شب رو خونی که از چشمم به دور افتاده است
کردمش جا در کنار خود که مردم زاده است
گرچه پروردم به خون دل من او را در دو چشم
آن جگر گوشه به خون هر دم گواهی داده است
می خورندم همچو ساغر خون مدام این همدمان
همدم صافی درون در دور جام باده است
سر نهادم تا سر زلف تو آوردم به دست
در زمانه یک سر مو رایگان ننهاده است
صبحدم برخاست شور از مجلس روحانیان
باد از زلفش عجب گر حلقه ای نگشاده است
پیش عیّاران مگر رفته ست چشم مست تو
خواب مستی می کند ترکی عجب دل ساده است
شد تنم مویی وزان موجز خیالی هم نماند
تا مرا موی میانت در خیال افتاده است
ناله و اشکم رباب است و شراب و دل کباب
راستی اسباب عیشم سر به سر آماده است
از ثبات بندگیّت یافت آزادی جلال
سرو چون ثابت قدم شد نام او آزاده است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عاشق در این غزل از اشک خونین خود سخن میگوید که راز دلش را فاش میکند، و از همنشینانی که آزارش میدهند و تنها جام باده را یار یکرنگ میداند. سپس سر باختن در راه زلف یار، شور فرشتگان از بوی زلف او، فریبندگی چشم مستش و لاغری خود در خیال کمر او را وصف میکند. بزم او را ناله و اشک و دل کبابشده میسازد. در پایان میگوید پایداری در بندگی معشوق مایهٔ آزادی اوست، همانگونه که سرو از استواری «آزاده» نام گرفته است.
هوش مصنوعی: اشک خونینی که شبانه از چشمم دور افتاد و فرو چکید، در دامن خود جایش دادم، زیرا زادهٔ «مردم» است. «مردم» هم به معنای مردمک چشم است و هم به معنای آدمی؛ یعنی این اشک فرزند مردمک چشم من است و گرامی است.
هوش مصنوعی: هرچند این اشک را در دو چشمم با خون دل پروردم، آن پارهٔ جگر هر لحظه به خون گواهی میدهد و راز دل خونین مرا آشکار میکند.
هوش مصنوعی: این همنشینان پیوسته مانند جام، خون مرا مینوشند و آزارم میدهند. در این روزگار تنها همدم پاکدل و یکرنگ، جام باده است که در گردش است.
هوش مصنوعی: سرم را فدا کردم تا سر زلف تو را به دست آوردم؛ در این روزگار کسی حتی یک سر مو را هم رایگان به کسی نمیدهد.
هوش مصنوعی: سپیدهدم در انجمن فرشتگان و روحانیان شور و غوغایی برخاست. عجیب نیست اگر باد صبا حلقهای از زلف یار را گشوده و بوی آن به ایشان رسیده باشد.
هوش مصنوعی: گویا چشم مست تو نزد عیاران و زیرکان رفته و فریب آموخته است که خود را به خواب مستی میزند. با این حال چه ترک سادهدلی مینماید.
هوش مصنوعی: از وقتی کمر باریکتر از موی تو به خیالم افتاده، تنم از لاغری مانند مویی شده و از آن مو هم جز خیالی باقی نمانده است.
هوش مصنوعی: نالهٔ من چون رباب است و اشکم شراب و دلم کباب. بهراستی همهٔ وسایل بزم و خوشیام آماده است. این سخن طنزآمیز است و بزم او بزم غم است.
هوش مصنوعی: جلال به سبب پایداری در بندگی تو به آزادی رسید؛ چنانکه سرو چون ثابتقدم و استوار است، «آزاده» نام گرفته است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هیچ می دانی چرا اشکم ز چشم افتاده است
زانک پیش هر کسی راز دلم بگشاده است
کارم از دست سر زلف تو در پای اوفتاد
چاره کارم بساز اکنون که کار افتاده است
هر زمان از اشک میگون ساغرم پر می شود
[...]
بی تزلزل نیست هرکس چون علم استاده است
عشرت روی زمین از مردم افتاده است
تشنه چشمان بحر را سازند در یک دم سراب
حسن محجوب تو چون آیینه را رو داده است؟
با تهیدستان ندارد سختی ایام کار
[...]
لوح دنیا از خط مهر و محبت ساده است
ساده تر لوح کسی کو دل بدنیا داده است
داغ یاران، محنت دنیا، نفاق همدمان
جمله اسباب گذشتن از جهان آماده است
گر غرض شهرت نباشد، راه عزلت تنگ نیست
[...]
مانده در جهل مرکب آنکه لوحش ساده است
تیره بودن لازم چشم سفید افتاده است
وصل باشد لازمش حرمان، که گردیده سفید
چشم روزن تا به روی صبحدم افتاده است
بزم می دانند سربازان همت رزم را
[...]
آن جنگجو به ظاهر گرپشت داده است
پنهان دری ز فتح نمایانگشاده است
از بسکه سعی همت مردان فروتنیست
پشت سپه قوی به سوار پیاده است
محو قفاست آینهپردازی صفا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.