محمدرضا شایسته‌خو در ۲ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۳۰ در پاسخ به هاله رحمانی دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۸۶:
عرض ادب
وزن مصرع درسته. اون «کُهِ»ست
(گناه همچون کوه ما)
سیدعلی (رضا) ساقی در ۲ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۱۳ در پاسخ به رومینا دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۵:
ازلطف ومحبت شما سپاسگزارم🌹🙏
درخدمتیم تقدیم به حضورگرم وباصفای دوستان.
سیدعلی (رضا) ساقی در ۲ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۱۱ در پاسخ به داود شبان دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۵:
داودجان درخدمتیم
ازلطف ومحبت شما سپاسگزارم🌹🙏
سیدعلی (رضا) ساقی در ۲ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۱۱ در پاسخ به بهزاد رستمی دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۵:
ازلطف ومحبت شما سپاسگزارم🌹🙏
برداشت ونظرشخصی حقیرازاین غزل ناب تقدیم حضورگرم وصمیمی شما.
سیدعلی (رضا) ساقی در ۲ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۱۰ در پاسخ به فاطمه یاراحمدی دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۵:
زیرپاهای مبارک هستم.
به حاجب درسلطان سرای خاص بگو
فلان زگوشه نشینان خاک درگه ماست.
🌹🙏
سیدعلی (رضا) ساقی در ۲ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۰۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۵:
به جان پیر خرابات و حق صحبت او
که نیست در سر من جز هوای خدمت او
پیرخرابات: درحقیقت همان "پیرمغان" است که باعناوین پیرمی فروش، پیرمیخانه وپیرمیکده نیزازاویادشده است.
"خرابات" به دومعنی بکارمی رود اول به معنی ظاهری وسطحی: مکانی درحاشیه وحومه ی شهرها که افراد بی خانمان وقماربازان وباده نوشان درآنجاجمع شده وبه دورازچشم ماموران حکومتی به فسق وفجورپردازند.
دوم به معنی باطنی وعرفانی: مکان معنوی ومعبدروحانی فارغ ازهردین ومذهب، که وارستگان ورهاشدگان ازتعلّقات دینی ودنیوی، عاشقان وجویندگان حقیقت درآنجاجمع شده وباراهنمایی پیری خردمندو فرزانه، اقدام به تخریب وویران ساختن هرآنچه(شامل باورهاو اعتقادات، نامها، مقامها وموقعیتهای اجتماعی، فرهنگی، دینی، قومی،نژادی و.....) که درتعیین نوع شخصیت آدمی اثرگذاروشکستنی هستند می کنند وازهرنوع علایقی که وابستگی ایجادمی نمایدخلاص می گردند وبنای شخصیت خودراپس ازفروریختن دوباره بازسازی ،نوسازی وبهسازی نموده وازنو متولدمی گردند. این پیرخردمندوفرزانه همان پیرخرابات یاپیرمغان هست.
حافظ معمولاهردومعنی "خرابات"رامدنظر قرارمی دادتاخوانندگان ومخاطبانش هر کدام به فراخور فهم ودانش وطبع ومذاق خویش برداشتهای متفاوتی داشته باشند وازبرداشت معنی مایوس و دست خالی برنگردند.
معنی بیت:
سوگند به جان عزیزپیرخرابات وحقانیت سخنهای گرانبهای اوکه دردل وجان وزبان من جزعشق ومحبت اوچیزدیگری نیست.
عجیب وجای بسی تامّل است که حافظ به هیچ یک ازپیامبران ورهبران مذهبی(البته بجزحضرت زرتشت) هیچ ابرازعلاقه نکرده وهیچ مدحیه ای نسروده اما بخش ازعظیمی ازدیوان خودرا مزیّن به نام مبارک پیرمغان، پیرباده فروش وپیرخرابات نموده است!
"مُغ" درلغت به معنای روحانی مذهبِ زردتشت آمده، "مغان" نیز جمع ِ مُغ وبه معنای پیشوایان این مذهب می باشد.
علاقمندیِ حافظ به "خراباتِ مغان، دیرمغان، پیرمغان" وبکاربردن مکرّر آنها دراغلب غزلها به صحّت این شائبه قوّت بخشیده که شاید حافظ به مذهب زرتشت گرویده بوده است.
🌿━━━━━━━━━━🌿
بنظرمی رسد چنین باوری صحّت نداشته باشد. ازآن رو که اندیشه های ناب حافظ فراشمول، فراقومی وفرامذهبیست تاحدّی که خودیک مسلک انسان ساز مستقل ومنحصر بفرد محسوب می شود. مَسلکی که منتقدان وموافقان جدّی وسرسخت خودرادارد.
بی تردید این تصوّر گرایش حافظ به زرتشت، ازآنجا به وجودآمده که معتقدان به این گمان دریافته اند که حافظ هرگاه ازواژه ها واصطلاحات کلیدیِ "خراباتِ مغان، دیرمغان، وپیرمغان" رابکارمی گیرد آنقدر ادب واحترام وارادت را چاشنی کلام خویش می کند وعلاقه ی قلبی خویش به زرتشت رابروزمی دهد که گویی یکی ازپیروان پروپاقرص اوبوده است!
درحالی که این نشانه ها احتمالاتنها بیانگر علاقه واحترام وناشی ازوسعت بینش حافظ وارادت به باورهای نیاکان خویش بوده وبیش ازاین نیست. تنهابااستنباط ازچندبیت شعر، نمی توان به مذهب وعقیده یِ شاعری که به ایهام گویی و درپرده سخن گفتن شهرت دارد بصورت قطعی پی برد. دراین مورد تنها می توان به این سخن اکتفاکرد که ارادت اوبه زرتشت انکارناپذیراست واین علاقه بی چیزی نیست و گویی،مَشعل آتش ارادت به زرتشت همیشه درخراباتِ جانِ شاعر مشتعل بوده که می فرماید:
ازآن به دِیر ِمغانم عزیز می دارند
کآتشی که نمیردهمیشه دردلِ ماست
یا:
به باغ تازه کن آئین ِ دین زرتشتی
کنون که لاله برافروخت آتش نمرود
بگذریم......
🌿━━━━━━━━━━🌿
بهشت اگر چه نه جای گناهکاران است
بیار باده که مستظهرم به همت او
مستحضرم: آگاه و مطلع هستم این واژه به حالتی اشاره دارد که فرد از موضوع یا وضعیتی خاص آگاهی کامل دارد و به آن واقف است. در این حالت، فرد نه تنها از یک موضوع خاص مطلع است، بلکه به طور فعال در جریان آن قرار دارد و اطلاعات لازم را دارد.
همت: سعی وکوشش، اراده، آزروهاوتصمیمات
باده خواری ازمنظرشریعت گناه است ولی حضرت حافظ رحمانیت وبخشندگی خداوندراعظیم ترازگناهان می داند وازاین بابت اطمینان خاطرداردکه خداوند گناهانی مثل شرابخواری را درصورت رعایت بعضی موارد موردبخشش قرارخواهدداد.
معنی بیت: اگرچه ازمنظرشریعت، گناهکاران(باده نوشان) به بهشت نخواهندرفت اما من یقین دارم که لطف ومرحمت خداوند ازمیزان جرم ما بسیاربیشتراست و موردبخشش قرار خواهیم گرفت نگران نباشید باده بیاوریدتا غبارغم ازدل پاک کرده وبه عیش وعشرت بپردازیم.
لطف خدابیشترازجرم ماست
نکته ی سربسته چه دانی خموش
🌿━━━━━━━━━━🌿
بیا که دوش به مستی سروش عالم غیب
نوید داد که عام است فیض رحمت او
سروش عالم غیب: ندایی که ازعالم غیب می آید
عام:عمومی،همگان
فیض: بهره مندشدن،
درادامه بیت قبلی:
بیاوباده بیاورکه دیشب درعالم مستی ندایی آسمانی ازعالم غیب برگوش جانم بشارت داد وگفت که نگران مجازات درروز جزامباشید که همگان از رحمت وبخشش عظیم خداوندبهره مندخواهندشد.
طمع زفیض کرامت مبُرکه خُلق کریم
گنه ببخشدوبرعاشقان ببخشاید
🌿━━━━━━━━━━🌿
چراغ صاعقه ی آن سحاب روشن باد
که زد به خرمن ما آتش محبت او
صاعقه: صاعقه یا رعد و برق، یک پدیده طبیعی است که در اثر تخلیه الکتریکی در جو، بین ابرها و زمین یا بین دو ابر مختلف رخ می‌دهد.
صاعقه اغلب خرابی ببارمی آورد ومی سوزاند اماحافظ دراینجا مضمون نابی خلق نموده که صاعقه سبب خیرشده وآتش محبت معشوق رابرافروخته است.
سحاب : ابر
"چراغ صاعقه ی آن سحاب" استعاره ازاتفاقیست که سبب آشنایی حافظ با"پیرخرابات" شده وآگاهی وبیداری اورارقم زده است. جمله ی دعائیست درحق آن اتفاق میمون، امیدوارم آن اتفاق همیشه جاری ودرحال رخ دادن باشد وهمچنان همچون صاعقه ای خرمن دل وجان تشنگان وجویندگان حقیقت رابه آتش آگاهی وبیداری فروزان نماید.
معنی بیت: آن اتفاق مبارکی که همچون صاعقه ای که ازابرهای باران زامی جهد جرقه ای برخرمن وجودمن زد وآتش محبت "پیرخرابات" رادردل وجانم شعله ورنمود همواره تکرارگردد چراکه هم آن رخدادآتشین بود مرابه طریق رندی ورستگاری رهنمون شد.
دمی بانیکخواهان متفق باش
غیمت دان امور اتفاقی
🌿━━━━━━━━━━🌿
بر آستانه ی میخانه گر سری بینی
مزن به پای که معلوم نیست نیّت او
این بیت درراستای نکوهش قضاوت ودخالت دراموردیگرانست. ذهن آدمی همواره درحال قضاوت کردن است حسادت،کینه،حقارت وبدببنی و.... محصول همین قضاوت ودخالت دراموردیگران می باشد قضاوت کاری ناشایست وغیرانسانیست دست ازقضاوت بکش تا آرامش درونی رابیابی. حافظ دراینجا با آوردن مثالی روشن به ما می آموزدکه چرابایدقضاوت نکنیم؟ به همین دلیل که درمصرع دوم مطرح شده است.
معنی بیت:
اگربرآستانه ی مکانی که درآنجابه باده فروشی ومیگساری مشغول هستند مشاهده کردی کسی بیحال وبی رمق افتاده،اورانکوهش وسرزنش مکن،باپای برسراومزن که چرااقدام به میخوارگی نموده، زیرا تو ازحال ونیت دل اوآگاه نیستی ونمی دانی علت بی حالی اوچیست. حتی اگراطمینان داشتی که دراثرمیگساری بدان حال وروزافتاده بازهم توحق نداری درکاراودخالت وفضولی کنی.
من اگر نیکم وگربد توبروخودراباش
هرکسی آن دِرَوَد عاقبت کارکه کِشت
🌿━━━━━━━━━━🌿
مکن به چشم حقارت نگاه در من مست
که نیست معصیت و زهد بی مشیّت او
ای زاهد وای عابد ظاهربین اگرمن مست شراب هستم برمن ازروی حقارت نگاه مکن مراسرزنش ونکوهش مکن تمام امورات طبق احادیث وروایات خودتان، براساس حکم واراده ی خداوندیست وهیچ برگی بدون اذن خداوند ازشاخه ی درخت برزمین نمی افتد. زندگانی همانندصحنه ی تئاترهست هرکسی براساس نقشی که دارد به روی صحنه می آیدونقش خودرابازی می کند. اگرکسی معصیت انجام می دهدیابه زهدوپرهیزگاری مشغول است طبق اراده ی کارگردان کائنات است وکسی حق قضاوت ودخالت درکاردیگری راندارد.
بروای ناصح وبردُردکشان خُرده مگیر
کارفرمای قَدرمی کند این من چه کنم؟
🌿━━━━━━━━━━🌿
نمی کند دل من میل زُهد و توبه ولی
به نام خواجه بکوشیم و فَرّ دولت او
زهد: تقوا وپرهیزگاری
ازآنجاکه اشاره ای به نام مخاطب دراین غزل نشده نمی توان درباره شآن نزول غزل نظرقطعی داد.
"خواجه" احتمالا اشاره به نام تورانشاه یا یکی دیگرازدوستان صمیمی حافظ بوده که این غزل رادرزمان حاکمیت اوسروده وازاونیزیادکرده است. باتوجه به اینکه تورانشاه خودشخصیتی ادبی وفرهیخته بود بنظرمی رسد که به حافظ توصیه ی ترک شراب وباده نموده که حافظ درپاسخ به اواین بیت رانوشته است
معنی بیت:
هرچه که می اندیشم می بینم که دلم به توبه ی شرابخواری وترک عیش وعشرت رضانمی دهد مایل نیستم که ازشادیخواری وباده نوشی دست بکشم ولی به حرمت خواجه ی عزیزوگرامی سعی وتلاش خودراخواهم کرد.
به عزم توبه سحرگفتم استخاره کنم
بهارتوبه شکن می رسدچه چاره کنم؟
🌿━━━━━━━━━━🌿
مدام خرقه ی حافظ به باده درگرواست
مگرزخاک خرابات بود فطرت او
خرقه: پوشش یالباس مخصوص عارفان درویشان،صوفیان، جامه‌ای که از تکه‌پارچه‌های گوناگون دوخته می‌شد ورنگهای خاص آن بیانگر درجات وحالات معنوی صاحب لباس بودوحرمت ویژه ای داشت. حافظ همواره خرقه رابه باداستهزاگرفته وبشدت موردانتقاد قرارداده است. چراکه معتقد بود پوشش لباس خاص،نوعی خودنمایی وتظاهروریاکاریست. پاکدامنی وپرهیزگاری امری شخصی ودرونیست ونیازبه نشان ودرجه ولباس خاص ندارد. آنکه دلش سیاه ودرونش ناپاک است باپوشیدن هیچ لباس نشان دار و پاکیزه، ارزش حقیقی پیدانخواهدکرد. خرقه های پشمینه و رنگارنگ جزبرای فریب دادن مردم وحقه بازی به هیچ کارنیاید.
گروگذاشتن: درقدیم کسانی که ازنظربضاعت مالی وضعیت خوبی نداشتند شراب وباده ویاهرچیزی را نسیه تهیه می کردند وبرای ضمانت کار ناچاربودند چیزی رادرنزد فروشنده گروبگذارند تابعدا پس ازپرداخت بدهی خود آن رابازستانند. حافظ دراغلب اشعار خود خرقه را درقبال باده وشراب گرو می گذارد تاارزش واعتبارکذایی این وسیله ی ریاکاری وحقه بازی رامخدوش نماید.
مگر زخاک خرابات بودفطرت او؟: نزدیکی و همخوانی افکار خواجه حافظ بااندیشه های ناب حضرت زرتشت، بسیارزیاد وقابل تامّل هست وهمین امر سبب شده تا واژگان کلیدی پیرمغان،دیرمغان،خرابات مغان و... درکانون توجّه شاعر قرارگرفته ودر اغلب غزلها حضوری برجسته وملموس داشته باشند. اذهان مخاطبین غزلهای گهربار حافظ،هربارباخوانش این واژگان،به فرهنگ کهن ایران وآیین نیاکانمان پیش ازاسلام ارجاع می شود وبه تامّل واندیشه ورزی وادار می شوند. بنظرمی رسد که این اتّفاق،خواست قلبی شاعربوده است تا بدینوسیله فرهنگ وادب وآیین آن روزگاران به فراموشی سپرده نشوند.
معنی بیت: پیوسته حافظ خرقه ی درنزد می فروشان ومیخانه ها به گروگذاشته شده است! خدایا مگرخاک وجودحافظ راازخاک خرابات آفریدی که مصرف شراب وباده ی او اینقدرزیاد هست؟
مَهل که روزوفاتم به خاک بسپارند
مرابه میکده بردرخُم شراب انداز
Siavash f در ۲ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۴۳ دربارهٔ سام میرزا صفوی » تذکرهٔ تحفهٔ سامی » صحیفهٔ پنجم در ذکر شعرا » ۲۶۶- مولانا عبدالله هاتفی:
این اشعار اشتباه گذاشتید اون شعر باید مصرع اولش با درختی شروع به شما بخشی از متننثر رو بجای مصرع اول شعر فردوسی گذاشتین نه تنها اونجا اشتباه شده بلکه تمام ابیات از حالت مثنوی خارج شدن مثلا شعر هاتفی باید از اگر بیضه زاغ .. شروع بشه اما آخرین مصرع آخرین بیت فردوسی افتاده بجای اولین مصرع از شعر هاتفی. اینا به کنار از مثنوی خارج شده پایان مصرع دوم هربیت با مصرع اول هر بیت هم قافیه شده در ادبیات چنین چیزی وجود نداره غزل که مشخصه همه مصرع های دوم هر بیت با همدیگر هم قافیه هستن اما این حتی به غزل هم نمیخوره می‌دونم مثنوی هست اما با این اشتباه ساده وزن شعر مصرع اول به فنا رفته و مشکل بزرگتر اینه که. تمام مصرع های ابیات تا انتها اشتباه نوشته شده. حتی جاهایی که. با هوش مصنوعی معنی شده هم اشعار جابجا اومده این صفحه باید از اول اصلاح بشه
Siavash f در ۲ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۳۳ در پاسخ به مهدی جیبا دربارهٔ سام میرزا صفوی » تذکرهٔ تحفهٔ سامی » صحیفهٔ پنجم در ذکر شعرا » ۲۶۶- مولانا عبدالله هاتفی:
بزرگوار دلیلش اینه لطفاً توجه کنید توضیح داره یک نثر نوشته درسته بعد انتهای نثر رو اومده بجای مصرع اول شعر فردوسی گذاشته در متن گفته به شاعر میگه که میتونی پاسخ این شعر فردوسی که گفته اومده بخشی از نثر رو گذاشته. و جالب اینجاست فقط مشکل اون نیست از حالت مثنوی هم در اومده باید از درختی شروع بشه دوباره بعد از چند بیت یک متن به نثر نوشته. سپس شعر خود شاعر یعنی هاتفی رو آورده اما اون باید از اگر بیضه زاغ شروع بشه اما چون از اول اشتباه ابیات رو نوشته انتهای مصرع آخر شعر فردوسی افتاده اولین مصرع شعر هاتفی و کلا از حالت مثنوی هم خارج شده بهش توجه کنید مصرع آخر بیت با مصرع اول هر بیت هم قافیه شده مادر ادبیات چنین چیزی نداریم اگر مثنوی باشه هر بیت باید جداگانه قافیه داشته باشه غزل هم مشخصه آخر هر بیت با بیت قبل هم قافیه هست قصیده هم همون حالته رباعی و دو بیتی هم مشخصه کلا هیچ گونه شعری در ادبیات اینطور وجود ندارن. وزن مصرع اول که کلا به فنا رفت تمام ابیات مصرع های اول هر بیت درواقع مصرع دوم بیا قبلی هست. اگر دقت کنید متوجه میشید به هرحال باید از درختی شروع بشه ..وقتی دومین بار یک نثر نوشته اونجا هم باید با اگر بیضه زاغ .. شروع بشه تا انتها کل مصرع های ابیات باهم جابجا نوشته شدن موفق باشید
برمک در ۳ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۱۵ دربارهٔ قطران تبریزی » دیوان اشعار » مثنوی:
مرا بویه شهر تبریز خاست
بجان اندرم آتش تیز خاست
بسی نیکوئیها پذیروفتم
بشیرین زبانی همی گوفتم
که نزدیک من باش و زائر مرو
که نیکی کنم با تو هر روز نو
سناتور سنتور در ۳ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۵۵ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۶۱:
گوشه گیران زود در دلها تصرف می کنند
بیشتر دل می برد خالی که در کنج لب است
در حریم دل به زهد خشک نتوان راه برد
روی منزل را نبیند هر که چوبش مرکب است
از گرفتاری خلاصی نیست اهل عقل را
هست اگر آزادیی زیر فلک ، در مکتب است
عالم دیگر به دست آور که در زیر فلک
گر هزاران سال می مانی همین روز و شب است
#صائب_صاحب_سخن
شعر که نمی گه پخت و پز می کنه
شهسوار میدان خیال
استاد.میراحمدی در ۳ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۴۰ دربارهٔ عراقی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۰:
«تنگنای وحدت»
اشتباه بزرگ آقا فخرالدین!
خیام میگوید:
در دایره ای کامدن و رفتن ماست
آن را نه نهایت ،نه بدایت پیداست
میگوید آمدن و رفتن ما در دایره ای است که اول و آخرش معلوم نیست
این یعنی بی نهایتی هستی
آمدن و رفتن ما در این بی نهایتی است
مگر میشود «بی نهایت» تنگنا داشته باشد؟!
وقتی هم میگوید نهایت و بدایتش پیدا نیست یعنی عقل محدود ما به آن نمیرسد
محدود که نمی‌تواند نامحدود را درک کند!
پس چرا عراقی اشتباه کرده و گفته است تنگنای وحدت ؟!
یعنی آن ذهن شکاک خیامی که گرفتاری هم بسیار دارد اینجا را خوب آمده و سیمش وصل شده است
ولی عراقی عارف مشرب اشتباه کرده !
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۳ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۰۳:۳۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۷:
«قبول خاطر» (بیت پایانی این غزل) به معنی «مورد پسند دل»، «دلپسند» یا «دلنشین» است.
(به استناد آنچه که بارها از سوی سخنوران بزرگ به کار برده شده است.)
در اینجا، تنها به چند مورد اشاره میشود:
1-گرت به جان خطری می‌رسد تفاوت نیست/قبول خاطر صاحب دلان به جان دریاب (اوحدی مراغه‌ای)
2-باشد خیالیا که متاع حدیث تو/روزی قبول خاطر صاحبدلی شود (خیالی بخارایی)
3-شعر کافتد قبول خاطر عام/خاص داند که سست باشد و خام (جامی)
4-سکه آن اگر نه‌ای آگاه/نیست الا قبول خاطر شاه (جامی)
5-گر قبول خاطر ایشان شوی/شد مسلم بر تو ملک معنوی (اسیری لاهیجی)
6-قبول خاطر او گشته‌ام به ترک درت/چنان نکرده قبولم که باز رد کُندَم (محتشم کاشانی)
یادآوری:-مفهوم «قبول خاطر»، برای نخستین بار در این صفحه از گنجور معنی شده است.
استاد.میراحمدی در ۳ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۰۰:۲۷ دربارهٔ عراقی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۰:
«تنگنای وحدت»
اشتباه بزرگ آقای عراقی
از نظر فلسفی وحدت نمی‌تواند تنگنا داشته باشد
زیرا درین صورت:
حد و مرز پیدا میکند
در نتیجه محدود میشود
اگر محدود شود دیگر واحد نیست
اگر محدود شود ،محدود های دیگری هم کنار او احتمال بودن پیدا می‌کنند و تبدیل به کثرت میشود
وحدت «سراسر »است به قول بیدل😎
استاد.میراحمدی در ۳ روز قبل، چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۲۳:۴۵ دربارهٔ عراقی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۰:
«تنگنای وحدت»
اشتباه بزرگ آقای عراقی
وحدت تنگنا ندارد و کثرت است که دچار تنگنا و محدودیت است
دقیقا جناب عراقی زمانی این اشتباه بزرگ را مرتکب میشود که میخواهد اصطلاحات عرفانی را بیاورد در غزل
دقیقا زمانی می‌لنگد که قانون غزل را که سخن معاشقه و لطیف است زیر پا میگذارد
شاعری مثل حافظ اصلا چنین اصطلاحاتی را به این صورت استفاده نکرده است
شاعری مثل بیدل فراوان استفاده کرده ولی بسیار عالی بیان کرده است
اما عراقی اینجا خراب کرده!
بنده نمیدانم ایشان چه مراتب عرفانی داشته است
اما این سخن گرفتاری دارد
و «عارف تمام »چنین گیری ندارد
حتی محقق عرفانی هم میفهمد که «تنگنای وحدت»اشتباه است
البته محقق راستین نکته سنج و باریک بین و نه محقق دانشگاهی پر ادعا !
محقق دانشگاهی عقلش به این چیزها نمیرسد
چون اینها را توی دانشگاه نمی‌گویند!
پس چطور فخرالدین چنین گفته ؟!
ندانم
«چه دانم های بسیار است »
Amir_dadash در ۳ روز قبل، چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۲۳:۱۹ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۶۹:
این‌رباعی با رباعی
هر نَعت که از قبیل خیر است و کمال
قابل تفکر است در نفی اختیار انسان از نظر ایشان
رامین حسینی مطلق در ۳ روز قبل، چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۲۳:۰۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۳:
برای درک حال و هوای این غزل، باید از همه دغدغه‌های مادی، حساب‌کتاب‌های روزمره و هیاهوی این دنیای شلوغ فاصله بگیریم. تصور کن شبِ بسیار تاریک، سرد و سنگینی بر جان حافظ سایه افکنده بوده؛ شبِ حیرت، حسرت، تنهایی و کوبیده شدن بر درهای بسته. شبی که از شدت فشارِ «غصه روزگار»، نفس در سینه شاعر حبس شده و احساس می‌کرده در بن‌بستِ زمانه گیر افتاده است.
اما ناگهان، در عمیق‌ترین و تاریک‌ترین لحظه شب—آن دمِ سکوتِ مطلق سحرگاه—پرده‌ها کنار می‌رود. حالِ حافظ در آن لحظه دیگر حالِ یک انسان معمولی نیست؛ حالِ کسی است که ناگهان دست نوازش پروردگار را روی شانه‌های خسته خود حس میکند.
تاریکی شب بود و بار سنگینِ غصه‌های دنیا روی شانه‌های روحِ خسته‌اش سنگینی می‌کرد. شب بود و سکوتی سرد؛ گویی درهای زمین و آسمان به روی دلِ آبرومندش بسته شده بود. اما در آن عمقِ نومیدی، آنجا که تاریکی به اوج سیاهی خود می‌رسد و سحر در آستانه شکفتن است، ناگهان طوفانی از جنس نور وزیدن گرفت.
حافظ در آن سحرگاه، در آغوشِ تجلیِ بی‌کرانِ معشوق از خود بی‌خود شد. دیگر از «منِ» خسته، زخم‌خورده و دردمند خبری نبود؛ همه‌چیز شد نور، همه‌چیز شد شعشعه‌ی ذاتِ خداوندی. جامِ تجلیِ صفات چنان جانش را لبریز کرد که تمام آن دردها، انتظارها و شب‌زنده‌داری‌های تلخ، در یک لحظه رنگ باخت. گویی در آن خلوتِ قدسی، براتِ آزادی و حیاتِ جاودان را با خطِ نور بر پیشانیِ جانش نوشتند.
او با قلبی که دیگر از جنس خاک نبود، به آینه‌ی حضور یار چشم دوخت. چه شبی بود و چه سحری! شبی که ارزش تمام عمر را داشت. حافظ در آن حالِ ملکوتی فریاد برمی‌آورد که اگر امروز کامرواست، اگر از کلامش شهد و شکر می‌ریزد و اگر رنجِ سالیانِ جور و جفا را به جان خریده، همه و همه‌چیز تاوانِ آن عشقِ پاک است. او مستحقِ این رحمت بود، چرا که تا پای جان پای عهدِ دل ایستاد و صبوری کرد. این گشایش، هدیه‌ی سحرخیزان و دعای پنهانیِ دل‌های شکسته‌ای است که از بندِ غمِ دنیا رها شده و به آسمان رسیده‌اند.
سیدعلی (رضا) ساقی در ۳ روز قبل، چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۲۲:۳۳ در پاسخ به بهزاد رستمی دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۹۷:
خرگه استعاره ازچشم وخورشید استعاره ازمعشوق
بیا وخانه ی خورشید را(چشم مرا) منور کن بیابرچشم من بنشین خورشید باید درخانه خودش (چشم من) باشد.
سیدعلی (رضا) ساقی در ۳ روز قبل، چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۲۲:۳۰ در پاسخ به P M دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۹۷:
ازلطف ومحبت شما سپاسگزارم🌹🙏
استاد.میراحمدی در ۳ روز قبل، چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۲۴ دربارهٔ عراقی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۰:
اشتباه بزرگ عراقی که گفته :
«تنگنای وحدت»
وحدت همه وسعت است و آن کثرت است که محدود است و تنگنا دارد
اما ببینید بیدل چقدر عالی گفته :
«تا عدم سیر هستی آن همه نیست
هر نفس میتوان سراسر گشت »
این «سراسر گشتن » پس از مرگ یعنی به وحدت رسیدن
یعنی از تنگنای کثرت رستن
بیدل بسیار عالی می‌دانسته که وحدت یعنی سراسر بودن
یعنی گشادگی
یعنی همه جا را گرفتن
اصلا واحد اگر همه جا را نگیرد وتنگنا داشته باشد دیگر واحد نیست !
بیدل می‌دانسته که تنگنا خاصیت کثرت است نه وحدت
اما عراقی...؟!
عراقی می‌خواسته بگوید که ما را به حضرت تو و به بارگاه تو راهی نیست
اما منظورش را بد بیان کرده است
اشتباه بیان کرده است!
ماست‌ها را ریخته است توی قیمه ها...
اما بیدل استادانه گفته است:
«هر نفس میتوان سراسر گشت»😎
سیدعلی (رضا) ساقی در ۲ روز قبل، پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۵۹ در پاسخ به فرهاد ریاضی دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۷: