امیر گیاهچی در ۲ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۲۱:۴۹ دربارهٔ سعدی » مواعظ » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۸ - در مدح امیر انکیانو:
اگر چه سعدی از شاعران سبک عراقی است اما در قصائد از ویژگی های سبک خراسانی بهره می گیرد
یکی از ویژگی های سبک خراسانی آوردن دو حرف اضافه برای یک متمم است که غالبا حرف اضافه دوم مورد نظر بوده و معنا را کامل می کند
مانند
شبی قیرگون ماه پنهان شده
بخواب اندرون پیل و مرغ و دده
که دو حرف اضافه ب و اندرون برای یک متمم یعنی خواب آمده و حرف اضافه دوم یعنی اندرون مورد نظر بوده و معنی عبارت را کامل می سازد
در اولین بیت این قصیده از استاد سخن سعدی شیرازی نیز این ویژگی به چشم می خورد و دو حرف اضافه" به" و" در" برای یک متمم که" دنیا "باشد به کار رفته است. اما متاسفانه اغلب خوانندگان این قصیده بیت را چنان خوانده اند که گویی" در "پیشوندی است برای فعل نبندد ... و متاسفانه معنای عبارت به کلی عوض می شود یعنی به جای این مفهوم که هوشیار دل در دنیا نمی بندد مفهوم هوشیار درِ دلش را به روی دنیا نمی بندد " استنباط می شود که کاملا اشتباه است چون در نبستن به ( روی) دنیا به معنای استقبال کردن از دنیاست ! در حالی که نظر شاعر خلاف این مدعاست!
"به دنیا در" را باید با هم و به گونه ای خواند که "به" و" در" دو حرف اضافه برای یک متمم یعنی " دنیا" باشد به معنای در دنیا ...
استاد میراحمدی در ۲ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۲۱:۳۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۳۵:
یکی از شجریان ها خیلی بد میخواند این غزل را
از خانه همسایه شنیدم
کلا موسیقی ایرانی را نمی‌پسندم به جز چند کار خاص از چند خواننده
اما آنقدر میدانم که هر شعری ریتمی دارد که اگر آن ریتم رعایت نشود کار به هم میریزد
و کاری که زیر و زبرش جور نباشد و ریتمش درست نباشد داد میزند حتی از خانه همسایه
این هم نوعی همسایه آزاری است!
به نظرم خیلی مهم است که آهنگساز و خواننده ریتم شعر را بشناسند و بدانند که چطور شعر را دربیاورند
ریتم دیگر است و وزن دیگر
عادل مؤمن نژاد در ۲ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۲۱:۱۰ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۷۵:
کنسرت "پیام نسیم" (اجرای لوزان سوئیس)
استاد شجریان
این آواز در کنسرت آلبوم "پیام نسیم" به جای غزل "ای صبا نکهتی از خاک در یار بیار" اجرا شده است.نسخه منتشر شده در آلبوم اصلی اجرای شهر بستن آمریکا و این اجرا مربوط به شهر لوزان سوئیس است.
همایون در ۲ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۵۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۲۴:
ترک خویش و ترک خویشان می‌کنیم
شمس تبریزی نه خویش و یار ماست
خودپرستی نا مبارک حالتیست
شمس خویشتن پرستی کار ماست
هر غزل کان بی من آید خوش بود
ما بجای شمس و من اقرار ماست
سیدمحمد جهانشاهی در ۲ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۴۴ دربارهٔ سنایی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۳۸۳:
یارت آن بت صدر دارد زان عزیزست و تو زان
تقی در ۲ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۱۵ دربارهٔ مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۱۶۳:
این رباعی در کتاب عروض فارسی دکتر عباس ماهیار بدین صورت آورده شده است:
سلطان ملک است و در دل سلطان نور
هر روز به روی او کند سلطان سور
هرگز نرود برو و بر سلطان زور
چشم بد خلق از او و از سلطان دور
استاد میراحمدی در ۲ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۴۵ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۷:
مستند حیات وحشی می‌دیدم که گله ای کفتار در قصری مخروبه لانه کرده بودند
گویا این رباعی بود که مصور شده
مستندی دیگر خرابه های تاسیسات نازیها در صحرای نامیب را نشان می‌داد که گذرگاه حیوانات شده بود
در فیلمی دیگر میمونها در خرابه های تمدنی محلی زندگی میکردند ،گویا در تایلند
یا تاسیسات چرنوبیل که زیستگاه حیوانات شده بود
گویا زمان هرآنچه آدمی میسازد و به آن می‌نازد را به تمسخر میگیرد
چه مقدار بی اعتبار است جهان
«رو کم ترکوا برخوان»
داریوش حکیم زاده در ۲ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۴۸ در پاسخ به ماهان دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۸۳۰:
شعر اول از رضی الدین خشاب نیشابوری است. در کتاب رضاقلی خان هدایت » تذکرهٔ ریاض العارفین ازش یاد شده
داریوش حکیم زاده در ۲ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۴۶ در پاسخ به محسن شمس آریان دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۸۳۰:
شعر فوق از سعدی نیست
استاد میراحمدی در ۲ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۴۰ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۶۸ - هنگام عبور از مداین و دیدن طاق کسری:
و عاقبت تمام تمدنها چنین است و چنان خواهد بود و ازین خرابه ها در سراسر گیتی توان یافت
کار دنیا چنین است که خراب میکند تا بنایی نو بسازد
تمدنی را ویران میکند تا تمدنی دیگر بیاید و هر تمدنی استعدادی را از آدمیان شکوفا میکند و میپروراند
امروز هم عربده هایی از آن سوی گیتی و از پشت ایوان کاخی دیگر به گوش می‌رسد که بیگمان آن عربده ها نیز روزی به خاموشی می‌گراید
آیا آن روز کسی چون خاقانی بر خرابه های آن کاخ گذر خواهد کرد و چنین سخنانی خواهد سرود؟!
استاد میراحمدی در ۲ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۱۶ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۶۸ - هنگام عبور از مداین و دیدن طاق کسری:
از دیده نظر کن هم زیباتر است و هم منطقی تر تا «از دیده عبر کن»
از دیده نظر میکنند نه عبر
خود نظر کردن یعنی نگاه دقیق
نگاه موشکافانه
نظر کردن هم تماشاست و هم عبرت و هم چیز دیگر
وقتی کسی به چیزی نظر میکند هم آن را میبیند،هم زیبایی هایش را درمیابد و هم اگر قابل عبرت باشد عبرتش را میگیرد
اصلا خود شاعر در مصراع دوم میگوید ایوان را آیینه عبرت بدان
مصراع دوم مکمل این مصراع است
در آیینه نظر میکنند یا عبر؟؟
ایوان آیینه عبرت است در آن نظر کن
«از دیده عبر کن» به معنای به دیده عبرت نگاه کن هم نمیشود
اول بایست نگاه کرد تا اگر فهمی باشد عبرتی هم گرفت یا نه؟
«عبر کن»همان اول بسم الله و سرچراغی مشتری را می‌پراند از بس ناخوب است این عبارت
اصلا دهان آدم کج و کوله میشود تا این عبارت را میخواند
این مهمان زشت ناخوانده را چه کسی به این مهمانی راه داده و اول مجلس نشانده را نمیدانم
و اینکه خاقانی است و همین یک قصیده و دیگر هیچ
شعری که نتواند به میان جامعه نفوذ پیدا کند و همان در دایره اساتید و نخبگان ادبی بماند ارزشی ندارد و شعر خاقانی چنین است
برمک در ۲ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۰۶:۱۷ دربارهٔ فرخی سیستانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۷۰ - در مدح ابو منصور دواتی قراتکین حاکم غرجستان:
ترا چه گویم گویم مرا زچشم بدزد
ترا چه گویم گویم مرا ز دل بستان
کسی که شادی دل دید و روشنایی چشم
یکی ازین دو بندهد به صد هزار جهان
پس آنکسی که مرادوست تر ز جان و دلست
مرا تو گویی زو دور شو چگونه توان ؟
کسی زکام دل خویشتن بتابد روی ؟
کسی به بازی با دوست بشکند پیمان ؟
مرا چه گر تو نیایی زدست دوست بیاب
مرا چه گر تو بمانی به دست دوست بمان
کسی که ژاژ دراید به درگهی نشود
که چرب گویان آنجا شوند کند زبان
چو تیغ گیرد بهرام دیس شور انگیز
چو جام گیرد خورشیدوار زر افشان
هنر نماید چندان که چشم خیره شود
به تیر و نیزه وزوبین و پهنه و چوگان
آفرین به فرخی که چه سره سراییده
همایون در ۳ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۰۱:۲۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۴۹:
هنگامی که آسوده از گذشته و آینده ای، و گرفتاراکنون هم نیستی، زمان و زمین چون لذتی و سروری در تو میشود از ماهی که نه در آسمان است و نه در زمین
همایون در ۳ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۰۱:۰۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۴۱۵:
برای عارف رازورز ناآرام که هر دم درون پر تلاطم و پرخروشی دارد چاره‌ای نیست که آنرا به زبان آورد و این زبان ناگزیر نالیدن با نی درون اوست که هر بار با مطلعی از غزلی آغاز میشود و آنچه از دنبال آن می‌آید تا آرامشی و پایانی یابد و آن موج برانگیخته فروخوابد و چه چیزی بهتر از یاد دوست برای هر مقطع و سکوتی چراکه این خیزش و ناآرامی هرگز به پایان نمی‌رسد و هر مستی را خمار دیگری در پی خواهد بود که جامی دیگر را در دست می‌نهد چرا که تنها با دوست و یاد دوست میتوان بسر برد
عباسی-فسا @abbasi۲۱۵۳ در ۳ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۰۰:۰۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۳:
دوست عزیز که به خیال خودتان با حرکت گذاری کامل روی کلمات، به درست خواندن آن کمک می‌کنید؛ با این کار علاوه بر این که خواندن سخت میشود؛ لطف و زیبایی غزل نیز از بین می‌رود. بگذریم که بعضا حرکات اشتباه است.
حرکت و سکون برای کمک به درست‌خوانی است؛ اما وقتی زیاد شود به ضد خود بدل میشود. مانند نمک برای غذا.
مثلا چه نیازی است که این کلمات را حرکت‌گذاری کنید؟
دَر، نَظَر، خَبَر، نُقْطِه، وُجودَنْد، عِشْق ، دایِرِه، تَنْها ، آیِنِه ، عَهْدِ ، لَب ، بَسْت ، بَنْده ، مُطْرِب ، وَصْل، چَشْمِ، قُرآن ، شَوَنْد ، بِه و ....
با سختی همه حرکات و سکون زائد را حذف نمودم
در اکثر غزلیات هم همین کار را انجام داده‌اید.
محمدکاظم نجفی در ۳ روز قبل، دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۲۳:۲۳ دربارهٔ حافظ » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۵:
من دستم را در کمر تو نهادم
چون شک کردم که چیزی (کمربندی یا شی دیگری) آنجا باشد (در پشت لباس)
اینکه کمربندی (به نشانه تزئین) آنجا بسته‌ای (تا مرا به وجد برساند)
معلوم میکند قرار است چه سودی از این کمر (و بیشتر از آن) ببرم (و تو مرا به چه می‌خواهی وادار کنی)
سناتور سنتور در ۳ روز قبل، دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۲۱:۰۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵:
حافظا ! تَرکِ جهان گفتن طریقِ خوشدلیست
تا نپنداری که احوالِ جهان داران خوش است
حضرت حافظ
از این رِباط دو در ، چون ضرورت است رَحیل
رِواق و طاقِ معیشت ، چه سربلند و چه پست
حضرت حافظ
همایون در ۳ روز قبل، دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۹:۲۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۹۳:
غزل داستان، داستان سراسر زندگی جلال‌دین در یک غزل که شاهکار بی مانند در میدان سخن و ادب است
و چکیده چگونگی والاگهری آدمی که گویی یک نقاشی سخنگو و یک فیلم خاموش و یک بازی شطرنج مدهوش کننده می‌ماند
ابراهیم احمدی در ۳ روز قبل، دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۵۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۲:
۱. پرده خون؛ مرگ ارادی و زایشِ هستی برتر
در میان پرده خون عشق را گلزارها / عاشقان را با جمال عشق بی‌چون کارها
«پرده خون» در تاویل عرفانی، رمز «موت ارادی» (مرگ پیش از مرگ) است. خون در نگاه ظاهری یعنی نیستی و فاجعه، اما در نگاه تاویلی، پاره شدن شریان‌های «نفس اماره» است. سالک تا زمانی که از دیواره خونین خودپرستی و علایق مادی عبور نکند، به ساحت شهودِ «جمال بی‌چون» (ذات مطلقِ بدون کیفیت و فرم خداوندی) راه نمی‌یابد. گلزار در اینجا باغ فیزیکی نیست؛ رمزِ «بهشت نقد درون» یا مقام تجلی صفات الهی در قلب سالک است.
۲. شش جهت؛ زندانِ اپیستمولوژیک (شناخت‌شناسی) و ساحتِ بی‌سوئی
عقل گوید شش جهت حدست و بیرون راه نیست / عشق گوید راه هست و رفته‌ام من بارها
«شش جهت» در فلسفه اشراق، رمز عالم مُلک، زمان، مکان و محسوسات است. عقلِ استدلالی (دیسکورسیو) محکوم به شناخت از طریق حواس پنج‌گانه و ابعاد هندسی است. از نظر فلسفی، عقل دائم میگوید: «مکان، مرزِ آگاهی است و فراتر از ماده چیزی نیست». اما عشق (که همان عقلِ قدسی یا شهودِ متصل به منبع وحی است) مرز زمان و مکان را می‌شکند. عشق بارها به «عالم غیب» یا «لامکان» (بعد هفتم که خارج از ابعاد فیزیکی است) سفر کرده و ساختار مادی جهان را دور زده است.
۳. بازار و تاجر؛ پارادایم منفعت‌طلبی در برابر ایثارِ هستی
عقل بازاری بدید و تاجری آغاز کرد / عشق دیده زان سوی بازار او بازارها
«بازار» رمز نظامِ مصلحت‌طلبی و معامله‌گری دنیاست. عقل همیشه بر پایه «علم حضوری» کار نمی‌کند؛ بلکه بر اساس سود و زیان (اپیدمیِ علت و معلول) رفتار میکند. حتی در دین‌داری هم عقل به دنبال تجارت است (طاعت در برابر بهشت). اما «زان سوی بازار»، تاویل به مرتبه احدیت و فدا کردنِ خودِ سود دارد. بازارِ عشق، بازارِ سودبری نیست؛ بازارِ باختن و جان دادن است تا در عوض، «حق» جایگزین «من» شود.
۴. منصورِ پنهان؛ پارادوکسِ رسوایی جانی و پادشاهی باطنی
ای بسا منصور پنهان ز اعتماد جان عشق / ترک منبرها بگفته برشده بر دارها
«منبر» رمز شریعتِ قشری، آگاهیِ قیل‌وقالی و کسب قدرت جمعی است. «دار» رمز فنای فی الله و شهادتِ معرفتی است. «منصور پنهان» یعنی عارفانی که در هر زمان حضور دارند اما گمنامند. منبر، مقامِ حرف زدن درباره خداست؛ دار، مقامِ یکی شدن با خداست. تاویل این بیت، برتریِ «علم لدنی و شهودی» بر «علم رسمی و مدرسه‌ای» است. سالک برای چشیدن جانِ عشق، باید مسند ادعا (منبر) را طلاق دهد و بر دارِ نیستی بالا برود تا حقیقت عریان شود.
۵. ذوقِ درونه و تیره دلی؛ انشقاقِ میان «چشیدن» و «مفهوم‌سازی»
عاشقان دردکش را در درونه ذوق‌ها / عاقلان تیره دل را در درون انکارها
«ذوق» یک اصطلاح کلیدی در فلسفه عرفانی (عرفان نظری) است به معنای اشراق ناگهانی و یافتن بی واسطه حقیقت. «انکار» رمزِ کوربینیِ فلسفه پوزیتیویستی و ذهنی است. عاقلِ تیره‌دل کسی است که پنجره قلبش بسته است و جهان را از لای فرضیه‌ها میبیند؛ چون با ترازوی عقل نمی‌توان امر ماورایی را وزن کرد، دچار «انکار» و الحادِ معرفتی میشود. در مقابل، «درد»ِ عاشق همان دردِ زایمان معنوی است که خروجیِ آن، چشیدن (ذوقِ) مستقیم نورانیت حق در تاریکیِ باطن است.
۶. خارِ هستی؛ منبعِ رادیکالِ رنج و توهمِ عینی بودنِ شر
عقل گوید پا منه کاندر فنا جز خار نیست / عشق گوید عقل را کاندر توست آن خارها
هین خمش کن خار هستی را ز پای دل بکن / تا ببینی در درون خویشتن گلزارها
«فنا» رمز فروپاشی ایگوی انسان (منیت) است. «خار هستی» رمز توهمِ وجودِ مستقل از خداست. عقل مادی گمان میکند رنج‌ها و موانع (خارها) در جهانِ بیرون یا در مسیر خدا وجود دارند. اما عشق یک تاویل روان‌شناختی-عرفانیِ عمیق ارائه می‌دهد: جهان بیرون آینه درون توست. رنج و شر، اصالت ندارند؛ رنج یعنی همان «منیتِ تو». وقتی منیت (خار هستی) را با موچینِ سلوک و خاموشی (خمش کن) از پای دل بیرون بکشی، متوجه می‌شوی جهان خارج هرگز تاریک نبوده، بلکه تو با عینک کدر به آن نگاه می‌کردی. با رفتنِ «من»، گلزارِ هویت الهی سر بر می‌آورد.
۷. ابرِ حرف و خورشیدِ شمس؛ دیالکتیکِ کلمه و معنا
شمس تبریزی، تویی خورشید اندر ابر حرف / چون برآمد آفتابت محو شد گفتارها
«ابرِ حرف» رمز حجابِ زبان و الفباست. «آفتاب» رمز ظهورِ بی‌واسطه ذات است. کلمات هرچقدر هم مقدس باشند، مانند ابر روی حقیقت را می‌پوشانند (زبان مایۀ سوءتفاهم است). شمس تبریزی در اینجا صرفاً یک شخص نیست، بلکه نماد «نورِ الانوار» و حقیقتِ محمدی است که بر قلب مولانا تجلی کرده است. وقتی آفتابِ حقیقت مستقیماً بر جان سالک بتابد، تمام ساختارهای زبانی، فلسفه‌بافی‌ها، کتاب‌ها و گفتارها (که همگی ابزارهای سایه‌وار بودند) در نورِ مطلقِ محو و فانی می‌شوند. این عالی‌ترین مرتبه حیرت و سکوت (صمت) است.
دکتر حافظ رهنورد در ۲ روز قبل، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۲۳:۴۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۸۰: