متقلب درون جامه ناز
چه خبر دارد از شبان دراز
عاقل انجام عشق میبیند
تا هم اول نمیکند آغاز
جهد کردم که دل به کس ندهم
چه توان کرد با دو دیده باز
زینهار از بلای تیر نظر
که چو رفت از کمان نیاید باز
مگر از شوخی تذروان بود
که فرودوختند دیده باز
محتسب در قفای رندانست
غافل از صوفیان شاهدباز
پارسایی که خمر عشق چشید
خانه گو با معاشران پرداز
هر که را با گل آشنایی بود
گو برو با جفای خار بساز
سپرت میبباید افکندن
ای که دل میدهی به تیرانداز
هر چه بینی ز دوستان کرمست
گر اهانت کنند و گر اعزاز
دست مجنون و دامن لیلی
روی محمود و خاک پای ایاز
هیچ بلبل نداند این دستان
هیچ مطرب ندارد این آواز
هر متاعی ز معدنی خیزد
شکر از مصر و سعدی از شیراز



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: سعدی در این غزل از ناگزیری عشق میگوید: آسودهحالان از شبهای دراز عاشق بیخبرند و با وجود کوشش برای دل نبستن، چشم باز و تیر نگاه کار خود را میکند. او پذیرش جفای معشوق را شرط عشق میداند، چنانکه گل با خار همراه است و دلدادهٔ تیرانداز باید سپر بیفکند، و در میانه به ریاکاری صوفیان شاهدباز طعنه میزند. غزل با نمونههای مجنون و لیلی و محمود و ایاز به اوج میرسد و با ستایش بیهمتایی سخن خود و نسبت دادن آن به شیراز پایان مییابد.
هوش مصنوعی: کسی که در جامه و بستر ناز و آسایش از این پهلو به آن پهلو میغلتد، از رنج شبهای دراز و بیخوابی عاشقان چه خبر دارد؟
هوش مصنوعی: آدم عاقل پایان کار عشق را از پیش میبیند و برای همین از همان ابتدا به آن دست نمیزند.
هوش مصنوعی: کوشیدم که دل به کسی نبندم، اما با این دو چشم باز که زیباییها را میبیند چه میتوان کرد؟
هوش مصنوعی: از آفت تیر نگاه بپرهیز، زیرا نگاه مانند تیری است که چون از کمان رها شد دیگر بازنمیگردد.
معنی: شاید دلیل اینکه چشم باز (پرنده شکاری) را بستند، شوخی و بیپروایی تذروان (قرقاولان) بوده است تا باز آنان را نبیند و عاشق نشود و از شکارشان دست برندارد. - منبع: شرح غزلهای سعدی
هوش مصنوعی: محتسب در پی رندان بادهخوار افتاده است، اما از صوفینمایانی که دلباختهٔ زیبارویاناند غافل است؛ طعنهای به ریاکاری صوفیان.
معنی: به زاهدی که شراب عشق مینوشد بگو که خانه را برای معاشران عاشقپیشه خالی کند و ترک زهد و تقوا بگوید؛ یا خانه را به معاشران واگذارد و خود به عشق پردازد. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
هوش مصنوعی: هر کس با گل آشنا و دوست شد، باید برود و با آزار خار نیز کنار بیاید؛ یعنی وصال زیبایی با رنج همراه است.
هوش مصنوعی: ای کسی که دل به معشوقِ تیرانداز میدهی، باید سپر خود را بیندازی و بیدفاع تسلیم تیرهای او شوی.
هوش مصنوعی: هر چه از دوستان ببینی بخشش و لطف است، چه خوارت کنند و چه گرامیات بدارند.
هوش مصنوعی: جای عاشق این است: دست مجنون به دامن لیلی و چهرهٔ سلطان محمود بر خاک پای ایاز؛ یعنی عاشق، هر که باشد، در برابر معشوق دستبهدامن و افتاده است.
هوش مصنوعی: هیچ بلبلی چنین نغمه و ترانهای نمیداند و هیچ نوازندهای چنین آوازی ندارد؛ شاعر سخن خود را بیهمتا میخواند.
هوش مصنوعی: هر کالایی از معدن و سرچشمهٔ خاص خود برمیخیزد؛ چنانکه شکر از مصر میآید، سعدی هم از شیراز برخاسته است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
همین شعر » بیت ۱۳
هر متاعی ز معدنی خیزد
شکر از مصر و سعدی از شیراز
کآفرین میکنند بر سخنت
شکر از مصر و سعدی از شیراز
همین شعر » بیت ۱۳
هر متاعی ز معدنی خیزد
شکر از مصر و سعدی از شیراز
تا بیابد به چاشنی گیری
شکر از مصر و سعدی از شیراز
زندگانی چه کوته و چه دراز
نه به آخر بمرد باید باز؟
هم به چنبر گذار خواهد بود
این رسن را، اگرچه هست دراز
خواهی اندر عنا و شدت زی
[...]
سرو ساقی وماه رود نواز
پرده بر بسته در ره شهناز
زخمه رودزن نه پست ونه تیز
زلف ساقی نه کوته ونه دراز
مجلس خوب خسروانی وار
[...]
زندگانی چه کوته و چه دراز
نه بآخر بمرد باید باز؟
هم بچنبر گذار خواهد بود
این رسن را اگر چه هست دراز
خواهی اندر عنا و شدّت زی
[...]
ای تو را آروزی نعمت و ناز
آز کرده عنان اسپ نیاز
عمرت از تو گریزد از پس آز
تو همی تاز در نشیب و فراز
بر در بخت بد فرود آید
[...]
چند گویی که نشنوندت راز
چند جویی که می نیابی باز
بد مکن خو که طبع گیرد خو
ناز کم کن که آز گردد ناز
از فراز آمدی سبک به نشیب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.