زین بحر بیکران کم هر اعتبار گیر
موج گهر شو و سر خود در کنار گیر
الفتپرست کنج دلی، اضطراب چیست
رخت نفس در آینهداری قرار گیر
مردان به احتیاط به امن آرمیدهاند
چندانکه گرد خویش برآیی حصارگیر
دانا ستم کمینی خفّت نمیکشد
برخاستن ز صحبت دونان وقار گیر
وصل هوس کرای تمنا نمیکند
این بوالفضول ترک ره انتظارگیر
نقش خیال پردهٔ اعیان نهفته نیست
راز نهان آینهها آشکار گیر
نتوان نگاشت سر خط عبرت به هر مدار
برخیز دودهای ز چراغ مزارگیر
این است اگر فسون هوس بعد مرگ هم
بار نفس چو صبح به دوش غبار گیر
تا خاک گشتن آب ز گوهر نمیرود
ای شرم کوش دامن دل استوار گیر
هرچند کار چشم نمیآید از زبان
ای لب تو احولیکن و نامش دوبارگیر
مشتی غبار خود ز خیالش به باد ده
طاووس شو فضای جهان در بهار گیر
دل چون امام سبحه اگر بفشرد قدم
بیدل ه یک پیاده ره صد سوارگیر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دعوتی است به خلوتگزینی، آرامش درون و دوری از هوس و همنشینی فرومایگان. شاعر به انسان میگوید مانند گوهر در خود فرو رود، از چراغ گور درس عبرت بگیرد و آبروی دل را تا لحظهٔ مرگ حفظ کند. در پایان، با تصویر امامِ تسبیح، دلِ ثابتقدم را چون پیادهای میداند که راه صد سوار را میگیرد.
هوش مصنوعی: در این دریای بیپایانِ هستی هر ادعا و اعتباری را کمتر بگیر. مانند موجی که در صدف گوهر شده است آرام باش و سر در گریبان خود فرو ببر و به درون خود بازگرد.
هوش مصنوعی: تو که دلبستهٔ انس در گوشهٔ دلی، این بیقراری برای چیست؟ بار نفسهایت را در آرامش و صافیِ آینهوار قرار بده و ساکن باش.
هوش مصنوعی: مردان حق با احتیاط و خویشتنداری در امان آرمیدهاند. هرچه بیشتر به گرد خود بپیچی و در خود فرو روی، همان برایت حصار و پناهگاه میشود.
هوش مصنوعی: انسان دانا خواری و ستمِ کمینکرده را تحمل نمیکند. برخاستن و دوری از همنشینی فرومایگان را مایهٔ وقار و بزرگی بدان.
هوش مصنوعی: وصال یار ارزش هوس و آرزوی بیهوده را ندارد و به آن پاسخ نمیدهد. این هوسِ یاوهگو را رها کن و دست از انتظار کشیدن بردار.
هوش مصنوعی: صورتهای خیال از پردهٔ جهانِ موجودات پنهان نیست. رازِ نهانِ آینهها را آشکار بدان؛ یعنی آنچه در درون است در جهان بیرون نمایان است.
هوش مصنوعی: سرمشقِ عبرت را در هر جایی نمیتوان نوشت. برخیز و دودهٔ چراغ گورستان را مرکب کن؛ یعنی درس عبرت را از مرگ و گور بیاموز.
هوش مصنوعی: اگر افسون هوس حتی پس از مرگ هم چنین باقی است، پس بار نفس را مانند صبح که بر دوش غبار است، بر دوش خاک و غبار خود بگذار و تحمل کن.
هوش مصنوعی: گوهر تا وقتی خاک نشود آب و درخشش خود را از دست نمیدهد. ای کسی که در حفظ شرم و آبرو میکوشی، دامن دل را محکم نگه دار و آبرویت را تا پایان حفظ کن.
هوش مصنوعی: هرچند زبان نمیتواند کار چشم را بکند، ای لب، تو مانند آدم دوبین رفتار کن و نام یار را دو بار بگو؛ یعنی دستکم با تکرار نام او لذت دیدار را جبران کن.
هوش مصنوعی: مشتِ غبارِ وجودت را در خیال یار به باد بسپار و فانی شو. آنگاه مانند طاووس رنگارنگ و شکوفا شو و فضای جهان را در بهار پر کن.
هوش مصنوعی: ای بیدل، اگر دل مانند امامِ تسبیح ثابتقدم بایستد، با آنکه یک پیاده است، راه صد سوار را میگیرد و بر آنان پیشی میجوید؛ یعنی دل استوار، هرچند تنها باشد، بر بسیاری چیره میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای روزگار خورده کم روزگار گیر
بیغوله را ز تیر حوادث حصار گیر
یکره که در سرای سپنجی نشستهای
اندیشه کن ز راه و شدن را شمار گیر
اکنون که کارهای جهان با خصومت است
[...]
ای دل به کوی فقر زمانی قرار گیر
بیکار چند باشی دنبال کار گیر
گر همچو روح راه نیابی بر آسمان
اصحاب کهفوار برو راه غار گیر
تا کی حدیث صومعه و زهد و زاهدی
[...]
اندیشه کن ز دوزخ و جائی قرار گیر
روز شمار و هیبت او در شمار گیر
ای دل ترا که گفت بدنیا قرار گیر
وین جان نازنین را اندر حصار گیر؟
بر چار سوی طبع بزن خیمۀ مراد
جایی چنین وطن ز سر اختیار گیر؟
آمد حجاب هشت درخلد چار طبع
[...]
سرمایه جنون ز نسیم بهار گیر
داغت اگر کمی کند از لاله زار گیر
داغی که نیست سکه ناسور بر رخش
بی اعتبارتر ز زر کم عیار گیر
باد مراد رفت به طوفان نیستی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.