باغبان لطف قد آن سرو در شمشاد نیست
کی نماید تربیت جایی که استعداد نیست
گر خط دور لبت را بر زبان آرم مرنج
نقش شیرین را ضرر از تیشه فرهاد نیست
ساغر خونابه دل بسته ره بر ناله ام
مست بزم حیرتت را رخصت فریاد نیست
کی شود واقف ز ادراک عذاب آخرت
آنکه در دنیا به بیداد بتان معتاد نیست
زاهدان را نیست منع عشق اندک محنتی
هیچ کس از محنت قید جهان آزاد نیست
رغبت نزهتگه میخانه از زاهد مجو
جغد را در طبع میل منزل آباد نیست
کرده ای تدبیر ترکِ مِی ، فضولی فکر کن
گر ز عقل است این ، بنایِ عقل را بنیاد نیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر با ستایش قامت و خط لب معشوق آغاز میکند و حیرت و رنج عاشق را بیان میکند و جور زیبارویان را نمونهای از عذاب آخرت میشمارد. سپس زاهدان را برای دوری از عشق و میخانه سرزنش میکند و آنان را به جغدِ ویرانهدوست مانند میکند. در پایان خطاب به خود، تصمیم ترک شراب را بیاعتبار میداند و میگوید اگر این تصمیم از عقل باشد، خود عقل بنیادی ندارد.
هوش مصنوعی: ای باغبان، زیبایی و لطافت قامت آن سرو (معشوق) در شمشاد نیست؛ پرورش در جایی که استعداد و قابلیت نباشد اثری نمیکند. یعنی هیچ مراقبتی شمشاد را به پای قامت یار نمیرساند.
هوش مصنوعی: اگر از خطی که گرد لبت روییده سخن بگویم ناراحت نشو؛ همانطور که تیشهٔ فرهاد به نقش شیرین آسیبی نرساند، سخن من نیز از زیبایی تو نمیکاهد.
هوش مصنوعی: جامی که از خون دل پر شده راه نالهام را بسته است؛ کسی که در بزم حیرت تو مست شده، اجازهٔ فریاد و شکایت ندارد.
هوش مصنوعی: کسی که در این دنیا به ستم زیبارویان خو نگرفته باشد، چگونه میتواند عذاب آخرت را درک کند؟ یعنی جور معشوقان نمونهای از عذاب آخرت است.
هوش مصنوعی: اندک رنجی که عشق دارد نباید زاهدان را از آن بازدارد؛ زیرا هیچکس از رنج گرفتاریهای دنیا آزاد نیست و زاهد نیز رنج میکشد.
هوش مصنوعی: از زاهد انتظار نداشته باش که به تفرجگاه میخانه رغبت کند؛ همانگونه که جغد در سرشت خود میلی به خانهٔ آباد ندارد و ویرانه را میخواهد.
هوش مصنوعی: فضولی، تصمیم گرفتهای شراب را ترک کنی؛ اندیشه کن که اگر این تصمیم از عقل است، بنای عقل خود پایه و اساسی ندارد و نمیتوان به آن تکیه کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کار عالم نیک دیدم هیچ بر بنیاد نیست
بر دل خاصان ز عالم جز غم و بیداد نیست
داده ام انصاف و شد معلوم من کاندر جهان
هیچ کس را خاطری از بند غم آزاد نیست
من که از من عالمی شادند چون می بنگرم
[...]
ناله یادت میدهد کز بیدلانت یاد نیست
لیک او باد است و از وی حاصلی جز باد نیست
در رهت از ناتوانی آب چشمم میبرد
دیگرم جز اشک گلگون هیچ استعداد نیست
ز آتش عشق تو سوزد خلوت دل هر زمان
[...]
عید شد یک دل نمی بینم که اکنون شاد نیست
جز دل خود کین زمان هم از غمت آزاد نیست
کی توانم بهر عیدی با تو گستاخی نمود
چون مرا پیش تو یارای مبارکباد نیست
چون کنم قصد سخن نام تو آید بر زبان
[...]
آه ازین گردون دون کزوی کسی دلشاد نیست
داد کز بیدادِ او ، هرگز دلی آزاد نیست
سر و نازی گر بر آردهم خود از بیخش کند
هیچ کار چرخ بی بنیاد بر بنیاد نیست
بسکه از مرگ جوانان خانه ویران میکند
[...]
صومعه دیدم به جز مشتی بروت باد نیست
جز عصای آبنوس و شانه ی شمشاد نیست
بی نفس ارباب معنی زندگانی می کنند
لیک یک مو بر تن ای جمع بی فریاد نیست
وصف جنت کم کن ای رضوان که در بستان عشق
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.