خیال نامد!ری تا کیت خاطرنشین باشد
چهلازم سرنوشتتچون نگین زخم جبین باشد
درین وادی به حیرت هم میسر نیست آسودن
همهگر خانهٔ آیغغهگردی حکم زین باشد
طراوت آرزو داری ز قید جسم بیرون آ
که سرسبزی نبیند دانه تا زیر زمین باشد
به خود پیچیدن ما نیست بیانداز پروازی
کمند موج ما را یکنفس گرداب چین باشد
بهقدر جهد معراجیست ما را ورنه آتش هم
به راحت گر زند خاکسترش بالانشین باشد
به حیرت رفته است از خویش اگر شمعست اگر محفل
نشاط هر دو عالم یک نگاه واپسین باشد
غباری نیست از پست و بلند موج دریا را
حقیقت .بینیاز ز اختلاف کفر و دین باشد
پی قتلم چه دامن برزند شوخی که در دستش
هجوم جوهر شمشیر چین آستین باشد
ز چشم تر مآل انتظار شوق پرسیدم
جگر خون گشت و گفت: احوال مشتاقان چنین باشد
فرو رو پر خاک ای سرگران نشئهٔ خست
ز قارون نام هم کم نیست بر روی زمین باشد
محال است اینکه عجز از طینت ما رخت بربندد
سحر گر صد فلک بالد همان آه حزین باشد
ندارم نشئهٔ دیگر به هر سرگشتگی بیدل
چوگردابم درینمحفل خطساغر همین باشد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از بیاعتباری نامآوری و ناآرامی همیشگی هستی آغاز میکند و شنونده را به رهایی از بند تن و کوشش برای بالا رفتن فرا میخواند. شاعر سپس از حیرت، بینیازی حقیقت از کفر و دین، ستم معشوق و خونجگری مشتاقان سخن میگوید و بخیل را به سرانجام قارون هشدار میدهد. در پایان ناتوانی را سرشت جدانشدنی انسان میداند و سرگشتگی گردابوار خود را تنها مستی و پیالهٔ خویش میشمارد.
هوش مصنوعی: تا کی خیال نامآوری در دلت جا دارد؟ چه نیازی است که سرنوشتت مانند نگین باشد که نامی بر آن کندهاند و پیشانیاش زخمی است؟ شهرت چیزی جز زخمی بر پیشانی نیست.
هوش مصنوعی: در این وادیِ هستی حتی در حال حیرت هم آسودگی ممکن نیست. اگر سراسر چون خانهٔ آینه ساکن و حیران شوی، باز هم آن خانه حکم زین اسب را دارد و همیشه در حرکت و ناآرامی است.
هوش مصنوعی: اگر تازگی و شادابی میخواهی، از بند تن بیرون بیا؛ چون دانه تا زمانی که زیر خاک است، سرسبزی نمیبیند.
هوش مصنوعی: به خود پیچیدن ما بیقصد پرواز نیست. گرداب که موج را لحظهای در خود میپیچد، برای ما کمندی است که به سوی رهایی و پرواز میکشد.
هوش مصنوعی: بلندی و معراج ما به اندازهٔ کوشش ماست. اگر آتش هم آسوده بنشیند و فرو بمیرد، تنها خاکسترش است که بالا مینشیند؛ یعنی بیکوشش جز خاکستر چیزی نمیماند.
هوش مصنوعی: چه شمع باشد و چه محفل، هر دو از حیرت از خود رفتهاند. شادی هر دو جهان به اندازهٔ یک نگاه آخرین است.
هوش مصنوعی: فراز و فرود موج، گردی بر دریا نمینشاند. حقیقت نیز از اختلاف کفر و دین بینیاز است و از آن آسیبی نمیبیند.
هوش مصنوعی: آن معشوق شوخ چرا برای کشتن من دامن به کمر بزند؟ چین آستینش خود مانند انبوه جوهر شمشیر است و همان برای کشتن من کافی است.
هوش مصنوعی: از چشم گریانم پرسیدم که پایان انتظار عاشقانه چیست. جگرم خون شد و پاسخ داد که حال مشتاقان همین است.
هوش مصنوعی: ای کسی که از مستیِ بخل و مالدوستی سرگرانی، در خاک فرو برو. از قارون هم نامی بر روی زمین مانده است و تو نیز به همان سرانجام دچار میشوی.
هوش مصنوعی: محال است که ناتوانی و فروتنی از سرشت ما بیرون برود. اگر سحر به اندازهٔ صد آسمان هم بالا بگیرد، باز همان آه اندوهناک است.
هوش مصنوعی: بیدل، در هر سرگشتگی مستی دیگری ندارم. مانند گرداب در این محفل، همین چرخیدن برای من حکم لبهٔ پیاله را دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به هرکشورکه بخرامی فتوح تو چنینباشد
تورا از خلق و از خالق دعا و آفرین باشد
چه دانستم که این دریای بیپایان چنین باشد؟
بخارش آسمان گردد، کف دریا زمین باشد
لب دریا همه کفر است و دریا جمله دینداری
ولیکن گوهر دریا ورای کفر و دین باشد
اگر آن گوهر و دریا به هم هر دو به دست آری
[...]
اگر بختم دهد باری که یارم همنشین باشد
زهی مقبل که من باشم زهی دولت که این باشد
نباید این چنین ماهی برون از هیچ خرگاهی
نظیرش گر همیخواهی مگر در حور عین باشد
میان ظلمت مویش به زیر پرتو رویش
[...]
طبیب جان بود آن دل که او را درد دین باشد
برو جان مهربان گردد چو او با تن بکین باشد
تن بی کار تو خاکست بی آب روان ای جان
دل بیمار تو مرده است چون بی درد دین باشد
تن زنده دلان چون جان وطن برآسمان سازد
[...]
کسی کز عشق فانی شد، چنین باشد، چنین باشد
نشان موج از دریا، همین باشد، همین باشد
دلی کو جمله جان گردد، نه آن گردد، نه این گردد
چو سنگ لعل کان گردد، نگین باشد، نگین باشد
یقین اندر فنا باشد، گمان از هستی آن خیزد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.