خداوندا ز حال خود که نیکو باد حال تو
نهام محتاج تقریری چو میدانم که میدانی
به خال گلرخان ماند مرا روز از سیهفامی
به زلف دلبران ماند مرا حال از پریشانی
چنین در پای هر خاری میفکن شهریاران را
که گر ارزان به دست آمد به خواری نیست ارزانی
چو امساک به معروفٌ نخواهی خواند آن بهتر
که تسریحٌ به احسان به گوش و دل فرو خوانی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه شکوهنامهای است که شاعر خطاب به ممدوح خود سروده است. او از تیرگی روزگار و آشفتگی حال خود مینالد و از ممدوح میخواهد که او را خوار و بیقدر نکند. در پایان با اشاره به آیهٔ قرآنی «امساک به معروف یا تسریح به احسان» میگوید اگر ممدوح نمیخواهد او را به نیکی نگه دارد، دستکم آبرومندانه رهایش کند.
هوش مصنوعی: ای خداوندگار (که حالت همیشه خوش باد)، لازم نیست حال خودم را برایت شرح بدهم، چون میدانم که خودت از آن آگاهی.
هوش مصنوعی: روزگارم از سیاهی مانند خال سیاه زیبارویان شده و حالم از آشفتگی مانند زلف پریشان دلبران است؛ یعنی روزم تیره و کارم سخت آشفته است.
هوش مصنوعی: بزرگان و شهریاران را اینگونه پیش پای هر خار و هر ناکسی خوار مکن؛ اگر کسی آسان و ارزان به دستت آمده، سزاوار خواری نیست. شاعر با واژهٔ «شهریاران» احتمالاً به تخلص خود، شهریاری، نیز اشاره دارد و در «ارزان» و «ارزانی» بازی لفظی کرده است.
هوش مصنوعی: با اشاره به آیهٔ قرآن دربارهٔ «نگه داشتن به نیکی یا رها کردن به نیکی» میگوید: حال که نمیخواهی مرا به نیکی و با احترام نزد خود نگه داری، بهتر است دستکم مرا به نیکی و با بزرگواری رها کنی و اجازهٔ رفتن بدهی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ازو بی اندهی بگزین و شادی با تن آسانی
به تیمار جهان دل را چرا باید که بخسانی؟
ایا خوشتر ز جان و دل! همه رنج دل و جانی
به رنج تن شدم خرسند اگر دل را نرنجانی
شود بی جان تنم یکسر چو تو لختی بیازاری
تن از آزار جان پیچد تنم را زین قبل جانی؟
اگر چه جانی از انسی همیشه بر حذر باشد
[...]
نگارا ماه گردونی سوارا سرو بستانی
دل از دست خردمندان به ماه و سرو بِستانی
اگر گردون بود مرکب به طلعت ماه گردونی
وگر بستان بود مجلس به قامت سرو بستانی
به آن زلفین شورانگیز مشک اندوده زنجیری
[...]
مسلمانان، مسلمانان، مسلمانی، مسلمانی
از این آیینِ بیدینان، پشیمانی، پشیمانی
مسلمانی کنون اسمیست بر عرفی و عاداتی
دریغا، کو مسلمانی؟ دریغا، کو مسلمانی؟
فرو شد آفتابِ دین، برآمد روزِ بیدینان
[...]
زهی جاهت فریدونی ، زهی ملکت سلیمانی
به عون تو مسلم شد ز هر آفت مسلمانی
غلط گفتم ، خطا کردم، کجا آید به چشم اندر
تو را جاه فریدونی، تو را ملک سلیمانی؟
نجوید دهر جز از رسم تو آثار فرخنده
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.