گنجور » حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۷

وزن:	فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
قالب شعری:	غزل
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۹

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به ارتباط عاشقانه و جذبه‌های دنیوی می‌پردازد و می‌گوید که اگر زیبایی‌های دنیایی همچون یار بی‌نظیرش بر دل‌های زاهدان تأثیر بگذارد، ایمان آن‌ها دچار تزلزل می‌شود. او به یار توصیه می‌کند که پیش از آنکه زیبایی‌اش مورد توجه دیگران قرار گیرد، به تماشا برآید و نه تنها عاشقان بلکه آسمانیان نیز به محفل سماعش حاضر شوند و دست افشان کنند. شاعر همچنین به درد و غصه‌هایی که در دل دارد اشاره می‌کند و از ظلم‌هایی که بر انسان می‌رود، گلایه می‌کند. در نهایت، او خود را از آه و ناله در نیمه شب رها نمی‌سازد، تا شاید صبحی زیبا و روشنی‌بخش فرارسد.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# شاهدان گر دلبری زین سان کنند

زاهدان را رخنه در ایمان کنند

هوش مصنوعی: اگر دلبرانی چون آن شاهد، دلبری کنند، زاهدان (مؤمنان) نیز دچار تردید در ایمان خود خواهند شد.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# هر کجا آن شاخِ نرگس بِشْکُفد

گُل‌رُخانَش دیده نرگس‌دان کنند

هوش مصنوعی: هر جا که گل‌های زیبای نرگس شکوفه دهند، آنجا چهره‌های زیبا را به عنوان نرگس می‌شناسند.

# ای جوانِ سَروقَد! گویی بِبَر

پیش از آن کز قامتت چوگان کنند

ای جوان بلند قامت، گویی (منظور گوی چوگان )ببر و تلاش کن تا برنده باشی قبل از اینکه پیر شوی و قامتت مانند چوگان خمیده شود

# عاشقان را بر سرِ خود حُکم نیست

هر چه فرمانِ تو باشد آن کنند

هوش مصنوعی: عاشقان هیچ‌کدام محدود به دستورات و قوانین نیستند و هر کاری که تو بخواهی انجام می‌دهند.

# پیشِ چشمم کمتر است از قطره‌ای

این حکایت‌ها که از طوفان کنند

هوش مصنوعی: این حکایت‌ها و خبرهایی که دربارهٔ عشق و عاشقی می‌گویند، در نظر من به اندازهٔ یک قطره هم اهمیت و ارزش ندارند، چرا که به شدت تحت تأثیر طوفانی بزرگ‌تر و عمیق‌ترند.

# یارِ ما چون گیرد آغازِ سَماع

قُدسیان بر عرش دست‌افشان کنند

هوش مصنوعی: وقتی که معشوق ما شروع به رقص و شادی می‌کند، فرشتگان در آسمان با شگفتی و شادی دست‌هایشان را به سمت او فرا می‌برند.

# مردمِ چشمم به خون آغشته شد

در کجا این ظلم بر انسان کنند؟

هوش مصنوعی: چشم‌های مردم شهر من از غم و اندوه مانند خون شده است؛ این همه ظلم و ستم بر انسان‌ها چه جایی انجام می‌شود؟

# خوش برآ با غصه، ای دل! کاَهلِ راز

عیشِ خوش در بوتهٔ هجران کنند

هوش مصنوعی: ای دل، با غم و اندوه خوش باشید! چون بی‌تحرکی و رکود در فهم لذت‌های زندگی، در دوران جدایی و فراق، به انسان آسیب می‌زند.

# سر مکش حافظ ز آهِ نیم‌شب

تا چو صبحت، آینه رخشان کنند

هوش مصنوعی: چهرهٔ زیبا و درخشانت را در صبحگاهان مثل آینه روشن می‌کنند، پس از اندوه شبانه تا صبح، سر به زمین نگذار و غم به دل راه نده.

پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی

راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

غزل شمارهٔ ۱۹۷ به خوانش فریدون فرح‌اندوز
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

غزل شمارهٔ ۱۹۷ به خوانش سهیل قاسمی

غزل شمارهٔ ۱۹۷ به خوانش محسن لیله‌کوهی

غزل شمارهٔ ۱۹۷ به خوانش فاطمه زندی

غزل شمارهٔ ۱۹۷ به خوانش م کریمی

همهٔ خوانش‌هاautorenew

غزل شمارهٔ ۱۹۷ به خوانش پری ساتکنی عندلیب

غزل شمارهٔ ۱۹۷ به خوانش فاطمه نیکو ایجادی

غزل شمارهٔ ۱۹۷ به خوانش مریم فقیهی کیا

غزل شمارهٔ ۱۹۷ به خوانش احسان حلاج

غزل شمارهٔ ۱۹۷ به خوانش نازنین بازیان

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

پیشنهاد مشق شعر

عطار » مظهرالعجایب » بخش ۱۹ - حدیث دیگر در آتش رفتن جناب ابوذر در حضور حضرت مولی الموالی علیه و آله السلام

آنچه حق گفته‌ست ایشان آن کنند

پنجه اندر پنجهٔ شیران کنند

مشاهدهٔ ۴ مورد هم آهنگ دیگر از عطار

مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۱۳ - آموختن وزیر مکر پادشاه را

گفت: تَرسایان پناهِ جان کُنند

دینِ خود را از مَلِک پنهان کنند

مشاهدهٔ ۳ مورد هم آهنگ دیگر از مولانا

حسینی » کنز الرموز » بخش ۲۷ - در بیان شوق محبت میفرماید

گرچه هر دم عشق را جولان کنند

اشتیاق قرب را قربان کنند

فیض کاشانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۶۵

شاهدان گر جلوه بر ایمان کنند

کفر و ایمان هر دو را یکسان کنند

عارفان از عشق اگر گردند مست

رازها در سینه کی پنهان کنند

عاشقان را دوست هر دم جان نو

[...]

ملا احمد نراقی » مثنوی طاقدیس » بخش ۸۰ - در بیان شناختن شخصی آن مرد عارف را

مرغها کاندر هوا طیران کنند

در هوای عشق تو جولان کنند

مشاهدهٔ ۳ مورد هم آهنگ دیگر از ملا احمد نراقی

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۱۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

سلحشور در ‫۱۲ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۱۶ خرداد ۱۳۹۳، ساعت ۱۹:۱۳ نوشته:

با سلام
بیت هشتم : خوش بر آ با غصه ای دل . نیم فاصله بین غصه و ای رعایت شود
---
پاسخ: با تشکر، نیم فاصله به فاصله تبدیل شد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

میلاد پارسا در ‫۱۲ سال قبل، سه‌شنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۳، ساعت ۰۵:۰۵ نوشته:

سلام در نسخه های چاپ قدیم این گونه این بیت سروده شده که به نظر بنده همان درست است:
یارما چون سازد اهنگ سماع....قدسیان در عرش دست افشان کنند.
که معنی ان هم درست تر است:هنگامی که یار ما میخواهد اهنگ رحیل اغازد ورحلت کرده وبه خاطر نیکیوی روحش به اسمان الهی برود. فرشتگان مقرب که در عرش الهی مقام دارند.به خاطر ورود وامدن او به عرش شادی ودست افشانی خواهند کرد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهران در ‫۱۲ سال قبل، سه‌شنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۳، ساعت ۰۵:۱۳ نوشته:

در کتب چاپ قدیم این گونه امده وصحیح تر هم هست: یار ما چون سازد اهنگ سماع...قدسیان درعرش دست افشان کنند
به معنی: یار ما اگر هنگام رحلتش برسد وروحش به عالم بالا واسمان برود.فرشتگان عرش الهی به خاطر امدن او به انجا شادمانی ودست افشانی خواهند کرد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مرتضی در ‫۱۲ سال قبل، پنجشنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۳، ساعت ۱۲:۰۲ نوشته:

آهنگ سماع به معنی آهنگ رحلت نیست. سماع پایکوبی و دست افشانی است. اگر یار ما دست افشانی را آغاز کند، قدسیان هم به تبع او در عرش دست افشانی می کنند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حامد نصیری در ‫۱۰ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۴ دی ۱۳۹۴، ساعت ۰۳:۰۵ نوشته:

یار ما چون گیرد آغاز سماع
و یا
یار ما چون سازد آغاز سماع
..
قدسیان در عرش دست افشان کنند
به معنی این است که اگر شروع به عملی خیر کنی ، خداوندگار قدسیان را به یاری ات میفرستد ( از تو حرکت از خدا برکت)
این بیت در ادامه ی واصل به مصرع زیر است
... هرچه فرمان تو باشد آن کنند
این اشاره به همان راز کائنات است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

جواد در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۰:۲۱ نوشته:

با سلام و تشکر
لطفا اصلاح کنید شعر ناقص است
بیت: (عید رخسار تو کو تا عاشقان در وفایت جان خود قربان کنند) رو از قلم انداختید.
چرا توجه نمی کنید آخه؟ شعری به این زیبایی رو از ذوق انداختید!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نادر.. در ‫۹ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۳۲ نوشته:

بوته هجران..

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۱۸ نوشته:

.https://rezasaghy.blogfa.com/

شاهدان گردلبری زینسان کنند

زاهـدان را رخنه در ایمان کنند

شاهد : محبوب ،معشوق زیبا رو ،بیشتر به پسرانِ زیبا رویی گفته می شدکه درمیکده های ِ زرتشتیان به عنوان ساقی کارمی کردند. رندان ونظربازان نیز گاهی گوشه ی چشمی به آنان داشتند وشیفته وشیدای آنها می شدند.......

"شاهد" همان مُغبچه است که درمیخانه های زردتشتیان به مَستان خدمت می کردند.

بایک نگاهِ گذرا به روشنی درمی یابیم که حافظ ازواژه های ِ (شاهد،مُغبچه، دیرمُغان ،پیرمُغان و...فراوان استفاده کرده است.) امّا اینها برخلاف نظربعضی حافظ پژوهان،دلیلی برگرویدن حافظ به مذهب زرتشتی نیست. بلکه بنظرچنین می رسد که احترام وارادتِ قلبیِ پایان ناپذیراو،ریشه دراندیشه های نابِ زرتشت، افکار نیک، پندارنیک، کردارنیک و پیرامون مهرورزی وعشق وصلح دوستی داشته باشد.

درخراباتِ مغان نورخدا می بینم

این عجب بین که چه نوری زکجا می بینم!

نزدیکی ِ افکار خواجه با افکارزرتشت وحسِّ وطن دوستیِ فوق العاده نیزدلیلی مضاعف شده تا آتش این ارادت همچنان درسینه ی شعله ور وفروزان بماند.

ازآن به دیرمغانم عزیزمی دارند

که آتش که نمیردهمیشه دردل ماست

چنانکه پیشترنیزگفته شده، جهان بینیِ این فرزانه، فرامذهبی وآزاداندیشانه هست در چارچوبِ هیچ مذهب ودین سازمان یافته قرارنمی گیرد.

معنی بیت : اگرمُغبچگان (زیبارویان) قرار باشد اینگونه دلستانی ودلبری کنند، وبه همین روش عشوه وناز راچاشنی رفتار خویش نمایند،بی هیچ تردیدی در ایمان واعتقادِ زاهدان، صوفیان و عابدان ِ متعصّب ومتشرّع نیز رخنه خواهند کرد وآنها را که مدّعی هستند تحتِ تاثیرهیچ عشوه وغمزه ای قرارنمی گیرند، شیفته وشیدای خود خواهند کرد ودل ودینشان را برباد خواهند داد.

اماچرا ایمان زاهدانه اینقدرسست بنیان است که درمقابل یک عشوه وغمزه برباد می رود؟‌!؟

بایددانست که دراین مسلکی که حافظ بنیان آن راپی ریزی کرده ،ایمان وباور زاهدانه به وجودخدا، روزجزا وبهشت وجهنم، ازجنس خیال وپوشالیست. دراین بینش اساساً ایمان وباور به هرچیزی ،کوردلی ببارمی آورد وروشن است که "ایمان کورکورانه" به اندک نسیمی فرومی ریزد وبربادمی رود. "ایمان وباور" وقتی دروجودآدمی شکل می گیردکه چیزی نادیدنی وناشنیدنی مطرح بوده باشد درچنین شرایطی آدمی ناگزیرمیگردد ،باسرکوب تردیدها وقانع کردن خودبه استدلالهای چوبین آن راباورکند. برای مثال وقتی ما آفتاب وماه رابه چشم می بینیم نیازی به ایمان آوردن به آنها نیست چراکه می بینیم که آنهاوجود دارند اما وقتی چیزی مانند خدا وبهشت وجهنم دیدنی نیستند بایدبه خودبقبولانیم وایمان بیآوریم که اینها وجود دارند. اماازکجامعلوم؟ شاید وجودنداشته باشند! بنابراین ایمان وباور،هیچ ارزش معنوی نداشته وبرای رشدوتعالی آدمی همچون سمّی خطرناک هستند. ازهمین روست که اولین چیزی که روشن ضمیران وبیدارشدگان، آن راازبین می برندباورها واعتقادات وایمان به نادیدنیهاوناشنیدنیهاهست.

آنهاباشکستن نظام باورها وایمانشان،فضایی جدیدبرای پذیرش نظریه هاویافته های جدید بازکرده وبدون هیچ مانعی،نظریات جدید ومتضادرا پذیرفته و به سطوح بالای هشیاری می رسند.

درنگرش حافظانه، رفتارخدایگونگی، جای ایمان کورکورانه به خدا وبهشت وجهنم راگرفته وآدمیان به رفتارنیک وکردارپاکِ خدایگونگی تشویق می گردند. اگرکسی به جای اعتقادداشتن بخدا، راستی ودرستی و خدایگونگی (شامل :عشقورزی،بی آزاری،صادقانه وشادمانه زیستن،پرهیزازکینه ورزی وقضاوت دیگران)راپیشه ی خودسازد به ناگهان روزی درخواهدیافت که خدا در درون اوحضوریافته وهمه جابااوست! اوهرجابرود سعادت ومعنویات نیزهمراه اوخواهدبوذ واین دقیقاًهمان به شهود رسیدن وروشن شدگی ِ ضمیرآدمیست که زاهدان وعابدان محروم وبی نصیب ازآن هستند ودرمقابل عشوه وغمزه ای ازجانب دلبران،ایمانشان فرومی ریزد وسالهاعبادتشان بربادمی رود.

برتوگرجلوه کند شاهدِ ما ای زاهد

ازخدا جزمِی ومعشوق تمنّا نکنی

🌿━━━━━━🌿

هرکجا آن شـاخ نرگـس بشکفد

گلرخانش دیده نرگسدان کنند

شاخ ِ نرگس استعاره از شاهدیست که چشمانش مانند نرگس زیبا ودلکش است گلرخ :خوب رو وگل چهره، کسی که چهره‌ای گلگون و سرخ دارد.

نرگسدان : گلدانِ گلِ نرگس ،استعاره ازچشم است

معنی بیت :

شاهد به شاخ نرگس تشبیه شده است، وقتی گل نرگس شاهد باشد گلدان ِ این نرگس نمی تواند معمولی باشد! نرگسدان (گلدانِ) این شاهد، چشمانِ گلچهرهاست.

خوبرویان وگل چهره ها که ازروی تکّبر وغرور به کسی نگاه نمی کنند، چشمان خودرا گلدانِ این شاهد می کنند. یعنی چشم ازاو برنمی دارند. درحالی که همگان به این خوبرویان نگاه می کنند وحظِّ روحانی می برند،این خوبرویان نیز ازنگاه کردن به این شاهدی که ازدلبری رخنه دردین وایمان ِ زاهدان می کند،لذّت می برند ودر زیبائیهای اوخیره می مانند،بطوریکه اگر درچشمان ِ آنها نگاه کنی، عکس ِ این شاخ ِ نرگس(شاهد) راخواهی دید.

بجزآن نرگس ِ مستانه که چشمش مرساد

زیر این طارم فیروزه کسی خوش ننشست.

🌿━━━━━━🌿

ای جـوان سـرو قد گـویـی بـبـر

پیش از آن کز قامتت چوگان کنند

سروقد : خوش اندام وبلند قدِ دلربا

گوی : توپِ مخصوص ِ چوگان بازی. دل به توپِ گوی تشبیه شده است. عشقبازی همانند بازی چوگانست! توپش دلِ عاشق وچوبش، قامتِ رعنای شاهد!

چوگان از ورزشهای اصیل و کهن ایرانیست که امروزه تقریباً دربیش ازهفتاد یا هشتاد کشور (البته به جزایران که زادگاه اصلی اوست!!!) رایج شده وموردتوجّه واقبال عمومی واقع شده است

این رشته ی پرجنب وجوش به دلیل رواج در میان پادشاهان و بزرگان به بازی شاهان معروف است، نام چوگان از نام چوبی که در آن استفاده می‌شود برگرفته شده‌است، این بازی در ابتدا عنوانی نظامی و جنگی داشت و سوارکاران ایرانی در آن استعداد وتوانمندی فردی و مهارتهای اسب‌های جنگی خود را به نمایش می‌گذاشتند.

هدف این بازی فرستادن توپ در دروازه ی حریف می‌باشد. هنگامی که توپ از پشت دروازه خارج می‌شود، پرتاب توپ به تیم مورد حمله قرار گرفته تعلق می‌گیرد، پس از هر گل، دو تیم زمین خود را تعویض می‌کنند و داور توپ را در مرکز زمین قرار می‌دهد. در صورتی که دو تیم برابر شوند، وقت اضافی به آن‌ها تعلق می‌گیرد و اولین تیمی که گل بزند برنده اعلام می‌شود.

پیرامون این ورزش مهیّج دردست نوشته های قدیمی به جامانده، از “کارنامه ی اردشیر بابکان” گرفته تا ترانه های مردمی و سروده های ستارگان آسمان شعروادب ایران، سخن بسیار آمده است. این ورزش چنان جایی در زندگی مردم داشته که گوینده و سراینده ای کهن یا نو نبوده که از ” گوی ” و ” چوگان ” و “میدان ” و گوی ربودن و . . . سخن سرایی نکرده باشد. حافظ نیزکه عاشقِ بی چون وچرای فرهنگ باستانی وآئین کهنِ ایرانیست،چندین وچندین بار "چوگان بازی" رادستمایه ی خویش قرارداده و مضامین بلندِ عارفانه- عاشقانه وحکمت آموز خَلق کرده است.

گوی بُردن : کنایه ازاین است که ای شاهد، ازاین نعمتی که به توداده شده(خوش قامتی) بهره‌مند شو، کاری بکن.

معنی بیت :

همچنان سخن پیرامونِ شاهد است خطاب به شاهد:

ای جوان ِ خوش قدو قامت؛ ساکت منشین وبه بازی (عشقبازی) بپرداز ودلی(گویی) رابِبَر، عمرمثل برق وبادمی گذرد.قبل از آنکه پیرشوی، قبل ازآنکه این قد وقامتِ رعنایِ تو خمیده شود، از موهبتی که به تو داده شده استفاده کن، واردبازی عشق شو وگویی بِبَر(دلستانی کن)هم خودرا بهره مند کن هم عاشقانت را.

سروقد با بلندی ِ چوبِ چوگان تناسبِ زیبایی دارد.

حافظ به زبان آن دوران،که چوگان بازی تفریح وسرگرمی مردم بوده، شاهدِ زیباروی ِ خویش را دعوت به چوگان بازی درمیدان عشق می کند.

حافظا گرمَدد ازبخت بلندت باشد

صیدِ آن شاهدِ مطبوع شمایل باشی

🌿━━━━━━🌿

عاشقان رابرسر خود حُکم نیست

هرچه فـرمان تـو بـاشد آن کنند

معنی بیت :

حافظ عاشقی تمام عیاراست وزمام دل وجانش را به معشوق سپرده وخطاب به معشوق می فرماید:

ماعاشقان از خود هیچ اختیاری نداریم، هرچه که نظر تو باشد ،هرچه که توفرمان دهی همان را انجام خواهیم داد.

دردایره ی قسمت ما نقطه ی تسلیم ایم

لطف آنچه تواندیشی حکم آنکه توفرمایی

🌿━━━━━━🌿

پیش چشمم کمتراست ازقطره‌ای

این حکایتها کـه از طـوفـان کنند

معنی بیت :

این داستانهایی که از طوفانهایِ ویرانگر و سیل آسا (اشاره به داستان طوفان نوح) نقل می کنند، در مقایسه با گریه ها وسیلِ اشکِ من قطره‌ای بیش نیستند!

ماکه دادیم دل ودیده به طوفانِ بلا

گوبیا ای سیل ِ غم خانه به یکبار ببر

🌿━━━━━━🌿

یـار مـا چـون گیـرد آغـاز سماع

قدسیان برعرش دست‌افشان کنند

سَماع به معنیِ شنیدن هر آواز خوشاینداست. در اصطلاح صوفیه حالتِ جَذبه واشراق واز خویشتن رفتن وفنا به امر غیر ارادیست که اختیارِعارف تأثیری در ظهور آن ندارد. ولی بزرگان صوفیه ازهمان دوره‌های قدیم به‌این نکته پی بردندکه گذشته ازاستعدادِ صوفی وعلل ومقدّماتی که اورابرای منجذب شدن قابل می‌سازد وسایل عملی دیگری که به اختیارواراده یِ سالک است نیز برای ظهورحال فنامؤثر است بلکه برای پیدایش «حال» و «وجد» عامل بسیار نیرومندی شمرده می‌شود از جمله موسیقی وآوازخواندن ورقص است که همه یِ آنها تحت عنوان «سَماع»‌در می‌آید. صوفیه می‌گویند سماع حالتی درقلب ودل ایجاد می‌کند که «وجد» نامیده می‌شود و این وجد حرکات بدنی چندی بوجود می‌آورد که اگراین حرکات غیرموزون باشد «اضطراب» ‌واگرحرکات موزون باشد کف‌زدن و رقص است.

امّا حافظ ازهرچیزی که سازمان یاقته وتشکّلی بوده باشد بیزاراست درنظرگاه حافظ سماع ، همان رقصیست که ازروی وجد وشعف وشادمانی رخ می دهد.رقص یکی ازپیچیده ترین وشگفت انگیزترین رفتارآدمیست. تنهاکسانی می توانندبرقصندکه به زندگی عشق می ورزند آنهاکه ازخشم وکینه وحسدسرشارند ازاین لذت محروم وبی نصیب هستند. ازهمین روست که حافظ ازعیش ونوش وجشن ورقص وشادمانی حمایت کرده ومردم رابه انجام آن تشویق می کند. جشن ورقص وآواز بی ریاترین واکنش آدمی به زندگانی وقدردانی ازموهبت زندگیست. رقص هیچ هدفی ندارد مقصود ومنظوری ندارد ولی لذت بخش است تاثیری باطنی وشگرف دارد. رقص درک عمیق حضور زندگی وسرمست شدن ازموهبت زندگانیست بی آنکه بدانیم زندگی چه معنایی دارد. رقص هیچ ارتباطی به گذشته وآینده ندارد ومارادرکانون «حال» نگاه می دارد وکامیابی وسروروشعف نصیبمان می کند.

قدسیان : فرشتگان وملایک

دست افشانی : رقص و نشاط، کف زدن

معنی بیت : هنگامی که معشوق ومحبوبِ ما شروع به آوازخواندن ورقص می کند، چنان نشاط آور وحال برانگیزاننده است که نه تنها آدمیان بلکه فرشتگان هم به وَجد آمده وبه رقص وکف زدن ونشاط می‌پردازند .

سروبالای من آنگه که درآید به سماع

چه محل جامه ی جان را که قبا نتوان کرد.

🌿━━━━━━🌿

مردم چشمم به خون آغـشـته شد

در کجا ایـن ظـلم بر انـسـان کنند

مردم چشم : مردمک دیده، ضمنِ آنکه با انسان درمصرع بعدی، تناسب زیبایی ایجاد شده است.

معنی بیت : از بس که گریه کرده‌ام مردمک چشمانم به خون آلود شده است ، در فرهنگِ کدام ملّت و سرزمینی چنین رفتارهایی دیده می شود؟ درکجا انیگونه ستمی به مردم می کنند ؟

یعنی هیچ جا سابقه ندارد که چنین ستمی بر مردم روا دارند.

دل ازمن بُرد وروی ازمن نهان کرد

خدارا باکه این بازی توان کرد؟!

🌿━━━━━━🌿

خوش برآ باغصه ای دل ؛ کاهل راز

عیش خوش در بوته‌ی هجران کنند

برآ : در اینجا بساز، کنار بیا

اهل راز: دانندگان اسرار حقیقت ، رندان وعاشقان راستین، آنهاکه باطن پاکی دارند وازحقایق باخبرند.

بوته : ظرفِ مخصوص ِ ذوبِ طلا و فلزات ، کوره‌ی ریخته گری

بوته‌ی هجران : هجران به ظرف ِریخته گری تشبیه شده است بدین سبب که درهجران دل انسان ازسوز وگداز،ذوب می شود و ظرف ِریخته گری نیز بسیار داغ وذوب کننده ی فلزات است.

معنی بیت : ای دل بامشکلات وغم واندوهِ دوری،بساز و به نیکویی کنار بیا چراکه عاشقان و مَحرمان ِ راز در آتش فراق می سوزند وگداخته می شوند وساخته می شوند. بنابراین از زاویه ای دیگر، غم ودرد واندوهِ غیبتِ معشوق، نعمت هستند وآنها که به حیقیت واصل شده اند دراین دوران به کامیابی و لذت می پردازند وزبان به شکایت بازنمی کنند.

ازدستِ غیبتِ تو شکایت نمی کنیم

تانیست غیبتی نَبُوَد لذّت حضور

🌿━━━━━━🌿

سر مکش حافظ ز آه نـیمه شب

تا چو صـبح‌ات آینه رخشان کنند

سرمَکش: غفلت مکن، فارغ مشو

معنی بیت :

ای حافظ ازشب زنده داریها، گریه وزاری کردنها وسوزوگدازِ نیمه شبهای دوره یِ فراق، فارغ مشو، طاقت بیاور پاپَس مکش، تا آئینه‌ی دلت را، همچون صبح روشن،صیقل دهند و درخشان سازند.

در این بیت وارونگی لطیفی رُخ داده است ؛ آه درشرایط معمولی هر آینه ای را مکّدر می سازد اما در دنیای عشق اینگونه نیست و آه های عاشقان، آینه‌ی دل وجان را صفا و درخشندگی می بخشد.

تاچه کندبادلِ تودودِدلِ من

آینه دانی که تابِ آه ندارد!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

یحیا نجوا در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۶ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۰:۲۴ نوشته:

در ضبطی از بیت دوم از این غزل شریف به این شکل آورده شده است :
هر گلی ز آن شاخ نرگس بشکفد ـــ
گلرخانش ، دیده نرگسدان کنند !

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سید یاسر حکیمی در ‫۸ سال و ۱ ماه قبل، دوشنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۴۳ نوشته:

شاهد یعنی انسان های الگو و پیشرو که در قرآن مکرر ذکر شده است. که در حال حاضر هم شاهد حقیقی امام مهدی است. بیت اول می گوید خیلی از متدینین وقتی عقیده و ایمان مهدی را ببیند انگار ایمانشان ایمان نبوده است و دوباره باید ایمان بیاوردند. بیت دوم و سوم و چهارم هم اهمیت همین الگو گرفتن صحیح است. بیت 5 : در روایات زیادی ظهور امام زمان به طوفان نوح تشبیه شده و اهل بیت هم به کشتی نوح. بیت 6 : سماع یعنی قیام امام و این که همه عالم هستی منتظر آن روز هستند. بیت هفتم تا آخر به انتظار اشاره دارد و ظلمی که بر انسان از جانب خودش می رود تا آن صبح واقعی طلوع کند...

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نیکومنش در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۰۱ نوشته:

درود بی کران بر دوستان
حافظ در مسیر عاشقی و دلدادگی ازلی خویش در جامعه خفگان شریعت مآبی آن زمان که زهد افیونگر را بر جامعه تزریق می کند در جرگه سالکان الهی قرار می گیرد و محبوب زمینی خویش را ملاقات می کند
وچون جامعه متحجر آن زمان پذیرای روابط مریدی و مرادی سلوک را ندارد با استفاده از یک سری کلید واژه ها به خلق آفرینی بزرگترین غزل عاشقانه و عارفانه تاریخ می پردازد که تنها عاشقان واقعی اجازه برداشت معانی از آن را دارند
من این حروف نوشتم چنان که غیر ندانست
تو هم ز روی کرامت چنان بخوان که تو دانی
پیر مغان :قطب و صاحب واولی به امر الهی
شاهد:افراد خالص و صادقی که از سوی قطب مامور به افاضه فیض الهی هستند
مراد از شاخ نرگس :قطب و پیر مغان
مراد از گلرخان :همان شاهدان که چشم بر هم زدنی از پیر بر نمی دارند
اشعار حافظ قابل تفسیر و تاویل نمی باشند فقط دل و چشم عاشق را می خواهند که بتواند انها را تعریف و باز گو کند
در پناه حق باشید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهدی ابراهیمی در ‫۷ سال و ۳ ماه قبل، چهارشنبه ۲۶ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۰۹:۴۹ نوشته:

-..-
بُوَد که یار نَرَنجَد ز ما به خُلقِ کَریم
که از سؤال مَلولیم و از جَواب خَجِل
"حافظ"
اگر چون وُعّاظِ خُلد‌آشنا و جِنّت‌مکان در فَلسفه نَکوشیم و چَشم از دو دَرِ این جهانِ خراب بِپوشیم و به همین طُرفه‌خَلاصی زین دُنیایِ حاضر و دون قانع باشیم و مقامِ خود را به اَشرَفی ارتقاء نَبخشیم خیلی هم سخت و دِل‌گیر نمی‌گُذرَد ولیکن اِمشبم میلِ آنم هست که چراغ‌خاموش با همین پَر و بالِ مَگسی یک‌دو پِلّه از مَنبرِ اَندُه بالا شُده و در چُرت‌که دَر و سَری به صحرایِ مَحشَرَش بِزَنم، همانا که نوحه‌ی‌ِ ما خوَش و به چَشِتان باشد.
.
به دو چَشمِ تو که چَشم از تو به انعامم نیست》
.
_
.
{(ع)یدِ} {(رُخ)سارِ} تو(کو؟) (تا؟) {(ع)اشِقان}
(دَر) (وَفایَت) (جانِ) خود(قُربان) کُنند}
.
او در پیِ پُرسش‌هایِ کلیدی و بُنیادی در آفرین‌َ‌ش و پاسُخ‌هایِ جانانه‌ست و زین‌رو بی‌پرده در بازیِّ لُغات، حرفِ خودش را خوش می‌زند تا به پَرِ قَبایِ یار بَر نَخورَد و عبایَ‌ش نیز، گَهگاهی هم در رُخ و راستایَ‌ش به فاش، در آه و ناله و فریاد و آفرین می‌کوشد.
.
.
(پیرِ) ما گُفت {خَطا بَر قَلمِ صُنع نَرفت}
(آفرین) بَر {(نَظَرِ) پاکِ} {خطا‌پوشش (باد)}
.
.
《عیدِ رُخسارِ تو کو تا عاشِقان
در وَفایَت جانِ خود قُربان کُنند》
_
.
آری او در انجام به چشمِ رُ(خِ) و عینِ عین(ع)، (عید و عاشقان)، چَشم ما را در تایِ رُخسارَش مُنَوَّر کرده و بُرد. زِ همان اِپتدا با آسِ دِل از دَر دَرآمد و سپس آن کو(یِ) لاکَردار،( کو)یی که سر تا قَدَمش در عیبِ بَری بود و از سرِ تا و سازِش و نُمایش خبری نیست ، و وَز آن‌ روست که (تا)یی چند چِهره را به رُخِ ما و روزگار کَشیده است، ماه، ماهِ قُربان است و روز، روزِ داس و خونریزیّ و قُربانی و عاشقانی که به پایِ خود سر در جان و فَرجام دارند و به پایِ خود به تن تا وعده‌گاه به تا و قربانی شُده‌اند و امّا تمامِ زیباییِ کار در جایِ دگر است.
آری آن جا که روزِ قربانی دهم ماهِ تازی‌ست[ دَهُم ماهِ ذیحجه] و از داسیِ ماه ده روزی گُذشته است و ماه رو به کمال و تمامی نهاده و از نو ز چهاردهی میلِ به داسی، و او در ده روز پس از رویَت ماهِ عرب این پُرسش را دارد که (کو) جلوه‌ای ز ابرویِ همچون هلالِ تو تا در وفایِ ماهی‌ات جان و روان و دل و دین را همه در بازم و توفیر کُنم.
.
.
کافر مَبیناد این غَم که دیده‌ست
از قامَتَت سرو از عارِضَت ماه》
.
.
گو شمع میارید در این جمع که اِمشب
در مَجلسِ ما ماهِ رُخ دوست تَمام است
"حافظ"
تنها در تایِ آن‌ (دَرِ) اَفسون‌گَرش باشیم
_____
(تا) عاشِقان (به) بویِ نَسیمَش {(دَهَن)د} (جان)
بِگشود نافه‌ای و (دَرِ) آرِزو بِبَست
"حافظ"
____
.
(تا) (آ)سمان ز (حلقه) (به‌گوشانِ) {(م)(ا)} شود
(کو) (عشوه‌ای ز ابرویِ) همچون (هِلال) تو
"حافظ"

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فرهاد ۲ در ‫۶ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۱۷ آبان ۱۳۹۸، ساعت ۱۷:۰۱ نوشته:

اینگونه که شما اشعار حافظ را صریح یافتید و شاهد و نظربازی را صریحا همان پسر زیبا و تمنای او معنی میکنید ، رندی و سخنان رندانه او را در کجا میابید ؟؟ رندی ، یعنی در پس این واژگان معنای محکمتری موجود است . ! به همین سادگی از انها میگذرید ؟؟!!!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ارشک دادور در ‫۶ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۹، ساعت ۲۱:۲۷ نوشته:

دوستان گرامی رادعوت می کنم به شنیدن گلهای تازه شماره 137که به زعم بنده باید 173باشد باصدای ملکوتی استاد عبدالوهاب شهیدی وطنازی ساز زنده یادان حبیب اله بدیعی وفرامرزپایور که به واقع یک شاهکار بی بدیل درموسیقی سنتی ماخلق شده است...اثری جاوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برگ بی برگی در ‫۶ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۲ شهریور ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۴۳ نوشته:

شاهدان گر دلبری زین سان کنند
زاهدان را رخنه در ایمان کنند
شاهد ، انسان زنده شده به خدا و رها شده از منیت و بریده از تعلقات گوناگون دنیوی از هر نوع آن است که به مقام و شهود نایل شده باشد ، نمونه های برجسته آن حافظ ، مولانا ، عطار ، فردوسی، سعدی بایزید بسطامی، سنایی و سایر بزرگان این وادی هستند که از انسانهای جویای معرفت با آموزه ها و آثار خود ،دلبری کرده و آنان را شیفته خود مینمایند ، از این دست دلبری ها که حافظ میکند. در نقطه مقابلِ شاهد زاهد است و به انسانی اطلاق میشود که خدایی را که از جنس فکر میباشد در ذهن خود پرورش داده و در مرکز خود قرار داده، گمان می بَرَد به ایمان حقیقی رسیده است، پس‌ با حفظ کینه توزی و دشمنی و حسادت و رنجش و سایر دردها ، دیگران را نیز به این خدای ذهنی خود دعوت میکند. زاهد همچنین به دیگر انسان هایی نیز اطلاق می‌گردد که بجای خدای ذهنی سایر چیزهای اینجهانی را در مرکز و دل خود قرار داده اند ، پول و ثروت ، مقام ، اعتبار ، علم و دانش ، باورهای بی ثمر و تقلیدی و انواع شهوات دنیوی از آن جمله هستند و همانطور که زاهد از خدای ذهنی خود توقع بهشت دارد ، آنها نیز از چیزهایی که در دل و ذهن خود قرار داده اند طلب خوشبختی و آرامش میکنند. حافظ میفرماید با شروع دلبری شاهدانی که ذکر شد، انسان هایی که زاهد نماد آنان است در اعتقاد باطلشان رخنه و گسست می بینند، یعنی اگر با خود صادقانه باشند در اندیشه خواهند شد و مجذوب دلبری شاهدان ، چرا که ذات انسان همواره آماده جذب به اصل خدایی خود میباشد ، در بیت بعد حافظ آن شاهدان را گلرخ و در جای دیگری پری روی میداند و همه انسانها چنین هستند .
هر کجا آن شاخ نرگس بشکفد
گلرخانش دیده نرگس دان کنند
شاخ نرگس کنایه از همان شاهد و انسان رها گشته از منیت های پرورده ذهن میباشد و در هر زمان و یا مکانی گل وجود آنها به عشق و نور ایزدی شکفته شوند، پس گل رخان یا انسانهای دیگر که آنان نیز از جنسِ زندگی بوده و طالب چنین شهود و حضوری هستند چشمان خود را جایگاه چنین نرگس و جهان بینیِ چنین انسانهایی کرده و از نگاه آن شاخ نرگس و با عینک دید آنان که دیدگاه زندگی و خدا میباشد به جهان می نگرند و همین نگاهِ عاشقانه به جهان است که به آرامی شاهدِ شکفته شدنِ گُلِ وجودی خویش خواهند بود.
ای جوان سروقد گویی ببر
پیش از آن کز قامتت چوگان کنند
پس حافظ خطاب به جوانان می فرماید بهتر است او از این دوران طلایی سرو قامتی بهره مند شده و کار بر روی خود را آغاز و از آموزش ها و پیغام های معنوی شاهدان که گنجینه‌های زبان فارسی هستند، برای رسیدن به اوج معنویت استفاده کند پیش از آنکه انسانهای دارای منیت و یا زاهدان بی خرد و یا مغرض از قامت وجود و هستی او سوءاستفاده کرده و با آن چوگان کنند یعنی که او را به بازی گرفته و مانند گوی چوگان به هر سویی ببرند.امروزه نیز مکاتب گوناگون انحرافی و بدون نتیجه توسط طماعان و سود جویان بر سر راه انسانها قرار دارند که نه تنها به انسان آرامش و خوشبختی نخواهند داد بلکه موجب سردرگمی بیشتر او میشوند .
عاشقان را بر سر خود حکم نیست
هر چه فرمان تو باشد آن کنند
اما گوی چوگان بودن که در بیت قبل بیان شد در شکل مثبت آن نیز وجود دارد و آن هنگامی ست که عاشقان مانند گوی چوگان خود را در اختیار آن چوگان باز یگانه قرار داده و بر سر و فکرهای خود کنترل و حکمرانی ندارند و به حضرت معشوق میگویند :
در دایره قسمت ما نقطه تسلیمیم
لطف آن چه تو اندیشی حکم آن چه تو فرمایی
پس آنگاه که عاشقان اختیار همه امور خود را به دست او دهند، کن فکان همه امور دنیوی و معنوی آنان را به بهترین شکل ممکن اداره خواهد کرد و فکرهای خلاقانه در چنین انسانی جاری خواهد شد .
پیش چشمم کمتر است از قطره‌ای
این حکایت‌ها که از طوفان کنند
طوفان همان حوادث طوفانی روزگاران هستند که در همه عصرها و دوران ها وجود داشته و همه آنها حاصل منیت های کوچک و بزرگ و از سر فکر و ذهن میباشند . در دوران ما نیز از این دست طوفانها کم نبودند و حافظ میفرماید همه آن طوفانها را بقدر قطره ای بیشتر نمی بیند و برای او ارزشی ندارند، پس بهتر است انسان بر روی خود تمرکز نموده و وقت خود را برای حوادث بیرونی تلف نکند .
یار ما چون گیرد آغاز سماع
قدسیان بر عرش دست افشان کنند
سماع حرکت در مسیر ریتم و آهنگ زندگی ست و به محض رسیدن سالک طریقت عشق به این آگاهی که تسلیم حضرت معشوق شده و بدون توجه به عوامل بیرونی و حوادث روزگار صبر و شکر و رضایت را پیشه خود کند و از دریچه چشم خدا به جهان بنگرد پس همه کاینات و قدسیان دست افشانی خواهند نمود ، یعنی همه کاینات برای پیشبرد اهداف عالی انسان عاشق همکاری میکنند .
مردم چشمم به خون آغشته شد
در کجا این ظلم بر انسان کنند
اما این مهم که در بیت قبل به آن اشاره شد به این راحتی میسور نخواهد شد و نیازمند تحمل درد آگاهانه برای زدودن دلبستگی های انسان به جهان ماده و همچنین رهایی از دردهای ناشی از آن میباشد که حافظ در اینجا از آن به خون گریستن یاد میکند و کنایه از زدودن چرکها و آلودگی های ناشی از تعلقات دنیوی هستند که باید از چشم و نظرگاه عاشق بیرون رفته و خدا یا زندگی جایگزین آن شود . و در مصرع دوم میفرماید البته که در هیچ کجا ظلمی چنین بر انسان نمی کنند ، و این ظلم بی نظیر است زیرا با چنین ظلمی که در واقع لطف است، انسان پس از تحمل درد آگاهانه از تعلقات دنیوی خود خلاصی یافته و از آن پس فقط با عینک زندگی و خدا جهان را نظاره میکند .
خوش برآ با غصه ای دل کاهل راز
عیش خوش در بوته هجران کنند
و از آن پس تنها غم و غصه انسان عاشق غم هجران و فراق است و حافظ میفرماید عاشق این غصه را با روی خوش می پذیرد و اهل راز میدانند که این غصه با غم و دردهای پیشین تفاوت اساسی دارد زیرا این دردِ هجران برای وصل شدن به آن یگانه درحقیقت برترین عیش و سرخوشی ست که نصیب عاشق میگردد .
سر مکش حافظ ز آه نیم شب
تا چو صبحت آینه رخشان کنند
پس حافظ (ای انسان) تو از آه و درد فراق نیمه شب یک لحظه هم دست مکش زیرا بوسیله همین آه است که در صبحِ بیداریت وقتی در آینه بنگری خواهی دید زنگار ها از دلت زدوده و آنچنان رخشان شده که اصلِ زیبا و خداییِ خود را بوضوح در آن آیینه صیقل خورده خواهی دید.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

یوسف شیردلپور در ‫۳ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۱، ساعت ۲۰:۰۳ پاسخ داده:

برگ بی برگی درود برشما وتوضیحات وتحلیلی که پیرامون این غزل بسیار زیباودلنشین حضرت حافظ که ارائه دادید ما هم بهره بردیم لازم است.....

یک نکته مهم اینکه خوب برداشت از یک شعر سروده بنابه سلایق و ذوق درونی حتی موقعیت هایی در آن قرار گرفته ایم می‌تواند متفاوت باشد، خیلی ها درمورد بیت اول فرموده اند شاهد الان می‌تواند حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف باشد. خو این هم نظریست،

ولی شاهد می‌توانند خیلی ها باشند...

شاهدان گر دلبری زین سان کنند

زاهدان را رخنه در ایمان کنند،

بطور مثال خودماها وقتی یک زیبایی خیره کنند میبینیم عنان از می‌دهیم یجورایی هواس ما بجای دیگر نیست حال آن زیبایی می‌تواند یک جنس مخالف یک منطقه ای رؤیایی یک تجمل ووو باشد یا کسی که خیلی هم اهل دین و ایمان و متدین باشد موقع عاشقی حتی خطر منحرف از دین و ایمان هم هست 🙏

وحالاکه تااینجا رسیدیم یادی کنیم ازاجرای بی نهایت رویایی استاد شجریان که همانند دیگراجراها آدمی را ازکره خاکی به عرش میبرد ولذتی صدچندان میبرد این اجرا دراجرایی خصوصی رندعافیت سوز هست که فقط هم همان بیت اولش هست

حالا دلیلش معلوم نیست به همان صورت است یانه،

به هرجهت خیلی زیباست حق یارتان🙏

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

در سکوت در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۱۴ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۱۷:۰۱ نوشته:

این غزل را "در سکوت" بشنوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر صحافیان در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۹ دی ۱۴۰۲، ساعت ۰۸:۱۲ نوشته:

اگر زیبارویان این‌گونه دلبری می‌کنند، بی‌تردید در ایمان زاهدان رخنه خواهند کرد.
۲- آری هر جا آن یار پری‌چهره نرگس‌فش شکوفا شود و تبسمی نماید، زیبارویان چشم خود را گلدانش خواهند کرد.
۳- ای جوان زیبااندام! در میدان دلبری گویی بزن(خانلری: گویی بزن.دلم را به دست آور) پیش از آنکه از این قامت رعنا چوگان سازند!
۴- گرچه عاشقان حتی بر وجود خویش نیز فرمانروایی ندارند و هر چه تو دستور دهی انجام می‌دهند.
۵- حکایت‌هایی که از طوفان نوح می‌گویند در برابر چشمان عاشقم چون قطره‌ای بیش نیست!(بیت اضافه خانلری:
عید رخسار تو کو، تا عاشقان
در وفایت جان خود قربان کنند.اشاره به دو عید فطر و قربان مسلمانان)
۶- آری یار ما چون به سماع و چرخش درآید، قدسیان در عرش به وجد آیند و پایکوبی کنند.(خانلری: سازد آغاز سماع)
۷- در فراق چو تو نازنینی، مردمک چشمم در خون غرق شد، در کدام سرزمین چنین ستمی بر انسان(ایهام: انسان العین: مردمک چشم)روا می‌دارند؟!
۸-ای دل! با غصه عشق، زیبا بنشین! رازدانان عیش حال خوش را از بوته فراق به دست آورده‌اند.
۹- ای حافظ! از آه نیمه شبان دور نشو! تا آیینه دلت را چون صبح درخشان کنند.
دکتر مهدی صحافیان
آرامش و پرواز روح

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی احمدی در ‫۹ ماه قبل، پنجشنبه ۹ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۶:۰۸ نوشته:

شاهدان گر دلبری زین سان کنند
زاهدان را رخنه در ایمان کنند
وقتی خوبرویان این گونه دلبری می کنند در ایمان زاهدان رخنه می کنند .یعنی این برای حضرت حافظ عجیب است که ایمان زاهد در برابر روی زیبا آسیب پذیر است .او این ساختار ایمان را نمی پذیرد .ایمان باید عشق را درک کند .
هر کجا آن شاخ نرگس بشکفد
گلرخانش دیده نرگسدان کنند
می گوید اگر گل نرگس که استعاره از چشم معشوق است بشکفد و جلوه گری کند همه آنهایی که روی چون گل دارند چشمهایشان جایگاه نرگس یار می شود .به عبارتی دیگر یار در چهره زیبای شاهدان هم جلوه می کند و فرصتی فراهم می شود که او را درک کنی .
ای جوان سروقد گویی ببر
پیش از آن کز قامتت چوگان کنند
حال که چنین است ای جوان بلند بالا این گوی فرصت عاشقی را تا جوان هستی از دست نده آن هم پیش از اینکه روزگار قد و قامت تورا مثل چوب چوگان خمیده کند .
عاشقان را بر سر خود حکم نیست
هر چه فرمان تو باشد آن کنند
و رو به معشوق می گوید عاشقان واقعی به فرمان خودشان حرکت نمی کنند این جذبه و فرمان توست که آنها را به راه می اندازد .وقتی تو بگویی "بیا" عاشق می آید .نرگس چشم تو می گوید بیا /چشم ما آیینه می گردد تو را .
پیش چشمم کمتر است از قطره‌ای
این حکایت‌ها که از طوفان کنند
در راه عاشقی هر چه از طوفان بگویند در نظر من از قطره ای هم کمتر است.چون چشم به فرمان معشوق دارم و جلوه او را همه جا می بینم.
یار ما چون گیرد آغاز سماع
قدسیان بر عرش دست افشان کنند
معشوق ما وقتی موسیقی رقص سماع را شروع می کند همه ساکنان عرش دست افشانی می کنند ( دست می زنند ) چرا ما این را درک نکنیم و او را همراهی نکنیم .
مردم چشمم به خون آغشته شد
در کجا این ظلم بر انسان کنند
این همراهی با فرمان و موسیقی معشوق مردمک چشم مرا به خون آغشته کرد .در کجا چنین ظلمی بر انسان می کنند .وقتی معشوق می نوازد و می رود عاشق را در هجران رها می کند گویا ظلمی رخ داده است.اینکه کسی را غصه دار کنی نوعی ظلم است.
خوش برآ با غصه‌ای دل کاهل راز
عیش خوش در بوته هجران کنند
اما ای دل غصه نخور و با وجود غصه خوشی را تجربه کن چون عاشق که به راز جهان آشناست باید بتواند در دوری از یار هم خوشدل بماند .
سر مکش حافظ ز آه نیم شب
تا چو صبحت آینه رخشان کنند
ای حافظ از آه نیمه شب روی نگردان تا تو را صبح مانند آینه روشنی بخش کنند .یعنی آه نیمه شب تو را مانند آینه جلوه گاه رخ یار می کند .تو هم شاهدی می شوی برای دیگران، که دلبری می کنی و آنان را به یاد یار می اندازی .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیدمحمد جهانشاهی در ‫۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۳ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۲۰:۵۰ نوشته:

آلبوم رویای دل

ارغنون

حسام الدین سراج

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

غزل شمارهٔ ۱۹۷

تازه‌های نرم‌افزار گنجور