زان همه امّیدها که بودم در دل
نیست کنون غیرِ ناامیدی حاصل
گفتم هرگز فرامُشم ننماید
آن کو هرگز فرامُشش نکند دل
بود گُمانم که چون امیر ز تبریز
رفت به بختِ سعید و دولت مقبل
چامه چو بفرستمش به نامهای از من
یاد کند آن امیر نیک خصایل
لیک دو سه بار زی امیر نمودم
چند قصاید گسیل و چند رسایل
تا حال از درگهِ امیر نگشته است
بهرِ مباهاتِ من جوابی واصل
صدرِ اجل زنده باد و باد هم او را
ز آهن و پولاد مر عروق و مفاصل
مرد همی صدرِ شاعران پدرِ من
یک دو سه مه پیش از این به ناخوشیِ سل
افسرد آن بوستانِ فضل و معانی
پژمرد آن گُلسِتانِ فهم و فضایل
معدنِ فضل و کمال بودی و لاشک
معدن در زیرِ خاک دارد منزل
بعدِ پدر از کرم مرا پدری کرد
حضرتِ قائم مقام سَیّدِ باذل
سبطِ پِیَمبَر بود به دورۀ خسرو
همچو پِیَمبَر به دورِ کِسریِ عادل
ایدون قائم مقام دارد با من
آنچه به من لطف داشتی تو اوایل
از پیِ صد هزار مَحمِل بندند
چون تو ز شهری همی ببندی مَحمِل
یاد چو از محملِ تو آرم ایدون
سر کنم افغان و ناله همچو جَلاجِل
وه که چه خالی شد از تو باغی چونانک
غیرتِ کشمیر بود و حسرتِ بابِل
هر سو کایدر قدم گذاری در باغ
ناله کنند از جداییِ تو عَنادِل
چون گذرم اوفتد به باغِ تو ایدون
گیرم چون لاله داغ هَجرِ تو بر دل
نوحه سرایم بر او چنانچه بر اَطلال
نوحه سرایی نماید اَعشیِ باهِل
هر سو گردم اَیا مَنازِل سَلمی
گویم و گریم چنان که آرَم و ابِل
گرچه رود از دل آنچه رفت زدیده
رفتی از دیده و نرفتی از دل
جای تو اندر دل است و دل به برِ ما
گو که بود صد هزار عالی و سافل
«پرده نباشد میان عاشق و معشوق
سدّ سکندر نه حاجب است و نه حایل»
خود تو نمایی نظر به هر چه نماییم
دیده و دل بس که بر تو آمده مایل
نوفل گر بازداشت مجنون از عشق
مجنون گردد کنون ز عشق تو نوفل
یادِ تو اندر روان عارف و عامی
نام تو اندر زبانِ عالم و جاهل
تا نشود نامِ فضل زایل از دهر
نام تو از دهر مینگردد زایل
باللّه صدق است اگر بگویم بر من
مرگ پدر سهل بود و هَجرِ تو مشکل
کاش که بارِ دگر نصیبِ من افتد
تا که ببینم مر آن خجسته شمایل



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: ایرج میرزا در این قصیده از امیری گله میکند که از تبریز رفته و به قصیدهها و نامههای او پاسخی نداده است. سپس از مرگ پدرش، صدرالشعرا، به بیماری سل خبر میدهد و قائم مقام را میستاید که پس از مرگ پدر برایش پدری کرده است. در بخش پایانی با یادآوری باغ خالیمانده و نوحه به شیوهٔ شاعران عرب، در فراق امیر سخن میگوید و دوری او را از مرگ پدر دشوارتر میخواند و آرزوی دیدار دوبارهاش را دارد.
هوش مصنوعی: از آن همه امیدی که در دل داشتم، اکنون جز ناامیدی چیزی برایم نمانده است.
هوش مصنوعی: گمان میکردم کسی که دلم هرگز فراموشش نمیکند، او هم هرگز مرا فراموش نخواهد کرد.
هوش مصنوعی: گمانم این بود که وقتی امیر با بخت نیک و اقبال بلند از تبریز رفت،
هوش مصنوعی: اگر شعری همراه نامهای برایش بفرستم، آن امیر خوشخوی از من یاد خواهد کرد.
هوش مصنوعی: اما دو سه بار چند قصیده و چند نامه برای امیر فرستادم.
هوش مصنوعی: تاکنون از درگاه امیر هیچ پاسخی نرسیده است که مایهٔ افتخار من باشد.
هوش مصنوعی: دعا میکند که آن صدر بزرگ زنده بماند و رگها و مفصلهایش چون آهن و پولاد استوار باشد.
هوش مصنوعی: پدرم، که سرور شاعران بود، یکی دو سه ماه پیش به بیماری سل درگذشت.
هوش مصنوعی: آن باغ دانش و معنا افسرده شد و آن گلستان فهم و فضیلت پژمرد.
هوش مصنوعی: او کان دانش و کمال بود و بیگمان جای کان زیر خاک است؛ یعنی به خاک رفتنش مانند جای گرفتن گنج در دل خاک است.
هوش مصنوعی: پس از مرگ پدر، جناب قائم مقام، آن سید بخشنده، از روی بزرگواری برایم پدری کرد.
هوش مصنوعی: او از نوادگان پیامبر است و در روزگار پادشاه زندگی میکند، همانگونه که پیامبر در روزگار انوشیروان دادگر زاده شد.
هوش مصنوعی: اکنون قائم مقام همان مهربانی را با من دارد که تو در آغاز با من داشتی.
هوش مصنوعی: وقتی تو بار سفر میبندی و از شهری میروی، صدها هزار نفر هم به دنبالت بار میبندند.
هوش مصنوعی: اکنون هر بار کجاوهٔ سفرت را به یاد میآورم، مانند زنگهای کاروان ناله و فریاد سر میدهم.
هوش مصنوعی: افسوس که باغی که مایهٔ رشک کشمیر و حسرت بابل بود، از تو خالی شد.
هوش مصنوعی: در این باغ به هر سو قدم بگذاری، بلبلان از جدایی تو ناله میکنند.
هوش مصنوعی: اکنون هرگاه گذرم به باغ تو بیفتد، مانند لاله داغ دوری تو را بر دل میگیرم.
هوش مصنوعی: بر آن باغ چنان سوگواری میکنم که اعشی باهلی، شاعر عرب، بر ویرانههای منزل یار نوحه میخواند.
هوش مصنوعی: به هر سو که میگردم، مانند شاعران عرب میگویم «ای منزلهای سلمی» و چنان میگریم که آهوان و شتران.
هوش مصنوعی: گرچه هر چه از چشم دور شود از دل هم میرود، تو از چشم دور شدی اما از دل نرفتی.
هوش مصنوعی: جای تو در دل است و دل همراه ماست، هرچند صدها هزار بلندی و پستی میان ما فاصله باشد.
هوش مصنوعی: میان عاشق و معشوق پردهای نیست و حتی سد اسکندر هم میانشان مانع و حائل نمیشود.
هوش مصنوعی: چشم و دل ما چنان به تو مایل شده است که به هر چه نگاه کنیم، خود تو را میبینیم.
هوش مصنوعی: اگر نوفل روزگاری مجنون را از عشق بازمیداشت، اکنون خود نوفل از عشق تو مجنون میشود.
هوش مصنوعی: یاد تو در جان دانا و نادان است و نام تو بر زبان عالم و جاهل جاری است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که نام فضل و دانش از جهان محو نشود، نام تو هم از روزگار پاک نخواهد شد.
هوش مصنوعی: به خدا سوگند راست است اگر بگویم مرگ پدر برایم آسان بود، اما دوری تو دشوار است.
هوش مصنوعی: کاش یک بار دیگر قسمتم شود که آن چهرهٔ فرخنده را ببینم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
گنبد پیروزهگون پر ز مشاعل
چند بگشته است گرد این کرهٔ گل؟
علت جنبش چه بود از اول بودش؟
چیست درین قول اهل علم اوایل؟
کیست مر این قبه را محرک اول؟
[...]
دهقان در بوستان همی سحر آمد
تا ببرد جانشان به ناخن و چنگال
ای ز حکیمان شنوده علم اوایل
هم ببراهین رسیده ، هم بدلایل
طبع تو افروخته بنور حقایق
جان تو آراسته بنقش فضایل
چند مسایل کنم سؤال ز حکمت
[...]
ای شده سر تا به پا چو گلبن پر گل
طرّة دستار کرده دستة کاکل
کار کمر تنگ کرده تاب کمربند
طرف کله برشکسته طرز تغافل
خنده برانگیخته ز لعل چو غنچه
[...]
نی سوی دنیا امیدم و نه به عقبا
داشته چرخم درین میانه معطل
آمده دهر عجوز بهر فریبم
چهره به شکل عروس کرده مشکل
باطنش از هر قبیح آمده اقبح
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.