گنجور

شمارهٔ ۱۹۲ - در مدح ملک اتسز

 
رشیدالدین وطواط
رشیدالدین وطواط » قصاید
 

نگارا تا تو از سنبل تراز ارغوان کردی

رخ چون ارغوان من برنگ زعفران کردی

ز مشک روی من کافور پیدا گشت از آن حسرت

که تو کافور روی خود مشک اندر نهان کردی

چون ماه آسمان تا روی تو خرمن زد از عنبر

مرا از عشق سرگردان چو ماه آسمان کردی

بصنعت در جوار عدل ظلمی را امان دادی

بحیلت از کنار شرع کفری را عیان کردی

ز عشق آتش زدی چندان بدلها در ، کز آن آتش

همه اطراف روی خود سراسر پر دخان کردی

گل لعلست خد تو که در مشکش وطن دادی

شب تیره است خط تو که بر روزش مکان کردی

تو کردی روز و شب جمع و فلک زین ممتحن گردد

درین معنی همانا تو فلک را امتحان کردی

حصاری ساختی از خط بگرد عارض وزان پس

ملاحت را درو تا حشر جانا ، جودان کردی

جهان مر نیکویی را کرد اسیر تو بدان معنی

تو چون خو را اسیر خدمت شاه جهان کردی

علاء دولت و دین ، آنکه گوید دولت و دینش :

همیشه کامران بادی! که ما را کامران کردی

خداوندای ، که گر با خاک درگاهش قرین گردی

جهان گوید : هنی بادت که با دولت قران کردی

چو بوسیدی کف او جرم گردون زیر پی سودی

چو بگزیدی در او ، اسب دولت زیر ران کردی

ایا شاهی، که چشم فتنه در خوابست از آن روزی

که تو در صحن عالم عدل خود را پاسبان کردی

اگر از بحر درخ خیزد و گر از کان گهر زاید

بجود و فضل دست و دل بسان بحر وکان کردی

بهنگام عطا دادن ، بوقت کینه آهختن

ولی را طرب کردی عدو را با فغان کردی

چرا پیراهن صبری ندوزد خصم تو ؟ گر تو

دلش چون دیدهٔ سوزن ، تنش چون ریسمان کردی

بسان خاک حزمت را بهر وقتی سکون دادی

بسان باد عزمت را بهر جایی روان کردی

هر آنکس کو زبان را کرد مطلق بر خلاف تو

تن او را اسیر حبس و محنت چون زبان کردی

تو از کاشانهٔ فطرت ، که با وصف حسن بودی

جهان را از علامات سعادت چون چنان کردی

هم اندر طینت آدم بدانشها ضمین گشتی

هم اندر رتبت حوا بروزیها ضمان کردی

هر آن خطی که مشکل بود بر گردون فرو خواندی

هر آن سری که مجمل بود در گیتی بیان کردی

بنان خویش را در ملک بخشی تولیت دادی

بیان خویش را بر گنج دانش قهرمان کردی

شرنگ دوستانت را بلذت چون شکر کردی

بهار دشمنانت را بصورت چون خزان کردی

چو بنمودی جبین خویش در هیجا سواران را

بسا مرد مبارز را که در صورت جبان کردی

هر آن غولی که در بیدا مضل کاروان بودی

زبیم عدل خویش او را دلیل کاروان کردی

بدان بقعه که کبکی بود بازی را امین کردی

در آن خطه که میشی بود گرگی را شبان کردی

سخن نور از حکم گیرد ، حکم جفت سخن کردی

بنان جاه از کرم گیرد ، کرم یار بنان کردی

بعون یار پیر و نصرة بخت جوان بنگر

چگونه صدر خود را مرجع پیر و جوان کردی؟

هر آنچ از وی ثنا یابی ، ز بخت نیک آن جستی

هر آنچ از وی دعا بینی ، بعمر خویش آن کردی

بسی بی خانه را دیدم که آمد سوی صدر تو

مرو را مدتی نزدیک قطب خاندان کردی

من بی نام و بی نانرا ، چو بگزیدم جناب تو

چنان کز جود فضل تو سزد با نام و نان کردی

بسان روبهی بودم بدام روزگار اندر

مرا در روضهٔ اقبال خود شیر ژیان کردی

بسعی خود طرب را با دل من آشتی دادی

بلطف خود فلک را بر تن من مهربان کردی

شکفته باد عیش تو ، چو باغ نو بهاران را

برای سایلان از زر چو باغ مهرگان کردی

ز شادی رنگ و روی تو بسان ارغوان بادا

که اشک دشمنان از غم برنگ ارغوان کردی

بعقبی در ، ز پیغمبر شفاعت بی کران بادت

که در دنیا بدینش در شجاعت بی کران کردی

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

س نوشته:

در بیت نخست تراز به جای تر از نوشته شود:
نگارا تا تو از سنبل تراز ارغوان کردی

پاسخ: با تشکر، تصحیح شد.

س نوشته:

۲۱/
هر آنخطی که مشکل بود بر گردون فرو خواندی
هر آن سری که مجمل بود در گیتی بیان کردی

پاسخ: با تشکر، تصحیح شد.

کانال رسمی گنجور در تلگرام