گنجور

 
واعظ قزوینی

نظر بگشا، نگه دانسته کن، در هر پر کاهی

که هر تار نگاه عبرتی، باشد بحق راهی

ز دلها، میتوانی ره ببزم قرب حق بردن

که هر طاق دلی، آن بار گه را هست درگاهی

بساط بزم قرب حق، پر است از شیشه دلها

مبادا ای زبان، غافل گذاری پای بیراهی؟!

بسان شعله خار، از دم گرم ستم بینان

ستمگر را بود دست دراز و، عمر کوتاهی

بود ما و ترا ای خواجه، هر یک زین جهان بخشی

ترا مال غم افزایی و، ما را درد غمکاهی

غنی را هست از زر کیسه دل پر ز نقد غم

فقیران را ز بی چیزی، نباشد در جگر آهی

غم دنیا چو دایم میخوری ای خواجه از غفلت

تو هم ز اجزای دنیائی، غم خود هم بخور گاهی؟!

چو مضرابی که هر ساعت، به تاری آشنا گردد

دوم در انتظار دوست، هردم بر سر راهی

به چتر خسروی هرگز فرو نارد سر همت

کسی کز سایه حق باشد او را چتر و خرگاهی

بود مردی زن نفس و هوای خود نگردیدن

ولی پیش تو، مردی نیست غیر از قوت باهی

به پیش زنده دل، از عشق جانان در دل شبها

گرامی تر بسی از عمر باشد مد هر آهی

عصا کن از تأمل در طریق گفتگو واعظ

ره صد حرف بر خود وا مکن از حرف بیراهی

 
 
 
گنجور را از دست هوش مصنوعی نجات دهید!
فرخی سیستانی

نباشد بس عجب شاها! اگر شادی کند شاهی

ز چون تو شه، که شاهان چون ستاره اند و تو ماهی

چنان کز تو به نزدیک منست ای خسرو آگاهی

ز تو تا خسروان چندان بود کز ماه تاماهی

ایا مر گاه شاهی را به جای یوسف چاهی

[...]

امیر معزی

به من بگذشت ناگاهی جهان افروز دل خواهی

قدش نازنده چون سروی رخش تابنده چون ماهی

ز قیرش بر سمن دامی ز مشکش پرشکر مهری

زسحرش در مژه تیغی ز سیمش در زنخ چاهی

بدو گفتم نگارینا زمانی مگذر از پیشم

[...]

سنایی

الا ای نقش کشمیری الا ای حور خرگاهی

به دل سنگی به بر سیمی به قد سروی به رخ ماهی

شه خوبان آفاقی به خوبی در جهان طاقی

به لب درمان عشاقی به رخ خورشید خرگاهی

خوش و کش و طربناکی شگرف و چست و چالاکی

[...]

ابن یمین

زهی ملک لطافت را وجودت نازنین شاهی

جهان عالم آرایت سپهر حسن را ماهی

ز مهر رویت ار عکسی فتد بر عالم خاکی

هزاران ماه کنعانی بر آرد سر ز هر چاهی

بگرد غنچه خندان در آمد سبزه خطت

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از ابن یمین
سیف فرغانی

نگاری کز رخ چون مه کند بر نیکوان شاهی

بهشتست او که اندر وی بیابی هرچه می خواهی

اگرچه عاشقانش را بهشت اندر نظر ناید

غلام هندوند اورا همه ترکان خرگاهی

ایا دنیا زتو گلشن بعشق تست جان درتن

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه