نه عقلی و نه ادراکی و من خود خاک و خاشاکی
چه گویم با تو کز عزت ورای عقل و ادراکی
نه مشکاتم که مصباح جمال عشقم افروزد
چه نسبت نور پاکی را به چون من خاک ناپاکی
بدین سیل سرشکم آتش دوزخ چه خواهد کرد
گرفتم با چو من کمآبرویی هم غضبناکی
نه آتش هم به چندین سرکشی خاکستری گردد
پس از افتادگی سر وامگیر ای نفس کز خاکی
فلک غلتید و از بار امانت شانه خالی کرد
تو زیر بار این کوه کلان رفتی؟ چه بیباکی
بکاهی شب به شب چون ماه و در چاه محاق افتی
اگر با تاج خورشیدی وگر بر تخت افلاکی
عصا با خود ستون کردی کجا شد سرو بالایت
که دیگر سرنگون در پای خود چون طارم تاکی
شبی بود و شبابی و صبا در پرده ماهور
به جادو پنجگی راه عراقی میزد و راکی
کجا رفتند آن یاران که دیگر با فغان من
سری بیرون نمی آید نه از خاکی نه از لاکی
تو باری عدل کن نوشیروان خانهٔ خود باش
که گر با زیردستانت سرِ ظلم است، ضحّاکی
زلیخا چاک زد در دامنِ یوسف، نمیدانست
که خواهد کردن از پاکی حکایت دامن چاکی
تو کز بال تخیل شهریارا شاهد افلاک
به خود تا بازمی گردی همان زندانی خاکی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به مسألهٔ وجود انسان و جایگاه او در جهان پرداخته و بیانگر احساس ضعف و ناپایداری است. شاعر خود را چون خاک و خاشاک میداند و از ناپاکی خود شکایت میکند. او در مواجهه با آتش و عذاب دوزخ احساس بیپناهی میکند و به سرنوشت انسانها اشاره میکند که با هر عظمت و مقام، سرانجام به خاک باز میگردند. همچنین، شاعر از یاران از دست رفته و ناامیدی سخن گفته و در پایان به سرنوشت خود به عنوان زندانی خاکی اشاره میکند. در کل، شاعر در جستجوی معنایی عمیق و حقیقت در زندگی و سرنوشت انسان است.
هوش مصنوعی: من نه عقل دارم و نه درکی، و من فقط خاک و پَسماندهای هستم. چه بگویم با تو، چون عزت تو فراتر از عقل و درک من است.
هوش مصنوعی: من نمیتوانم روشنایی عشق را به دلیل بیارزشیام با نور پاکی مقایسه کنم؛ چرا که من همچون خاک و چیزهایی بیارزش هستم و نمیتوانم در برابر آن نور بایستم.
هوش مصنوعی: بدین سیل اشکهایی که از چشمم میریزد، آتش دوزخ چه تأثیری خواهد داشت؟ من که با چنین بیآبرویی و شخصیت مغضوبی مواجهام.
هوش مصنوعی: نفس انسان، حتی اگر به چالشها و مشکلات فراوانی برخورد کند، از هویتش و ماهیت خاکیاش کاسته نمیشود. بنابراین، ای نفس انسان، هرگز خود را در برابر سختیها و ناکامیها تسلیم نکن.
هوش مصنوعی: زمانه دچار تغییر و تحول شده و دیگر از سنگینی بار مسئولیت خود شانه خالی کرده است؛ اما تو با بیپروا و شجاعت، زیر این بار سنگین رفتهای.
هوش مصنوعی: اگر شبها مانند ماه در چاه تاریکی افتی و محو شوی، چه فایدهای دارد حتی اگر تاج افتخار خورشید را بر سر داشته باشی یا بر تخت آسمان نشسته باشی؟
هوش مصنوعی: عصا را به عنوان تکیهگاه خود برداشت کردی، اما کجاست سرو بلند تو که اکنون به این اندازه به پایین افتادهای و مانند درخت انگور (طارم) به زمین رسیدهای؟
هوش مصنوعی: شبی بود که نسیمی دلنواز و خوشبو در حال وزیدن بود و نغمهای دلانگیز با ساز عراقی به گوش میرسید که شبیه به جادوگری بود.
هوش مصنوعی: یاران قدیمی من کجا رفتهاند که دیگر به فریاد من پاسخ نمیدهند؟ نه از بین مردم و نه از میان دوستان ظاهر نمیشوند.
هوش مصنوعی: نوشیروان، پادشاه عادل ایران، باید در خانهاش عدالت برقرار کند و توجه داشته باشد که اگر با زیردستانش ظلم کند، همانند ضحاک که نماد ظلم و ستم است، خواهد شد.
هوش مصنوعی: زلیخا (عشق یوسف) در دامن یوسف چاکی ایجاد کرده و بیخبر از این است که این کارش باعث خواهد شد داستان دامن چاک و پاکی او (مفهوم عفت و بیگناهی) روایت شود.
هوش مصنوعی: ای کسی که از بالای خیالی و دوردست به زنی مانند شهریار نگاه میکنی، بدان که وقتی به زمین و دنیای مادی برمیگردی، همانگونه که به خاک و دنیای انسانی محبوس هستی، در واقع محصور و محدود به این دنیای مادی خواهی شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
نمی ماند به مصر از پیرهن، جز تهمت چاکی
سفیدی می کند در راه شوقش، دیدهٔ پاکی
به دست کوته همّت بلند خویش می نازم
که از دنیا، به چشم اهل دنیا زد کف خاکی
در آتش می گرفتم خرمن حسرت نصیبان را
[...]
اگر از نسل میمون یا نژاد آدم خاکی
ز مشرق یا که از مغرب زمینی یا که افلاکی
ز یک نوعید با همنوع خود تا چند بیباکی
چرا اینقدر بیرحمی چرا اینقدر سفاکی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.