ای گاه وزارت به تو همچون فلک از ماه
آراسته تا بر فلک ماه نهی گاه
ماه فلک فضلی و شاه حشم جود
رخشندهتر از ماهی و بخشندهتر از شاه
از همت تو ماهی و شاهی است فرودت
چون بندگی از شاهی و چون ماهی از ماه
دین از تو منظم شد چون رشته ز لؤلؤ
چون جنس به جنس آمد و همتاه به همتاه
عدل و هنر و فضل و فتوت به همه جای
گامی ننهی الا یا تو همه همراه
تا از قلم کاه مثال تو مثالی
بیجاده نگیرد نشود گیر ابر کاه
هستند به بزم تو کمر بسته قلموار
بیچاره لبانِ طربافزای لقبکاه
از کلک خطآرای تو بی آگهیِ کِلک
با کسوت اهل هنر آید گه و بیگاه
از کِرم پدید آید بی آگهیِ کِرم
چندین قصبِ اطلس و خزّ و بز دیباه
تشبیهگرانِ سخنآرای به صد قرن
شِبهِ تو نیابند اقران و ز اشباه
بر عرصهٔ شطرنج ثنا گفتنِ تو صدر
من سوزنیام بیدق و صاحبشرف آن شاه
از بحر ثنای تو به شکر نعم تو
ساحل نخوهم یافت به زورق نه با شناه
از آه پدید آید در آینهها زنگ
دیدیم بسی آینه در مدت کوتاه
از صیقل عدل است ترا آینه روشن
کی زنگ برآرد چو کس از تو نکند آه
نادان زن و مردی که بداندیش تو زایند
آن آیسه تا محشر و این منقطع الباه
تا سال و مه و روز و شب آرد فلک پیر
در دولت برنای تو از قسمت الله
بادا شب تو به ز شب و روز تو از روز
سال تو به از سال تو و ماه تو از ماه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در ستایش وزیری است که مقام وزارت را چون ماهی که آسمان را میآراید زینت داده است. شاعر او را در فضل از ماه و در بخشش از شاه برتر میداند، از قلمش که چون کرم ابریشم خلعت میآفریند و از عدالتش که آینهٔ دولتش را از زنگار آه ستمدیدگان پاک نگه میدارد سخن میگوید. سوزنی خود را در شطرنج ستایش او پیادهای ناچیز میخواند، بدخواهانش را نفرین میکند و با دعا برای بهتر شدن روزگار او شعر را به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: ای وزیری که مقام وزارت به وجود تو آراسته است، همانگونه که آسمان به ماه آراسته است؛ چنان بلندمرتبهای که جایگاهت را بر فلک ماه مینهی.
هوش مصنوعی: تو ماهِ آسمان فضل و دانش و پادشاهِ سپاه بخشش هستی؛ از ماه درخشانتر و از شاه بخشندهتری.
هوش مصنوعی: در برابر همت بلند تو، ماهبودن و شاهبودن فروتر از توست؛ همانگونه که بندگی از پادشاهی فروتر است و ماهیِ ته دریا از ماهِ آسمان. شاعر با دو معنای «ماهی» بازی کرده است.
هوش مصنوعی: دین به وجود تو نظم یافت، چنانکه رشته با مروارید آراسته و منظم میشود؛ گویی هر چیز به همجنس و همتای خود پیوست.
هوش مصنوعی: به هر جا که گام مینهی، عدل و هنر و فضل و جوانمردی همگی همراه تو هستند.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد میگوید: تا بیجاده از قلم تو که چون کاه است فرمانی نگیرد، کاهربا نمیشود؛ یعنی حتی خاصیت سنگها نیز به فرمان قلم تو بسته است.
هوش مصنوعی: در بزم تو، خنیاگران و خوشسخنانی که شادی میافزایند، مانند قلم کمر خدمت بسته و فرمانبردارند.
هوش مصنوعی: از قلم خوشنویس تو، بیآنکه خود قلم آگاه باشد، هر گاه و بیگاه جامه و خلعت به اهل هنر میرسد؛ یعنی نوشتههای تو بخشش و خلعت میآفریند.
هوش مصنوعی: همانگونه که از کرم ابریشم، بیآنکه خود بداند، اینهمه پارچهٔ اطلس و خز و ابریشم و دیبا پدید میآید.
هوش مصنوعی: تشبیهسازان سخنپرداز اگر صد قرن بکوشند، در میان همتایان و مانندها، همانندی برای تو نمییابند.
هوش مصنوعی: ای صدر، در صحنهٔ شطرنجِ ستایش تو، من، سوزنی، پیادهٔ ناچیزی هستم و صاحب شرف و مرتبه آن شاه، یعنی تو هستی.
هوش مصنوعی: در دریای ستایش تو و سپاسگزاری از نعمتهایت، نه با قایق و نه با شنا هرگز به ساحل نخواهم رسید؛ یعنی ستایش و شکر تو پایان ندارد.
هوش مصنوعی: از نفس آه، آینه زنگار میگیرد؛ و ما آینههای بسیاری دیدهایم که در زمانی کوتاه چنین تیره شدهاند.
هوش مصنوعی: آینهٔ تو با صیقل عدالت روشن است؛ چگونه زنگار بگیرد وقتی هیچکس از ستم تو آه نمیکشد؟
هوش مصنوعی: نفرین بر بدخواه تو: آن زن و مرد نادانی که بدخواه تو را به دنیا میآورند، زن تا روز قیامت نازا و مرد از توان زناشویی بیبهره باد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که آسمانِ کهن سال و ماه و روز و شب را پدید میآورد، در دولت جوان و پایندهات که خداوند نصیبت کرده است، شاد و برقرار باشی.
هوش مصنوعی: دعا میکند که هر شب تو از شب دیگر بهتر، هر روزت از روز دیگر بهتر، و هر سال و ماهت از سال و ماه پیشینت بهتر باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
پیرا بده انصاف گرت می بدهد راه
با زرق نیامیخته لله و فی الله
ای بس که بگریی که نگردد رخ تو تر
وی بس که بنالی که نباشد دلت آگاه
در دین چه نهی پای و به دنیا چه کشی دست
[...]
آمد به سلامت بر من ترک من از راه
پرداخته از جنگ و برآسوده ز بدخواه
چون سرو سهی قامت و شایستهتر از سرو
چون ماه دو هفته رخ و بایستهتر از ماه
سروست اگر گوی زند سرو به میدان
[...]
ای سنبله ی زلف تو خرمن زده بر ماه
وی روی من از مهر تو طعنه زده بر کاه
خورشید جهانتاب تو از شب شده طالع
هندوی رسن باز تو برمه زده خرگاه
افعی تو در حلقه و جادوی تو در خواب
[...]
آن عارض و رخسار و جبین هست در سه ماه
کز دیده نهائنده نهان کردمت آگاه
گر دیده گنه کرد که از خانه کشیمش
ور اشک بزودیش برانیم ز درگاه
بر شاه گدا را نبود هیچ گرفتی
[...]
رحمتت را تشنه دیدم آبخواه
آبروی خویش بردم از گناه
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.