فریب رهزن دیو و پری تو چون نخوری
که راه آدم و حوا زده است دیو و پری
اگر نه شاهسوارستی و شکارانداز
دریغ توسن تازی و ترکش تتری
به پردهداری شب بود عیب ما پنهان
ولی سپیدهدمان میرسد پردهدری
جهان چه مکتب آموزشی و پرورشیست
به گونه گونه تعالیم سمعی و بصری
به چارفصل نگارین، چنان تماشایی
که آسمان کند از پشت کوهها کمری
بهار رنگرزش تا بساط خود برچید
خزان زرگرش آید به تازههای زری
سرود جنگل و دریاچه سنفونیهایی است
برون ز دایره درک و دانش بشری
خروس صبح هنرپیشهای نوازنده است
به چنگ و سنج صبوحی و صیحهٔ سحری
به باغ چهچههٔ سِحر بلبلان سَحَر
به کوه قهقههٔ شوق کبکهای دری
همه به شاهد وحدت خطاب و میگویند:
«نه در برابر چشمی نه غایب از نظری»
زمینهایست سکوت از برای صوت و صدا
ولی سکوت طبیعت زبان لال و کری
مگر نه شاهد شبگرد اختر آموزد
به دختران چمن شور عشق و عشوهگری
چه فتنههاست به نجوای صبحگاه نسیم
که طفل غنچه به گهواره میکند ددری
چه جای غنچه که گر این نسیم شاهدباز
عروس لاله هم از اتّهام نیست بری
از آن زمان که دلم در به در ترا جوید
حبیب من چه دلی دادهام به دربهدری
سرشک و دیده جمال تو مینمایندم
یکی به آینهسازی دگر به شیشهگری
به تیر عشق تو تا سینهها سپر نشود
چه عمرها که به بیهوده میشود سپری
پناه سایه آزادگی است بر سر سرو
که جور اره نبیند به جرم بیثمری
نه تیر آه من از حلقهٔ هلال گذشت
چرا به حلقهٔ زندانیان نمیگذری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بررسی مکتب طبیعت و آموزشهایی که از آن به دست میآید میپردازد. او به زیباییهای طبیعی اشاره میکند و از تحولات فصول سخن میگوید که هر کدام درسهایی برای انسان دارند. شاعر با توصیف آواها و نغمههای طبیعت، از قبیل صداهای پرندگان و نسیم صبح، بر وحدت و همبستگی این عناصر تأکید میکند. در نهایت، او از دلتنگی خود برای محبوب سخن میگوید و نشان میدهد که عشقش باعث رنج و جستوجو در زندگیاش شده است.
هوش مصنوعی: اگر فریب وسوسههای شیطانی و مکارانه را نخوردهای، پس چرا به مسیر آدم و حوا (پدر و مادر انسانها) قدم نمیگذاری، در حالی که آن دیو و پری (نیروهای شر) از آن مسیر عبور کردهاند؟
هوش مصنوعی: اگر نه تو شاه سوار و شکارچی هستی، پس افسوس که نه اسب تازی داری و نه کمان تو را تجهیز کرده است.
هوش مصنوعی: در شب، عیبها و اشتباهات ما زیر پوشش پنهان میشود، اما با طلوع صبح و روشن شدن روز، این عیوب و نواقص آشکار میشود.
هوش مصنوعی: جهان مانند یک مکتب است که با آموزشهای مختلف به ما درس میآموزد، چه از طریق آنچه میشنویم و چه از آنچه میبینیم.
هوش مصنوعی: در میان چهار فصل زیبا، منظرهای چنان شگفتانگیز وجود دارد که آسمان، از پشت کوهها، همچون زنی با کمر باریک نمایان میشود.
هوش مصنوعی: بهار که رنگهای زیبا و شادابش را پراکنده کرد، خزان به عنوان زرگری (کارگر طلا) به سراغ زیباییهای تازه میآید تا بهار را تزیین کند.
هوش مصنوعی: آوازهای جنگل و دریاچه، موسیقیهایی هستند که فراتر از فهم و دانش انسان قرار دارند.
هوش مصنوعی: خروس صبح مانند یک هنرپیشه است که با چنگ و سنج، نغمههایی از شادی و سرور صبحگاهی مینوازد و صداهای خوشی را در زمان سحر ایجاد میکند.
هوش مصنوعی: صبحگاه در باغ، بلبلان با نغمههای دلنشین خود آواز میزنند و در کوهها، کبکهای دری از سر شوق خوشحال و خندان هستند.
هوش مصنوعی: همه به یک حقیقت واحد اشاره میکنند و میگویند: «او نه فقط در مقابل چشمان ماست، بلکه همیشه در نظر ما غایب نیست».
هوش مصنوعی: در این بیت به این نکته اشاره میشود که سکوت انسانها برای بیان صدا و آواز است، اما سکوت طبیعت نشانهٔ بیصدایی و ناتوانی در بیان احساسات و عواطف است.
هوش مصنوعی: آیا ستارهٔ شب، به دختران گلستان آموزگار عشق و زیباپسندی نیست؟
هوش مصنوعی: نسیم صبحگاهی چه غوغایی به پا میکند که گل غنچه، همانطور که در گهوارهای قرار دارد، در حال بیدار شدن و آماده شدن برای شکفتن است.
هوش مصنوعی: چه جای غنچه است که اگر این نسیم، باغبان را به یاد آورد، عروس لاله نیز از گناه و اتهام پاک است.
هوش مصنوعی: از وقتی که دلم سخت به دنبال تو میگردد، ای دوست، نمیدانم چه بر دل من گذشته است که اینگونه آشفته و بیقرار شدهام.
هوش مصنوعی: چشمها و اشکهایم زیبایی تو را نشان میدهند؛ یکی در آینه و دیگری در شیشه، بهگونهای که انگار به درخشش و زیبایی آنها میپردازم.
هوش مصنوعی: عشق تو آنقدر دردآور و خطرناک است که اگر سینهها زره نداشته باشند، تیر آن به راحتی به آنها میرسد. این عشق عمیق و طاقتفرسا باعث میشود که زمانهای زیادی به بطالت بگذرد و عمرها هدر برود.
هوش مصنوعی: سایهٔ آزادی، محافظ و پناهنگاهی برای درخت سرو است؛ چرا که سرو به خاطر بیثمر بودنش تحت فشار ظلم و ستم قرار نمیگیرد.
هوش مصنوعی: تیر آه من نتوانست از حلقهٔ هلال (ماه) بگذرد، چرا تو (هلال) از حلقهٔ زندانیان (تنگنای عشق یا زندگی سخت) عبور نمیکنی؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ایا شکسته سر زلف ترک کاشغری
شکنج تو علم پرنیان شوشتری
بزیر دامنت اندر بنفشه بینم و تو
بنفشه را سپری یا بنفشه را سپری
چنان مسیر اگر پیش او سپر شده ای
[...]
ایا همیشه به نوروز سوی هر شجری
تو ناپدید و پدید از تو بر شجر اثری
توی که جز تو نپنداشت با بصارت خویش
عفیفه مریم مر پور خویش را پدری
به تو نداد کسی مال و متهم تو بوی
[...]
پریرخی که ز شرمش نهان شدست پری
پری مثال نهان گشت و شد ز مهر بری
عیان بدیده گر او را نبینی آن نه عجب
که گر پریست چنین آمدست رسم پری
گر آبگینه پری را ببیندی بدرست
[...]
بخد و قد تو ای شهره ترک کاشغری
خجل شدند گل سرخ سرو غاتفری
ستاره بارم هر شب ز دیده تا بسحر
چو یادم آید از آن سی ستاره سحری
بدخل شوشتر ارزد سه بوسه از لب تو
[...]
اگر به داد بود نام شاه دادگری
وگر به تاج بود فخر شاه تاجوری
چو روز بزم بود آفتابِ با قدحی
چو روز رزم شود آسمان با کمری
فلک نیی و به قدر بلند چون فلکی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.