گنجور

 
واعظ قزوینی

کدخدایی یک قلم، رنج و غم و دردسر است

خامه تا گردید صاحب خانه، با چشم تر است

دست افشاندن بملک و مال این عبرت سرا

طایر جان را به اوج قرب حق، بال و پراست

کارهای بی سرانجامان، ز خود گیرد نظام

اشک ما دلخستگان، هم رشته و هم گوهر است

احتشام بی نوایان، میشود فردا پدید

چون چراغ خانه درویش، صبح محشر است

خانه آیینه را، نور و صفا از رفتگی است

کلبه بی فرش، مفلس را صفای دیگر است

چشمه جود کریمان، گو ننازد پر بخود

آب ما پیوسته از خود همچو جوی مرمر است

در جهان، سرگرم دولت را نباشد راحتی

کم نگردد درد سر، تا این کلاهش بر سر است

یک سر مو تا به جایی، کی به جایی میرسی؟

پای راه مقصد آزادگان ترک سر است؟

پاکی دامان اگر خواهی، به بی رشدی بساز

تیغ را خونها به گردن هر زمان از جوهر است

دل مخور از واپسی چندین، که چون نقش نگین

هرکه او امروز اینجا پا بود، فردا سر است

در جهان جنس سخن بی قدر از بی مصرفی است

گر بود گوشی، نصیحت‌های واعظ گوهر است!

 
 
 
جشنوارهٔ رزم‌آوا: نقالی و روایتگری شاهنامه
عنصری

عنبر است آن حلقه گشته زلف او یا چنبر است

چنبر است آری ولیکن چنبر اندر عنبر است

اصل او از زنگ و بر یک اصل او سیصد شکن

هر شکنجی را که بینی ز اصل او سیصد سر است

هر سری را باز سیصد بند گوناگون چنانک

[...]

قطران تبریزی

شهریارا خرمی کن کاول شهریور است

با دلارامی که با هر شادئی اندر خور است

جان و دل را مونس است و با گل و با نرگس است

نوبهار مجلس است و آفتاب لشگر است

این جهان همچون صدف گشت و تو او را گوهری

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از قطران تبریزی
سوزنی سمرقندی

ای جوانبختی که تخت بختت از کیوان براست

در فلک فرمانبر رأی تو سعد اکبر است

بر بداندیشان تو بهرام کینه گستر است

مجلس بزم ترا خورشید رخشان ساغر است

چون قدح گیری بمجلس زهره چون رامشگر است

[...]

عطار

ذره‌ای اندوه تو از هر دو عالم خوشتر است

هر که گوید نیست دانی کیست آن کس کافر است

کافری شادی است و آن شادی نه از اندوه تو

نی که کار او ز اندوه و ز شادی برتر است

آن کزو غافل بود دیوانه‌ای نامحرم است

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از عطار
امیرخسرو دهلوی

کوس شه خالی و بانک غلغلش درد سر است

هر که قانع شد به خشک و تر شه بحر و بر است

تا ز هر بادی به جنبی ، پا به دامن کش چو کوه

کادمی مشتی غبار و عمر باد صرصر است

شکرگو ، ار فقر نفست را کشد ، زیرا خلیل

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه