بپرهیز از حسد تا فضل یزدانت قرین باشد
که مرحوم است آدم هرقدر شیطان لعین باشد
مگو در جوش خط افزونی حسناست خوبان را
زبانکفر هرجا شد دراز از نقص دین باشد
محبت محوکرد از دل غبار وهم اسبابم
بهپیش شعلهکی از چهرهٔ خاشاک چین باشد
نمایانم به رنگ سایه از جیب سیهروزی
چه باشد رنگ من یارب اگر آیینه ین باشد
به صد مژگان فشاندن گرد اشکی رفتهام از دل
من و نقدی که بیرون راندهٔ صد آستین باشد
به لوح حیرتم ثبت است رمز پردهٔ امکان
مثال خوب و زشت آبینه را نقش نگین باشد
در آن مزرعکه حسنت خرمنآرای عرقگردد
به پروین میرساند ریشه هر کس خوشهچین باشد
نسیم از خاککویتگر غباری بر سرم ریزد
بهکام آرزویم حاصل روی زمین باشد
ندارد دامن دشت جنون از گرد پروایی
دل عاشق چرا از طعنهٔ مردم حزین باشد
دو روزی از هوس تاریکی دنیا گواراکن
چراغ خانهٔ زنبور ذوق انگبین باشد
کف دست توانایی به سودنها نمیارزد
مکن کاری که انجامش ندامتآفرین باشد
ز سیر آف و رنگ این چمن دل جمع کن بیدل
که هر جا غنچه گردیدی گلت در آستین باشد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با پرهیز دادن از حسد و یادکرد ماجرای آدم و شیطان آغاز میشود و سپس به عشق میرسد که غبار دلبستگی به اسباب را از دل میسوزاند. شاعر از تیرهروزی و راندهشدگی خود میگوید، خاک کوی معشوق را برتر از همهٔ حاصل زمین میشمارد و عاشق را به بیاعتنایی به طعنهٔ مردم فرا میخواند. در پایان از کاری که به پشیمانی بینجامد بازمیدارد و خود را به درونگرایی و قناعت سفارش میکند، همچون غنچهای که گلش در آستین خود اوست.
هوش مصنوعی: از حسد دوری کن تا لطف خدا همراهت باشد؛ زیرا شیطان به سبب حسد بر آدم لعنت شد و آدم به همان اندازه سزاوار رحمت گشت.
هوش مصنوعی: نگو که رویدن خط بر چهرهٔ زیبارویان بر زیباییشان میافزاید. خط مانند زبان کفر است و دراز شدن زبان کفر نشانهٔ کاستی دین است؛ پس خط نشانهٔ کاسته شدن حسن است.
هوش مصنوعی: عشق غبار خیال دلبستگی به اسباب دنیا را از دلم پاک کرد؛ همانگونه که در برابر شعله هیچ چینی بر چهرهٔ خاشاک نمیماند و یکسره میسوزد.
هوش مصنوعی: من مانند سایه از گریبان تیرهروزی پیدا میشوم. خدایا اگر آینه هم چنین تیره باشد، رنگ و حال من چه خواهد بود؟
هوش مصنوعی: مانند گرد اشکی که با صد بار برهم زدن مژگان افشانده شود، از دل بیرون رفتهام. من همچون سکهای هستم که صد آستین آن را بیرون افشانده و راندهاند.
هوش مصنوعی: راز پردهٔ جهان ممکنات بر لوح حیرت من نقش بسته است؛ همانگونه که نیک و زشت در آینه نقش میبندد، بیآنکه آینه دلبستهٔ هیچیک باشد.
هوش مصنوعی: در کشتزاری که زیبایی تو دانههای عرق را مانند خرمن بر چهره گرد میآورد، هر کس خوشهچین باشد ریشهاش تا ستارهٔ پروین میرسد و به بلندی و بهرهای بزرگ دست مییابد.
هوش مصنوعی: اگر نسیم اندکی از خاک کوی تو را بر سرم بریزد، گویی همهٔ حاصل روی زمین به آرزوی من رسیده است.
هوش مصنوعی: دامن دشت جنون از گرد و غبار پروایی ندارد؛ پس دل عاشق نیز نباید از سرزنش مردم غمگین شود.
هوش مصنوعی: تاریکی چندروزهٔ دنیا را به شوق خواهش دل بر خود گوارا کن؛ همانگونه که خانهٔ زنبور تاریک است و شیرینی عسل چراغ آن است.
هوش مصنوعی: توانایی آن ارزش را ندارد که به حسرت و پشیمانی دست بر دست بسایی؛ کاری نکن که سرانجامش پشیمانی باشد.
هوش مصنوعی: بیدل به خود میگوید: از گشت و تماشای آب و رنگ این باغ دل بکن و آرام بگیر؛ هرجا مانند غنچه در خود فرو روی، گلت در آستین خودت است و آنچه میجویی در درون توست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به هرکشورکه بخرامی فتوح تو چنینباشد
تورا از خلق و از خالق دعا و آفرین باشد
چه دانستم که این دریای بیپایان چنین باشد؟
بخارش آسمان گردد، کف دریا زمین باشد
لب دریا همه کفر است و دریا جمله دینداری
ولیکن گوهر دریا ورای کفر و دین باشد
اگر آن گوهر و دریا به هم هر دو به دست آری
[...]
اگر بختم دهد باری که یارم همنشین باشد
زهی مقبل که من باشم زهی دولت که این باشد
نباید این چنین ماهی برون از هیچ خرگاهی
نظیرش گر همیخواهی مگر در حور عین باشد
میان ظلمت مویش به زیر پرتو رویش
[...]
طبیب جان بود آن دل که او را درد دین باشد
برو جان مهربان گردد چو او با تن بکین باشد
تن بی کار تو خاکست بی آب روان ای جان
دل بیمار تو مرده است چون بی درد دین باشد
تن زنده دلان چون جان وطن برآسمان سازد
[...]
کسی کز عشق فانی شد، چنین باشد، چنین باشد
نشان موج از دریا، همین باشد، همین باشد
دلی کو جمله جان گردد، نه آن گردد، نه این گردد
چو سنگ لعل کان گردد، نگین باشد، نگین باشد
یقین اندر فنا باشد، گمان از هستی آن خیزد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.