چون شه ملک حجاز آمد سوی ملک عراق
پر نوا و شور شد از رفتنش این نه رواق
رایت منصوریش افتاد و، شد مغلوب کفر
رفتش از کف اختیار و، طاقتش آمد به طاق
از جفا سنگین دلان بستن بروی راه آب
با وجود آنکه بودی مادر او را صداق
از پی ببریدن راس همایون حسین
فرقهٔ ناراست گویان، جمله کردند اتفاق
دختر زارش که هر دم نازمی کردی بر او
رفت از سوز عطش، ماه عذارش در محاق
گاه میدان رفتنش بهر شهادت شد بلند
از خیامش ناله های الوداع و الفراق
خواهرش زینب ز هجرش گشت با اندوه جفت
با وجود آنکه در محنت کشیدن بود طاق
اوفتاد از صدر زین، شاهی که جدش مصطفی
در شب معراج، زین بنهاد بر پشت براق
بعد قتلش آتش افروزان، شر را فروختند
بر خیام عصمت او از ره ظلم و نفاق
از چه پنهان کرد خولی راس او را در تنور
جای مهمان نیست به اله غیر ایوان و اطاق
شد به شهر شام ویران، مجلسی آراسته
رفتن زینب در آن مجلس به غایت بود شاق
این مصیبت ها که بر فرزند پیغمبر رسید
از برای کس در این عالم، نیفتاد اتفاق
چوب در دست یزید و راس شه در طشت زر
از میان طشت زر یا رب چه شد کآمد طراق
نظم « ترکی» گرچه نبود قابل درگاه او
لیک دارد لطف خاصی هرکسی را در مذاق



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این سوگسروده روایتی فشرده از واقعهٔ کربلاست: از حرکت امام حسین از حجاز به عراق و بستن آب و تشنگی کودکانش تا شهادت او، آتش زدن خیمهها، پنهان کردن سر در تنور به دست خولی و مجلس یزید در شام. شاعر با اشاره به مهریه بودن آب برای فاطمه و زین نهادن پیامبر بر براق، بزرگی مقام امام را در برابر خواری رفتار دشمنان برجسته میکند. در پایان، ترکی سرودهاش را ناشایستهٔ درگاه امام میخواند، اما امیدوار است که به ذوق خوانندگان خوش بیاید.
هوش مصنوعی: هنگامی که امام حسین، شاه سرزمین حجاز، به سوی عراق رهسپار شد، از رفتن او این نُه آسمان پر از ناله و شور و غوغا شد.
هوش مصنوعی: پرچم پیروزمند او بر زمین افتاد و در برابر کفر مغلوب شد؛ اختیار از دستش رفت و تاب و توانش به پایان رسید.
هوش مصنوعی: سنگدلان از روی ستم راه آب را بر او بستند، با آنکه آب مهریهٔ مادرش حضرت فاطمه بود.
هوش مصنوعی: گروه دروغگویان و نادرستان همگی همداستان شدند تا سر مبارک حسین را از تن جدا کنند.
هوش مصنوعی: دختر زار و نالانش که پیوسته بر پدر ناز میکرد، از شدت تشنگی چهرهٔ ماهمانندش به محاق رفت؛ یعنی رنگ رخسارش از میان رفت و پژمرده شد.
هوش مصنوعی: هنگامی که برای شهادت به میدان میرفت، از خیمههایش فریادهای وداع و جدایی برخاست.
هوش مصنوعی: خواهرش زینب از جدایی او با اندوه همراه و جفت شد، با آنکه خود در تحمل رنج و سختی بیهمتا و یگانه بود. شاعر میان «جفت» و «طاق» بازی لفظی کرده است.
هوش مصنوعی: شاهی از روی زین بر خاک افتاد که جدش پیامبر در شب معراج زین بر پشت براق نهاده و بر آن سوار شده بود.
هوش مصنوعی: پس از کشتن او، آتشافروزان از سر ستم و دورویی شرارههای آتش را بر خیمههای حرم و خاندان پاک او افکندند.
هوش مصنوعی: چرا خولی سر او را در تنور پنهان کرد؟ به خدا سوگند که جای مهمان جز ایوان و اتاق نیست؛ اشاره به اینکه حسین مهمانِ دعوتشدهٔ مردم کوفه بود.
هوش مصنوعی: در شهر شام که ویران باد، مجلسی آراستند و رفتن زینب به آن مجلس بسیار دشوار و گران بود.
هوش مصنوعی: این مصیبتهایی که بر فرزند پیامبر رسید، برای هیچکس دیگر در این جهان پیش نیامده است.
هوش مصنوعی: چوب در دست یزید بود و سر امام در تشت زرین؛ خدایا چه شد که از میان تشت زرین صدای ضربه برخاست؛ اشاره به زدن چوب بر لب و دندان سر بریده.
هوش مصنوعی: هرچند شعر ترکی شایستهٔ درگاه امام نیست، اما هر کسی در ذوق و سلیقهٔ خود لذت و پسند خاصی دارد و این شعر نیز به ذوق کسانی خوش میآید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای خداوند خراسان و شهنشاه عراق
ای به مردی و به شاهی برده از شاهان سباق
ای سپاهت را سپاهان رایتت را ری مکان
ای ز ایران تا به توران بندگانت را وثاق
ای جهان را تازه کرده رسم و آیین پدر
[...]
ای وزیر عالم و عادل ، ضیاء الدین عراق
نیست مانند تو در صدر خراسان و عراق
عاقبت ملک عراق را آید بزیر کلک تو
خود بدین معنی نهادستند نام تو عراق
خانه ملت بتأیید تو مرفوع العماد
[...]
گر نبودی ماه را بر آسمان هر مه محاق
ماه خواندندی تو را خلق زمین بر اتفاق
آسمان از دیده من در حسد باشد که هست
از جمال تو مراد در دیده ماه بی محاق
ماه اگر بر آسمان باشد من اینک بر زمین
[...]
مدتی گردون دونم خسته و آزرده داشت
از فراق افضل آفاق و یار اشتیاق
آفتاب ملک و ملت آنکه تا باشد جهان
جفت او ننشیند اندر سایه این سبز طاق
فخر آل مصطفی سید علاء الملک آنک
[...]
میرود در خاک خواری آب نالان از فراق
بر سر آتش همیگردد سپهر از اشتیاق
ما چو ابر از دیده میرانیم سیل و تو چو اشک
میجهی از ما و همچون برق میرانی بُراق
اتفاقاً صحبت حاضر که غایب شد ز چشم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.