تو ساقی جان بخشی و عالم همه جامست
وز باده نوشین تو عالم همه جامست
از جام تو یک جرعه بما ده، که زمین را
گر زانکه نصیبست، هم از کأس کرامست
هرچند که ما عامی عشقیم درین راه
بر جمله ذرات جهان لطف تو عامست
واعظ، که برقصست پس پرده پندار
سودش نکند پند، که در بند عمامست
در دور رخش یک دل هشیار ندیدیم
آنکس که نه مستست درین دور، کدامست؟
در کشتن عشاق بشمشیر چه حاجت؟
یک غمزه از آن نرگس مخمور تمامست
گفتی که: سلامی بفرستیم بقاسم
از ذوق سلامت دل من دار سلامست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر معشوق را ساقی جانبخشی میخواند که همهٔ عالم از شراب او مست است، و با اشاره به نصیب خاک از جام کریمان، از او جرعهای میخواهد. او لطف معشوق را همگانی میداند و واعظ ریاکارِ گرفتار عمامه را نکوهش میکند. سپس از غمزهٔ کشندهٔ معشوق میگوید و در پایان، از شوق سلامی که معشوق وعده داده، دلش را دارالسلام مینامد.
هوش مصنوعی: ای معشوق، تو ساقیای هستی که جان میبخشی و سراسر عالم جام توست. از شراب گوارای تو همهٔ جهان سرمست شده است؛ در مصراع دوم «همه جامست» به معنای «همهجا مست» نیز خوانده میشود.
هوش مصنوعی: جرعهای از جام خود به ما هم بده، زیرا اگر زمین هم بهرهای دارد، آن بهره از جام بزرگواران است. این بیت به مَثَل عربی «زمین را از جام کریمان نصیبی است» اشاره دارد، یعنی جوانمردان جرعهای از شراب را بر خاک میریزند.
هوش مصنوعی: هرچند ما در راه عشق ناآگاه و عامی هستیم، لطف تو همگانی است و همهٔ ذرههای جهان را در بر میگیرد.
هوش مصنوعی: واعظی که پشت پردهٔ پندار و خودبینی به بازی و رقص مشغول است، پند به کارش نمیآید، زیرا گرفتار عمامه و ظاهرِ مقام خویش است. این بیت طعنهای به واعظان ریاکار است.
هوش مصنوعی: در روزگار جلوهٔ روی او هیچ دل هوشیاری ندیدیم. در این دوران کیست که مست نباشد؟
هوش مصنوعی: برای کشتن عاشقان به شمشیر نیازی نیست. یک نگاه و غمزه از آن چشم خمار و مست کافی است.
هوش مصنوعی: گفتی که سلامی برای قاسم میفرستیم. از شوق همین سلام، دل من دارالسلام، یعنی بهشت و سرای آرامش، شده است. «قاسم» تخلص شاعر است و او از خودش سخن میگوید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
در سینه ی من مهر تو ای ماه تمامست
دل را لب جان پرور تو غایت کامست
بی نرگس مست تو مرا کار خرابست
بی زلف چو شام تو مرا روز چو شامست
تنها نه من خسته به دام تو اسیرم
[...]
موسی صفتان را، که درین طور مقامست
از درد تو مستند گروهی ز دوا مست
آن خال سیه جانب آن زلف دلاویز
وصفش نتوان گفت: چه دانه است و چه دامست
هرجا که تو باشی سخن از شاهد و می گوی
[...]
ای آنکه همه سوختنت از پی کامست
تا در دل گرمم نرسی کار تو خامست
درویش چو در مشرب توحید رسیدی
همصحبتی خلق دگر بر تو حرامست
ای مرد خدا از تو باو راه بسی نیست
[...]
ذوقی به کمالست و وصالی به دوامست
امروز به ما منزلت عشق تمامست
بر صوفی بی وجد وبالست عبادت
بر شیشه که خالی ست ز می سجده حرامست
دادیم به معشوقه و می دنیی و دین را
[...]
در کوره غم سوختنم مایه کامست
آتش به از آبست در آن کوزه که خامست
بیمصلحت ساقی این دور نباشد
گر گریه میناست و گر خنده جامست
آسیب جهان بیش رسد گوشه نشین را
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.