غمی در دل کند ماتم سرا صحرا و گلشن را
غبار دیده شام تیره سازد روز روشن را
ز خرج مال ای منعم، کسی نقصان نمی بیند
جوی بر باد دادن، کم نسازد قدر خرمن را
گداز سنگ آهن را، در آتش دیدم و گفتم
سزای آنکه چون جان در بغل پرورده دشمن را
دل بینا براه معرفت، چشمی نمی خواهد
به عینک احتیاجی نیست هرگز چشم روشن را
به تندی یار باید کرد نرمی را بهر کاری
نیاید کارها بی رشته هرگز راست سوزن را
درشتی چون کند ناکس، سر تسلیم پیش افگن
بسر دزدیدنی، از خویش، رد کن سنگ دشمن را
بخواندن می شود از هم جدا نیک و بد معنی
شود تا دانه پاک از که، بده بر باد خرمن را
کی نتواند از حیرت، ترا به گرد سرگشتن
کند آیینه تاب عارضت سنگ فلاخن را
اثر در بیبصیرت نیست آن رخسار را واعظ
نسازد خیره نور مهر هرگز چشم روزن را
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات و اندیشههای عمیق شاعر میپردازد. شاعر از غم و ماتم در دل خود میگوید و به تضاد میان روز روشن و شب تیره اشاره میکند. او همچنین به این نکته اشاره دارد که اگر چه از مال و ثروت کمی کم نمیشود، اما بخشیدن آن به دیگران ارزش خرمن را کم نمیکند. شاعر به درستی میگوید که دیدن حقیقت و شناخت عمیق، نیاز به چشم بصیرت دارد و با ظاهر نمیتوان به واقعیات دست یافت.
در ادامه، شاعر بر این نکته تأکید میکند که باید در کارها جدیت و صبر داشته باشیم و از نرمش و مدارا در برخورد با مشکلات غافل نشویم. او همچنین به خطر دشمنان و فریب آنها اشاره دارد و هشدار میدهد که نباید خودمان را در اختیار دستبرد آنها قرار دهیم.
این شعر نشاندهنده عمق اندیشه شاعر، نگرانیها و توصیههای او در زمینه زندگی و معانی عمیق آن است.
هوش مصنوعی: غم سبب میشود که هر گوشهای از دنیا، چه بیابان و چه باغ، به حالت عزا درآید و غبار ناراحتی، حتی روز روشن را هم تاریک و دلگیر کند.
هوش مصنوعی: از هزینه کردن مال، کسی ضرر نمیکند. ریختن آن در آب هم ارزش زمین زراعی را کم نمیکند.
هوش مصنوعی: دیدم که سنگ آهن در آتش میگدازید و به این فکر افتادم که سزاوار است برای کسی که مانند جانش به پرورش دادن دشمن میپردازد.
هوش مصنوعی: دل آگاه به حقیقت، نیازی به دیدن با چشم ندارد. برای دیدن روشنایی و فهم عمیق، عینک لازم نیست.
هوش مصنوعی: برای انجام کارها باید با شدت و قاطعیت برخورد کرد، زیرا نرمی و بیتوجهی در بسیاری از مواقع کارساز نیست. مثل این است که سوزن بدون نخ نمیتواند به درستی کار کند.
هوش مصنوعی: هرگاه فردی نادان و زبردست به تو بیاحترامی کند، سر خود را پایین بینداز و از درگیری با او دوری کن. سنگی که دشمن به سمت تو پرتاب میکند را نادیده بگیر و از خودت دور کن.
هوش مصنوعی: با خواندن و تأمل در معانی، نیک و بد از هم جدا میشوند. باید متوجه شویم که دانهی پاک از غلات دیگر کدام است، تا در نهایت، محصول خوب را در معرض خطر قرار ندهیم.
هوش مصنوعی: هیچ کس نمیتواند از شگفتی به حالت حیرت بیفتد و در اطراف تو بچرخد، زیرا تصویر چهرهات مانند سنگی است که به وسیله فلاخن پرتاب میشود.
هوش مصنوعی: اگر کسی بصیرت نداشته باشد، تأثیر نخواهد گرفت و چهرهی زیبای آن شخص نمیتواند او را از اشتباهاتش آگاه کند. نور عشق نیز هرگز نمیتواند میانای بینش و درک او را روشن کند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گزیری از علایق نیست زیر چرخ یک تن را
رهایی نیست زین خار شلایین هیچ دامن را
جنون دوری از عقل گرانجان کرد آزادم
که می گردد دل از سرگشتگی خالی فلاخن را
به پایان زود می آید، بود شمعی که روشنتر
[...]
بمردم میکند نرگس ز هر جانب اشارتها
که فصل گل بچشم کم نباید دید گلشن را
سواد کعبه کی منظور ارباب نظر باشد
بسنگ سرمه حاجت نیست هرگز چشم روشن را
چو استعداد نبود کار از اعجاز نگشاید
[...]
زبون کی می توان کرد به نیرو چرخ پرفن را
به خاک افکنده این زال کهن چندین تهمتن را
چراغان کرده از شمع مزار کشتگان هر سو
تو چون از جوش رعنایی کشی بر خاک دامن را
چه ترسی از حوادث چون توسل با خدا جستی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.