گنجور

 
سوزنی سمرقندی

اعلی‌خدایگان جهان از سفر رسید

منت خدای را که به فتح و ظفر رسید

تمغاج‌خان اعظم مسعود رکن دین

کز وی به سعد اکبر و اصغر نظر رسید

شاهی که ماه رایت منصور او به‌قدر

از ماه برگذشت و به خورشید در رسید

خورشیدوار تیغ کشید و به هرکجا

در ملک سایه بود بدان سایه بر رسید

شاه ممیز متمیز به نیک و بد

کز وی جز بنیک و بد و نفع و ضرر رسید

لشگر به حرب یاغی و طاغی دلیر کرد

تا باغ و بوستان ممالک به بر رسید

صیت و صدای کوس و مصافش به نصر و فتح

از شرق تا به غرب به هر بحر و بر رسید

از طعن و ضرب تیغ و سنان در صف نبرد

بر هر نئی صریر نهاد و بسر رسید

بر فرق دشمنان ملک تیغ بندگانْش

هر ضربتی ز گوی کله تا کمر رسید

سیمرغ را به تهمت طوطی چو بابزن

مر کبک را ز سینه سنان در جگر رسید

اعدای شاه را به لب آمد چو درفتاد

آتش به مرغزار و به هر خشک و تر رسید

گردان کارزاریِ پیکارجوی را

از سهم شاه کار به أین المضر رسید

زی مستقر شاهی خود شاه بازوار

پرواز کرد و باز بدین مستقر رسید

دشمن شکار کرده و مقهور کرده خصم

زاحوال او مبشرْ خیرالبشر رسید

شاهنشهی که جنت دنیاست حضرتش

چون از سفر به حضرت نزدیک‌تر رسید

گرد نعال و همهمهٔ بادپایگانْش

خوش چون سماع و سرمه به سمع و بصر رسید

از فر شاه جنت دنیا به‌خرمی

با جنت‌النعیم به هم دربه‌در رسید

اندر دل مقیم و مسافر ز عدل شاه

شادی مقیم گشت چو شاه از سفر رسید

بی‌آنکه شاه مژده‌وری نصب کرده بود

جان از قدوم شاه به دل مژده‌ور رسید

منت خدای را که ز حضرت به قهر خصم

دشمن‌شکر برون شد و دشمن‌شکر رسید

ای بر سپهر سلطنت مشرق آفتاب

نور تو تا به خاور از باختر رسید

هر شاه را ز مسند و گاه است زیب و فر

باز از تو گاه و مسند را زیب و فر رسید

تیغ تو از قضا و قدر بهره‌مند بود

اعدات را بلا ز قضا و قدر رسید

خون گردد آب در شمر از سهم تیغ تو

چون وقت آب خون شدن اندر شمر رسید

آش سیاست تو کلاغان و کرکسان

خوردند و باز نوبت جنسی دگر رسید

تو کامران و خرم و خوشدل به خسروی

بنشین که خسروی را شیرین به بر رسید

افراسیاب‌وار ز عیش آی سوی جشن

کاین عیش و جشن با تو زببچه پدر رسید

ای سوزنی به مدحت سلطان گوهری

گاه طویله کردن در و گهر رسید

از عسکر طبیعت و عمان خاطرت

مشک شکر گشادی و درج درر رسید

در بارگاه شه شکر و در نثار کن

گاه نثار کردن در و شکر رسید

طول بقای شاه جهان خواه و مدح گوی

عمر طویلت ار به دمی مختصر رسید

هم در ثنای شاه زن آن دم کز آن ثنا

عمر مدید و عیش هنی بر اثر رسید

عمر مدید و عیش هنی شاه را سزد

قطع کلام بر سخن معتبر رسید

بیش از ستاره باد شها سال عمر تو

هم بیش از آنکه وهم ستاره‌شمر رسید

 
 
بیت‌یاب
جمال‌الدین عبدالرزاق

بودم نشسته دوش که ناگه خبر رسید

کاینک رکاب خواجه آفاق در رسید

بختم بمژده گفت که هان زود قطعه

برگو که صدر عالم و فخر بشر رسید

چشمم بدست اشک برافشاند صد گهر

[...]

خاقانی

نی دست من به شاخ وصال تو بر رسید

نی و هم من به وصف جمال تو در رسید

این چشم شور بخت تو را دید یک نظر

چندین هزار فتنه ازان یک نظر رسید

عمری است کز تو دورم و زان دل شکسته‌ام

[...]

صائب تبریزی

از پیچ وتاب عمردرازم بسر رسید

تا ریشه ام چو رشته به آب گهر رسید

از بوی پیرهن گذرد آستین فشان

در مغز هر که بوی کباب جگر رسید

از ریزشی که کرد در ایام نو بهار

[...]

ملک‌الشعرا بهار

شکر خداکه دوره غربت بسر رسید

رنج سفرگذشت و نعیم حضر رسید

روزی که رخت‌بستم‌از ایران سوی فرنگ

پنداشتم که عهد عقوبت بسر رسید

گفتم زمان خرقه تهی کردنست‌، خیز

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه