رخش سفر بر جهان زین در دار فنا
خیمه عزلت بزن بر در ملک بقا
رخت بکش زین دیار هین که ازین تنگنا
یوسف جان رفتنی است جانب مصر بقا
خنده بران از لب و نوحه دل گوش کن
خیمه عشرت مزن بر در ماتمسرا
تخم تعلق مپاش در گل این خاکدان
تا نکنندت دواب طعمه خود چون گیا
سگصفتان جهان قصد شکارت کنند
گر همه از استخوان طعمه کنی چون هما
بگسل ازین آب وگل چند کنی پایمال
گوهر دل را که هست هر دو جهانش بها
جرعه آب حیات در گلوی خر مریز
مروحه سگ مکن شهپر جبریل را
گوهر مقصود عشق در کف تو کی نهند
تا نکنی همچو دل در شط خون آشنا
زآینه هستیت زنگ محبت زدود
ورنه گل و روشنی جوهر خاک و صفا!
بی سر و پا کن چو چرخ طی بیابان عشق
تا شودت جیب دل مطلع صبح صفا
میرودم همچون خون شعله همی در عروق
دایه عشقم مگر داده ز آتش غذا
درد تو چون پا نهد بر سر بالین دلم
از در دل تا به لب جوش زند مرحبا
میروم از کوی دوست با جگری لختلخت
دیده چو دل غرق خون دل همه رنج و عنا
رحمی رحمی اجل بر دل این ناامید
کز سر عنفش طبیب رانده ز دارالشفا
شربت دردت حلال باد بر آن کو خورد
همچو عدوی امام از جگر خود غذا
بدر امامت علی نور سمی کلیم
آنکه بر ایمن فشاند از ید بیضا ضیا
دهر نگستردی از خوان وجود ترا
معده هستی تهی ماندی همی از غذا
خوان کرم چون نهند مطبخیانت به بزم
حرص سراپا شکم میرد از امتلا
کوس ظفر چون زنند نوبتیانت به رزم
گیرد از تیغ تو خصم دعای وبا
کشتی تن بشکند موج محیط نبرد
جان به کنار افکند موجه بحر دغا
نعرهزنان چون سمند جلوه دهی هیبتت
جوشن هستی درد بر تن شخص بقا
وه چه سمندی که گر زان سوی ملک ازل
همره پیک گمان پای گشاید ز پا
آن نشکسته هنوز بیعت خاطر که این
ملک ابد را کشد زیر سم انتها
ور ز دیار فنا شاهسوار عدم
آوردش زیر ران روی سوی ملک بقا
چون بگشاید ز هم گام نخست افکند
بر سر دوش قدم غاشیه ابتدا
تیغ چو پر گل کند دامن گردان شود
روح به باغ عدم بلبل دستانسرا
چون ز تگاور شوند همچو صراحی نگون
پر شود از خون رزم جام امل مرگ را
شخص حسامت که هست از غم دشمن خراب
چون دم هیجا دهیش از دل اعدا غذا
چندان خون قی کند کاندر میدان رزم
خیل نهنگان کنند در شط خون آشنا
گرم کند بزم رزم زمزمه گیر و دار
دور نخستین برد هوش ز مغز بقا
ملک چو آیینهایست در وسط خصم و تو
نزد عدو تیرهروی پیش تو گیتی نما
تیغ ترا گر به فرض آینه سازد عدو
بیند تمثال خویش گشته سر از تن جدا
پیکر تمثال را روح طبیعی دهد
از نفس پاکت ار آینه گیرد جلا
طفل نبات ار به فرض شیر ولایت خورد
گیرد طبع نسیم خاصیت کهربا
خلق تو گر چون خلیل پای بر آتش نهد
شعله گلستان شود در دهن اژدها
بس که به عهد تو شد دهر سراپا نشاط
عیش تصور کند آینهبین عکس را
یا سندالاتقیا رشحه فیضی که سوخت
مزرعه هستیم برق سموم جفا
ابر کرم را بگوی سوی فصیحی خرام
مزرع اخلاص اوست تشنهلب از مدعا
کوری چشم حسود گو به قضا تا کند
خاک درت را چو نور در نظرم توتیا
تا بود این امهات از مدد نه پدر
بر سر خشت وجود شام و سحر فتنهزا
از شر این هفت و چار باد اسیر ترا
کعبه جاهت پناه درگه تو ملتجا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در ستایش و منقبت حضرت علی علیهالسلام است و به وصف ویژگیهای برجسته او و جایگاهش در هستی میپردازد. شاعر به رنجها و دردهای عشق اشاره میکند و تذکری به انسانهای غافل میدهد که از تعلقات دنیوی دوری کنند. او بر این باور است که زندگی دنیا زودگذر است و باید روح را از زنگارهای مادی پاک کرد تا به صفا و نور برسد. همچنین به قدرت و شجاعت علی در میدان نبرد و نقش رهبری او در هدایت انسانها اشاره میکند. در نهایت، شاعر از خداوند میطلبد که در این راه، به یاری او بیاید و عاقبت خوشی برای محبین فراهم آورد.
هوش مصنوعی: اسب سفر را زین کن و از این جهان فانی کوچ کن و خیمهٔ گوشهنشینی را بر درگاه جهان جاودان برپا کن.
هوش مصنوعی: بار و بنهات را از این سرزمین ببند، زیرا جان مانند یوسف باید از این جای تنگ به سوی مصرِ جاودانگی برود.
هوش مصنوعی: خنده را از لب دور کن و به ناله و زاری دل گوش بسپار؛ در این ماتمسرای دنیا بساط شادی و خوشگذرانی برپا نکن.
هوش مصنوعی: بذر دلبستگی را در خاک این دنیای پست نکار، تا چهارپایان تو را مانند گیاه نخورند؛ یعنی دلبستگی به دنیا تو را طعمهٔ پستان میکند.
هوش مصنوعی: مردم سگصفت دنیا آهنگ شکار تو میکنند، حتی اگر مانند هما به خوردن استخوان قانع باشی و آزاری به کسی نرسانی.
هوش مصنوعی: از این عالم خاکی دل بکن؛ تا کی گوهر دل را که ارزشش برابر هر دو جهان است زیر پا میگذاری؟
هوش مصنوعی: آب حیات را در گلوی خر نریز و بال جبرئیل را بادبزن سگ نکن؛ یعنی جان و دل گرانبها را صرف امور پست دنیایی مکن.
هوش مصنوعی: گوهر مقصودِ عشق را هرگز به دست تو نمیدهند، مگر آنکه مانند دل در رود خون شنا کنی و با رنج آشنا شوی.
هوش مصنوعی: محبت زنگار را از آینهٔ وجود تو زدود؛ وگرنه گِل تیره و روشنی، یعنی جوهر خاک و صفا، با هم جمع نمیشدند.
هوش مصنوعی: مانند آسمان، بیپروای سر و پا، بیابان عشق را بپیما تا گریبان دلت جای برآمدن صبح پاکی و صفا شود.
هوش مصنوعی: شعلهٔ عشق مانند خون در رگهایم جاری است؛ گویی دایهٔ عشق مرا با آتش پرورده است.
هوش مصنوعی: هنگامی که درد عشق تو بر بالین دلم میآید، از دل تا لبم بانگ خوشآمد میجوشد؛ یعنی درد تو را با شوق میپذیرم.
هوش مصنوعی: با جگری پارهپاره از کوی دوست میروم؛ چشمم مانند دلم غرق خون است و دلم سراسر رنج و سختی است.
هوش مصنوعی: ای مرگ، بر این دل ناامید رحم کن؛ دلی که طبیب با درشتی آن را از درمانگاه بیرون رانده و درمانی برایش نمانده است.
هوش مصنوعی: نوشیدن شربت درد تو گوارای کسی باد که مانند دشمن امام، از جگر خود غذا بخورد و در رنج بسوزد. این بیت راه سخن را به ستایش امام باز میکند.
هوش مصنوعی: علی، ماه تمامِ امامت، نوری است همانند نور موسی؛ کسی که از دست درخشان، بر وادی ایمن روشنی افشاند؛ یعنی نور موسی در وادی ایمن از پرتو او بود.
هوش مصنوعی: اگر روزگار سفرهٔ هستی را از برکت تو نگسترده بود، شکم هستی همچنان از غذا خالی میماند؛ یعنی روزیِ آفرینش از برکت توست.
هوش مصنوعی: هنگامی که آشپزان تو سفرهٔ بخشش را در مجلس میگسترند، حرصِ سراپا شکم از پرخوری و سیری میمیرد.
هوش مصنوعی: هنگامی که نوبتزنان تو در جنگ طبل پیروزی میزنند، دشمن از ترس شمشیر تو برای خود آرزوی وبا میکند و مرگ با بیماری را آسانتر میشمارد.
هوش مصنوعی: موج دریای نبرد، کشتی تن دشمنان را درهم میشکند و موج دریای جنگ، جانشان را به ساحل میافکند؛ یعنی در نبرد تو تنها نابود و جانها از تن جدا میشوند.
هوش مصنوعی: هنگامی که با فریاد اسب خود را در میدان به جولان درمیآوری، هیبت تو زره هستی را بر تن خودِ بقا پاره میکند؛ یعنی حتی بقا و ماندگاری در برابر شکوه تو تاب نمیآورد.
هوش مصنوعی: شگفتا از چنین اسبی! اگر از آن سوی عالم ازل همراه پیک خیال و گمان به راه افتد و گام بردارد،
هوش مصنوعی: هنوز پیمان اندیشه نشکسته، یعنی در یک چشم بر هم زدن، ملک ابد را تا پایانش زیر سم خود درمینوردد. مقصود سرعت بیمانند این اسب است.
هوش مصنوعی: و اگر سوارکار عدم آن اسب را از دیار فنا زیر ران خود بگیرد و به سوی ملک بقا براند،
هوش مصنوعی: با گشودن نخستین گام، زینپوش آغاز را بر دوش قدم (ازلیت) میافکند؛ یعنی در یک گام از نیستی به ازل و آغاز میرسد.
هوش مصنوعی: وقتی شمشیر تو دامن پهلوانان دشمن را از خون همچون گل سرخ میکند، روح آنان چون بلبلی نغمهخوان به باغ نیستی میرود.
هوش مصنوعی: چون دشمنان مانند صراحی واژگون از اسب بر زمین میافتند، جام آرزوی مرگ از خون میدان جنگ لبریز میشود.
هوش مصنوعی: شمشیر تو که گویی از اندوه دشمن بیمار و ناتوان است، چون در هنگام جنگ از دل دشمنان به آن خوراک میدهی،
هوش مصنوعی: چندان خون بالا میآورد که در میدان نبرد، گروه نهنگان در رود خون شنا میکنند.
هوش مصنوعی: بانگ «بگیر و ببند» جنگ، بزم نبرد را گرم میکند و همان دور نخست این بزم، هوش را از سر بقا میبرد؛ یعنی هیچ چیز در برابرش پایدار نمیماند.
هوش مصنوعی: فرمانروایی و جهان مانند آینهای میان تو و دشمن است: برای دشمن تیره و تاریک است و برای تو جهاننما و روشن.
هوش مصنوعی: اگر فرضاً دشمن شمشیر تو را آینه کند، تصویر خود را در آن سربریده میبیند.
هوش مصنوعی: اگر آینه از دم پاک تو صیقل یابد، به تصویرِ درون خود جان طبیعی میبخشد و آن را زنده میکند.
هوش مصنوعی: اگر فرضاً نوزادِ گیاه از شیر ولایت تو بنوشد، نسیم خاصیت کهربا مییابد و جذبکننده میشود.
هوش مصنوعی: اگر خوی و منش تو مانند ابراهیم خلیل پا در آتش بگذارد، حتی شعلهٔ دهان اژدها گلستان میشود.
هوش مصنوعی: در روزگار تو جهان چنان سراسر شادی شده که کسی که در آینه مینگرد، تصویر خود را هم عیش و شادمانی میپندارد.
هوش مصنوعی: ای تکیهگاه پرهیزگاران، قطرهای از فیض خود ببخش، زیرا برق باد سوزان ستم کشتزار هستی مرا سوزانده است.
هوش مصنوعی: به ابر بخشش خود بگو که به سوی فصیحی روان شود، چون کشتزار اخلاص او از نرسیدن به آرزو تشنهلب مانده است.
هوش مصنوعی: به رغم حسودان، به قضا و تقدیر بگو که خاک درگاه تو را مانند نور، سرمهٔ چشم من کند.
هوش مصنوعی: تا وقتی این چهار عنصر (مادران) به یاری نُه فلک (پدران) هر صبح و شام بر بنیاد هستی فتنه میآفرینند،
هوش مصنوعی: بندهٔ تو از شر این هفت سیاره و چهار عنصر، کعبهٔ مقام تو را پناه و درگاه تو را پناهگاه داشته باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بر دل ما تا که هست نقش خرد پادشا
جون خرد اندر دل است نقش تو در جان ما
رای تو چون کوکب است همت تو چون سما
حلم تو و طبع توست همچو زمین و هوا
عشق بیفشرد پا بر نمط کبریا
برد به دست نخست هستی ما را ز ما
ما و شما را به نقد بی خودیی در خور است
زانکه نگنجد در او هستی ما و شما
چرخ در این کوی چیست؟ حلقهٔ درگاه راز
[...]
مورچهٔ خط تو، کرد چو موری مرا
کی کند ای مشک مو مور تو چندین جفا
روی تو با موی و خط مور و سلیمان به هم
موی تو هندو لقب مور تو طوطی لقا
چون به بر مه رسید مورچه بر روی تو
[...]
چند گریزی ز ما ؟ چند روی جا به جا ؟
جان تو در دست ماست همچو گلوی عصا
چند بکردی طواف گرد جهان از گزاف
زین رمه پُر ز لاف هیچ تو دیدی وفا ؟
روز دو سه ای زحیر گِردِ جهان گشته گیر
[...]
چون سحر از بوی گل گشت معطر هوا
از نفس یار ما داد نشانی صبا
نه چه سخن باشد این چیست صبا تا کنم
نسبت بوی خوشش با نفس یار ما
کرد طلوع آفتاب یار درآمد ز خواب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.