از فردا و نیرانش
گل و نسترین و نسترون سفر کردند از گلشن
بغیر از سرو کو بگرفته دامان در مغیلانش
بده ای لعبت آذرمیی آذر سلب کاذر
زمستان عیش نستاند به نیروی زمستانش
برفت ارنار از بستان بتی بایست پردستان
که هرشب تا سحر بازی کنی با نارپستانش
نماند ارسبزه گرد جو نگاری سبز خط میجو
که خرم تر بود از سبزه خط عنبر افشانش
فرو بست عندلیب از دم بیاور مطربی محرم
که در افسرده تن جان نو انگیزد زدستانش
چه غم گر نشکفد نرگس زترکی زیب ده مجلس
که خود نرگس بود مسکینی از چشمان فتانش
نروید حالی ارسنبل مهی جو ضمیران کاکل
که باشد در شکنج مو دل سنبل گروگانش
نماند از وجد فرودین بمجد الملک جم فربین
که هی از کلک مشک آگین بهشت آساست ایوانش
چنان از پاک دامانی بود در مردمی جامع
که گوئی یک جهان انسان زده سر از گریبانش
بکار ملک از این آصف نماید خامه اندر کف
همان معجز که بد خاتم ز انگشت سلیمانش
هنر چندان در او مضمر که ناید در شمار اندر
نه بل پیرخرد در هر هنر طفل دبستانش
بگاه چامه گفتن آنقدر اشعار خوش راند
که بوسد نای مشکین خامه پور سعد سلمانش
بهار ارگفت او یابد ز آذر نیست آزارش
جوان ارشعر او خواند زپیری نیست نقصانش
اگر مجنون فرخ پی بخواندی یکغزل از وی
دل لیلی چنان بفریفت کامد گوی میدانش
اگر بیتی از او بد زیب کاخ اندر زلیخا را
دمی صد بار یوسف بهروی بشکست زندانش
چو نونی بر نویسد باج از ابروی دلدارش
چو لامی برنگارد تاج از گیسوی جانانش
گه تصویر آنسان نغز و با معنی کشد صورت
که مانی ماند انگشت تحیر در بدندانش
اگر نقشی زند صالح و کز شکلی کشد طالح
چنان نیکو بود کز رخ تراود کفر و ایمانش
بتی را کو بیارآید بلوح سیمگون شاید
گر ابراهیم اندر کعبه سازد زیب ارکانش
گر اوتمثال آدم را نگارد بررخ دفتر
فتد بی اختیار اندر سجود از وجد شیطانش
الا تا آنکه آذرمه نباشد خوی آزارش
الا تا آنکه آبان مه نباشد طبع نیسانش
سرت سبز و دلت خرم رخت سرخ وتنت بیغم
سرایت گلشنی کز قد تو سرو خرامانش
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این متن شعری، شاعر به توصیف زیباییهای سرزمین ایران و ویژگیهای افرادی چون «مجدالملک» میپردازد. او از نوعی افسردگی و تغییرات فصول در طبیعت سخن میگوید و تأثیر این تغییرات بر زندگی و احساسات انسانها را توصیف میکند. شاعر به تجلیل از زیباییهای طبیعت، مخصوصاً گلها و درختان، و ارتباط آنها با احساسات عاشقانه پرداخته و از روحیه و هنر افراد یاد میکند که در شرایط سخت میتواند الهامبخش باشد. همچنین به توانایی هنری و ادبی «مجدالملک» اشاره میکند و او را با شخصیتهای تاریخی و اساطیری مقایسه میکند. در نهایت، شاعر امید به بهبود وضعیت و بهار و رویش دوباره را بیان میکند.
هوش مصنوعی: این جهان به عنوان فهرستی از موجودات است و سرزمینهای مختلف در آن همچون سطرهایی در کتابی بزرگ جلوهگرند. در این میان، نام بزرگمردی چون یزدان، به عنوان ستایش و بزرگی در برابر حکومت و مقام مجدالملک ثبت شده است.
هوش مصنوعی: از نام نیک خدا و این عنوان مبارک، به تو ای ایران، از بهشت برین خوشی و خوشبختی خواهد رسید.
هوش مصنوعی: ای دختر زیبای ترک با چهرهی نسترینی و اندام شکرین، پاسخ بده که قامت بلند تو به زیبایی خط سمن و عطر ریحانش است.
هوش مصنوعی: به من یادآوری کن تا درباره مجد الملک ریحان صحبت کنم و به ویژه اکنون که به خاطر حمله به باغش میتوانیم سرگرمی جدیدی داشته باشیم.
هوش مصنوعی: بلبل نه بر روی گل آواز میخواند و نه با سرو آشناست، چون باغ به خاطر زاغها به حالتی دیگر درآمده است.
هوش مصنوعی: آسمان با ابر و چرم پلنگ زینت یافته است و بر اسب سردرگم، شیر در حال آمادهباش است، به گونهای که اگر در نیزارش آتش بیفتد، او را به واکنش واخواهد داشت.
هوش مصنوعی: اگر خضر از جاودانگی دست بردارد، عجیب نخواهد بود؛ چراکه مانند آبی که در سرما یخ میزند، زندگی او نیز ممکن است به همین سرنوشت دچار شود.
هوش مصنوعی: افسردگی آنقدر در جهان پخش شده است که حتی آتش نیز نمیتواند خود را به موسی بن عمران نشان دهد.
هوش مصنوعی: اگر در فصلی که زردشت نورافشان است، آتش مغ کیومرث مانند، به خاک راه بوسه بدهد، جان و دل مسلمان این را میپذیرند.
هوش مصنوعی: امروز در آسمان سرد و یخ زده، روح سرکش و rebellious به رقص درآمده و این نشاندهنده تغییراتی است که از فردا به وجود خواهد آمد.
هوش مصنوعی: گل و نسترین و نسترون از باغ به سفر رفتند، اما سرو که دامانش را در مغیلان گرفته، در آنجا ماند.
هوش مصنوعی: بده ای، دختر زیبای آتشین و دلربا، که با آمدن زمستان، لذت و شادابی را به همراه نیاورد. در حقیقت، سردی زمستان نمیتواند حسی شاد را به ما بدهد.
هوش مصنوعی: یک بت زیبا از باغ رفت و نوشته شده که او هر شب تا سحر با شوق و شادی مشغول بازی با نارنجکها و نارنجیهاست.
هوش مصنوعی: اگر سبزهای که در دشت روییده و خطی سبز بر آن افتاده، از سبزهای با خطی که عطر خوش عنبر دارد، هم خرمتر و زیباتر باشد، پس نمیماند.
هوش مصنوعی: پرندهی خوشخوان از تو خواهش میکند تا نوازندهای با تجربه بیاوری که در مراسم خصوصی بنوازد، چرا که موسیقی میتواند جان تازهای به جسم خسته ببخشد.
هوش مصنوعی: چه غم دارد اگر نرگس به خاطر زیبایی خود در مجلسی حاضر نشود؟ در حقیقت، خود نرگس به دلیل魅力 چشمان دلربایش، در جایگاه انسانی فروتن و عاجز قرار دارد.
هوش مصنوعی: در این بیت به زیبایی و شگفتی شخصیتی اشاره میشود که حالتی مشابه با گل سنبل دارد. او مانند موهایی پیچیده و زیباست که دلها را به خود جذب میکند. احساسات و افکار عمیق انسانها در برابر این زیبایی روحنواز به تردید و اندیشیدن واداشته میشود.
هوش مصنوعی: از شگفتی و خوشحالی فرودین، دیگر اثری از جمشید و عظمت او باقی نمانده است. اگر به شکوه و زیبایی این ایوان بنگری، میبینی که با نوشتن بر روی کاغذی مشکی، بهشتی خلق شده است.
هوش مصنوعی: او به قدری از لحاظ پاکدامنی در جامعهاش برجسته بود که انگار جهانی از انسانیت از درون او برخاسته و خود را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: اگر بخواهیم به زبان ساده توضیح دهیم، میتوانیم بگوییم که: این سخن به توانایی و قدرت قلم و نویسندگی اشاره دارد که میتواند مانند معجزه عمل کند. همچنین به قدرت و حکمت پیامبران و شخصیتهای بزرگ تاریخی مانند سلیمان اشاره دارد، به طوری که قلم و نوشتن میتواند تأثیر عمیقی مانند معجزات آنها داشته باشد.
هوش مصنوعی: هنر او چنان زیاد و پنهان است که نمیتوان آن را به حساب آورد. حتی یک فرد با تجربه و دانا هم در هر هنری اگر با او مقایسه شود، مانند یک کودک دبستانی به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: در زمان خواندن شعر، آنقدر اشعار زیبایی میسراید که جوهر قلمش را با بوسهای به مرز خوشبو بودن میرساند و شایستگیهای سعدی و سلمان را به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: بهار اگر بگوید که از آذر خبر ندارد، نمیتواند آسیبی به او بزند. جوان هم که در شعرش از پیری میخواند، از آن نقصانی نمیبیند.
هوش مصنوعی: اگر مجنون، شاعر معروف، یک غزل از خود را برای فرخ پی، که شخصیتی جذاب و دلبر است، میخواند، دل لیلی به قدری مجذوب آن میشد که انگار در میدان عشق به رقابت میپرداخت.
هوش مصنوعی: اگر کلمهای از زیباییهای او گفته شود، به اندازهای است که صد بار یوسف محبوب زلیخا را از زندانش آزاد میکند.
هوش مصنوعی: وقتی که دلبر با ابروی خود بر من ناز میکند، به مانند نانی که بر آن مالیات میگذارند، من هم دلم میسوزد و مانند کسی هستم که تاجش را با گیسوی محبوبش کنار میگذارد.
هوش مصنوعی: گاهی تصویری از انسان زیبا و با معنا به وجود میآید که مانند اثری ماندگار میماند و انسان را در حالی از شگفتی قرار میدهد که انگشت در دهانش مانده است.
هوش مصنوعی: اگر انسانی با نیکی و صفات خوب به نقش و نگار درآید و انسانی بدکار نیز به طرز ناپسند خود را نشان دهد، این نیکو بودن انسان صالح چنان است که از چهرهاش بر کفر و ایمانش سایه میافکند.
هوش مصنوعی: بیتی گفته شده است که ممکن است تصویری زیبا و جذاب به وجود آورد. اگر ابراهیم، پیامبر بزرگ، در کعبه این تصویر را بیافریند، زیبایی و جلوه آن به قدری خواهد بود که میتواند ارکان و پایههای این مکان مقدس را زینت بخشد.
هوش مصنوعی: اگر تصویری از انسان بر روی کاغذ کشیده شود، آن تصویر به طور ناخودآگاه به حالت سجود میافتد به خاطر شگفتی که شیطان در او ایجاد کرده است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که آذرماه نرسد، نباید از رفتار آزاردهنده او ناراحت شد و تا زمانی که آبان ماه نیاید، طبیعت آرام نیسان هم قابل انتظار نیست.
هوش مصنوعی: سر تو سبز و دلت شاداب است، لباس تو قرمز و بدنت بیغم است. تو باغی هستی که از قامت تو سروها با ناز حرکت میکنند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چه بود این چرخ گردان را که دیگر گشت سامانش؟
به بستان جامهٔ زربفت بدریدند خوبانش
منقش جامههاشان را کهشان پوشید فروردین
فرو شست از نگار و نقش ماه مهر و آبانش
همانا با خزان گل را به بستان عهد و پیمان بود
[...]
نبرده بوالحسن کافاق آباد است ز احسانش
علی کز همت عالی بزیبد تخت کیوانش
چو اندر بزم بنشیند همی ماه سما دانش
چو اندر صف بخواهد کین همی پیل دمان خوانش
نیاید روز کوشیدن برابر چرخ و کیوانش
[...]
سخا زریست کز همت زند رای تو بر سنگش
سخن نظمی است کز معنی دهد رای تو سامانش
ازین اندک هنر خاطر همی امید بگسستم
چو در مدح تو پیوستم هنر دیدم فراوانش
مرا دانی که آن باید که هر کو نیک شعر آید
[...]
همی جویم نگاری را که دارم چون دل و جانش
همی خواهم که یک ساعت توانم دیدن آسانش
اگر پیمان کند با من منم در خط پیمانش
وگر فرمان دهد بر من منم در بند فرمانش
نهاد اندر سرم ابری که پیدا نیست بارانش
[...]
دلم برد آن دلارامی که در چاه زنخدانش
هزاران یوسف مصرست پیدا در گریبانش
پریرویی که چون دیوست بر رخسار زلفینش
زره مویی که چون تیرست بر عشاق مژگانش
به یک دم میکند زنده چو عیسی مرده را زان لب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.