چند گریزی ز ما ؟ چند روی جا به جا ؟
جان تو در دست ماست همچو گلوی عصا
چند بکردی طواف گرد جهان از گزاف
زین رمه پُر ز لاف هیچ تو دیدی وفا ؟
روز دو سه ای زحیر گِردِ جهان گشته گیر
همچو سگانْ مردهگیر گُرْسِنِه و بینوا
مردهدل و مردهجو چون پسرِ مردهشو
از کفنِ مردهایست در تنِ تو آن قبا
زنده ندیدی که تا مرده نماید تو را
چند کِشی در کنار صورتِ گرمابه را ؟
دامنِ تو پرسفال پیش تو آن زر و مال
باورم آنگه کنی که اجل آرد فنا
گویی که زر کهن من چه کنم بخش کن
من به سما میروم نیست زر آن جا روا
جغد نهای بلبلی از چه در این منزلی ؟
باغ و چمن را چه شد سبزه و سرو و صبا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل گوینده، که معشوق یا حقیقت الهی است، انسانِ گریزپا را خطاب میکند و میگوید جانش در دست اوست و سرگردانی در جهان بیهوده است. دنیا و مردمانش را گلهای بیوفا، مردار و نقشهای بیجان گرمابه میخواند و زر و مال را سفالی میداند که ارزش آن هنگام مرگ آشکار میشود. در پایان انسان را بلبلی میخواند که جای او باغ و چمن است، نه ویرانهٔ جغدان، و او را به بازگشت به اصل خود فرا میخواند.
هوش مصنوعی: تا کی از ما میگریزی و از جایی به جایی میروی؟ جان تو در دست ماست، همانگونه که سرِ خمیدهٔ عصا در دست دارندهاش است و راه گریزی نداری.
هوش مصنوعی: چه بسیار بیهوده گرد جهان گشتی؛ آیا از این گلهٔ مردمانِ پرادعا و لافزن هیچ وفاداری دیدی؟
مردهگیر در اینجا یعنی مردارخوار، زحیر یعنی کسی که از درد گرسنگی بر خود میپیچد
غمگین هستی، مردهجو هستی و مثل پسرِ شخص مردهشوی، آن پیرهنی که به تن داری را از کفن مردهها دوختهای!
تا حالا زنده ندیدهای تا بفهمی مرده کدام است! تا کی نقاشیِ گرمابه را (به عنوان زنده) در آغوش میکشی؟ (در گرمابههای قدیمی بر ورودی گرمابه و بر دیوارهای داخل نقاشی میکشیدند)
هوش مصنوعی: دامنت پر از سفال و خردهسنگ بیارزش است و تو آن را زر و مال میپنداری؛ سخن مرا تنها وقتی باور میکنی که مرگ برسد و همهچیز را نابود کند.
هوش مصنوعی: آن هنگام خواهی گفت: با این زر کهنهٔ خود چه کنم، آن را میان دیگران پخش کنید؛ من به آسمان میروم و آنجا زر رواج و ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: تو جغدِ ویرانهنشین نیستی، بلبلی؛ پس چرا در این منزلِ ویران ماندهای؟ باغ و چمن و سبزه و سرو و نسیم صبا را چه شد که از آنها دور افتادهای؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
# بیت ۳،واژه گرسنه،درست تلفظ نشده ،حرف ر،باید ساکن تلفظ شود تا رعایت وزن شده باشد.
بر دل ما تا که هست نقش خرد پادشا
جون خرد اندر دل است نقش تو در جان ما
رای تو چون کوکب است همت تو چون سما
حلم تو و طبع توست همچو زمین و هوا
عشق بیفشرد پا بر نمط کبریا
برد به دست نخست هستی ما را ز ما
ما و شما را به نقد بی خودیی در خور است
زانکه نگنجد در او هستی ما و شما
چرخ در این کوی چیست؟ حلقهٔ درگاه راز
[...]
مورچهٔ خط تو، کرد چو موری مرا
کی کند ای مشک مو مور تو چندین جفا
روی تو با موی و خط مور و سلیمان به هم
موی تو هندو لقب مور تو طوطی لقا
چون به بر مه رسید مورچه بر روی تو
[...]
ای همه خوبی تو را پس تو که رایی که را ؟
ای گل در باغ ما پس تو کجایی کجا ؟
سوسن با صد زبان از تو نشانم نداد
گفت رو از من مجو غیر دعا و ثنا
از کف تو ای قمر باغِ دهان پرشکر
[...]
چون سحر از بوی گل گشت معطر هوا
از نفس یار ما داد نشانی صبا
نه چه سخن باشد این چیست صبا تا کنم
نسبت بوی خوشش با نفس یار ما
کرد طلوع آفتاب یار درآمد ز خواب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.