اگر به داد بود نام شاه دادگری
وگر به تاج بود فخر شاه تاجوری
چو روز بزم بود آفتابِ با قدحی
چو روز رزم شود آسمان با کمری
فلک نیی و به قدر بلند چون فلکی
عمر نیی و به عدل تمام چون عمری
موافقند مراد تو را قضا و قدر
مگر وکیل قضائی و نایب قدری
اگر جمال و هنرمایهٔ ملوک بود
تو آفتاب جمال و ستارهٔ هنری
وگر بباید خشنودی خدا و پدر
تو اختیار خدا و ستودهٔ پدری
رسوم داد تو داری و ملک جمله توراست
نبینم از دوبرون رسم ملک و دادگری
اگر به قول تناسخ سکندری ملکا
وگر به قدرت باری سکندر دگری
زگوهر تو چو داود زان بود فرزند
که تو نبیرهٔ داود ارسلان گهری
اگر به دولت عالی نشستهای بر تخت
همی به همت عالی زعرش برگذری
زبسکه تیغ تولشکر شکست و شهرگشاد
به باد داد سر خویشتن زخیرهسری
چنانکه بود سلیمان نشسته با داود
تو در سرای سعادت نشسته باپسری
رسول و بوالْبَشر اندر بهشت فخر کنند
که فخر دین رسول و بشیر هر بشری
سپهر برحذرست از کمان گروههٔ تو
تو ازکمین سپهر بلند بیحذری
ستارگان همه از آسمان فرو بارند
اگر به چشم سیاست به آسمان نگری
چنانکه فضل خدای جهان تورا سپرست
به تیغ تیز تو خلق خدای را سپری
تورا سزد زهمه خسروان خرید و فروخت
که زرّ سرخ فروشیّ و نام نیک خری
هر آن وطن که درو سایهٔ سعادت توست
بر آن وطن نتواند گذشت دیو و پری
همی نگار شود روی حور فرش تو را
بر آن امید که یک راه روی او سپری
تورا سزد زجهان باده خوردن و رامش
همان به است که رامش کنی و باده خوری
گشاده بنده معزّی در خزانه ی شعر
نمود گوهر حکمت زخاطر گهری
مدایح تو به لفظ دری همی گوید
که از مدیح تو پاکیزه گشت لفظ دری
همیشه تا که بود ارغوان و مر زنگوش
به سان عارض و زلفین ترک کاشغری
به فال نیک تو را باد لهو و سور و سرور
مخالفان تورا باد مرگ و مویهگری
ز مشتری نظرت باد وز فلک طاعت
که شهریار فلک رآی مشتری نظری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده مدح یکی از شاهان سلجوقی است که شاعر او را نوادهٔ داود و ارسلان میخواند. معزی دادگری، شکوه، بزم و رزم، پیروزیها و بخشش ممدوح را میستاید و او را با فلک، عمر، اسکندر و سلیمان میسنجد. سپس از داشتن پسری چون سلیمانِ کنار داود یاد میکند، او را به باده و شادی فرا میخواند، از شعر خود به زبان دری سخن میگوید و با دعای شادکامی برای شاه و نابودی دشمنانش قصیده را به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: اگر نام و آوازهٔ شاه به دادگری باشد، تو شاهی دادگری؛ و اگر افتخار شاه به تاج باشد، تو شاهی تاجداری.
هوش مصنوعی: در روز بزم مانند خورشیدی هستی که جام به دست دارد، و در روز جنگ مانند آسمانی هستی که کمر بسته است.
هوش مصنوعی: تو آسمان نیستی، اما در بلندی مقام مانند آسمانی؛ عمر هم نیستی، اما در کمال عدالت مانند عمری.
هوش مصنوعی: قضا و قدر با خواست تو هماهنگاند؛ گویی تو وکیل قضا و جانشین قدری.
هوش مصنوعی: اگر سرمایهٔ پادشاهان زیبایی و هنر باشد، تو در زیبایی خورشید و در هنر ستارهای.
هوش مصنوعی: اگر خشنودی خدا و پدر لازم باشد، تو برگزیدهٔ خدا و ستودهٔ پدرت هستی.
هوش مصنوعی: آیین داد از آنِ توست و همهٔ پادشاهی هم از آنِ توست؛ رسم پادشاهی و دادگری را بیرون از این دو، یعنی جز در تو، نمیبینم.
هوش مصنوعی: ای پادشاه، اگر سخن تناسخ درست باشد تو همان اسکندری، وگرنه به قدرت پروردگار اسکندری دیگر هستی.
هوش مصنوعی: فرزندی که از نژاد توست مانند داود است، زیرا تو خود نوادهٔ داودی و گوهر ارسلان را داری؛ یعنی از نسل نیاکان سلجوقی هستی.
هوش مصنوعی: اگرچه به یاری بخت بلند بر تخت نشستهای، با همت بلندت از عرش هم فراتر میروی.
هوش مصنوعی: شمشیر تو آنقدر سپاه شکست و شهر گشود که دشمن از سرکشی و لجاجت سر خود را بر باد داد.
هوش مصنوعی: همانگونه که سلیمان کنار داود نشسته بود، تو نیز در سرای خوشبختی با پسرت نشستهای.
هوش مصنوعی: پیامبر و آدم ابوالبشر در بهشت به وجود تو افتخار میکنند، زیرا تو مایهٔ سربلندی دین پیامبر و مژدهرسان هر انسانی هستی.
هوش مصنوعی: آسمان از کمان گروههای تو میترسد، اما تو از کمین آسمان بلند هیچ پروایی نداری.
هوش مصنوعی: اگر با چشم خشم و کیفر به آسمان نگاه کنی، همهٔ ستارگان از آسمان فرو میریزند.
هوش مصنوعی: همانگونه که لطف خدای جهان سپر توست، تو نیز با شمشیر تیزت سپر و پناه مردم خدایی.
هوش مصنوعی: از میان همهٔ پادشاهان، خرید و فروش شایستهٔ توست، زیرا زر سرخ را میدهی و نام نیک را میخری؛ یعنی با بخشش نیکنامی به دست میآوری.
هوش مصنوعی: هر سرزمینی که سایهٔ خوشبختی تو بر آن باشد، دیو و پری نمیتوانند از آن بگذرند.
هوش مصنوعی: حوریان چهرهٔ خود را برای فرش تو میآرایند، به این امید که یک بار پا بر رویشان بگذاری.
هوش مصنوعی: در این جهان بادهنوشی و شادمانی شایستهٔ توست؛ پس بهتر است شادی کنی و باده بنوشی.
هوش مصنوعی: بندهٔ تو، معزی، در گنجینهٔ شعر را گشوده و از ذهن گوهربار خود گوهر حکمت را نمایان کرده است.
هوش مصنوعی: او ستایشهای تو را به زبان دری میگوید، زیرا زبان دری با ستایش تو پاکیزه و آراسته شده است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که گل ارغوان و مرزنگوش مانند رخسار و زلف ترکان زیبای کاشغر هستند،
هوش مصنوعی: به فال نیک، بهرهات خوشی و جشن و شادمانی باشد و بهرهٔ دشمنانت مرگ و سوگواری.
هوش مصنوعی: نگاه مشتری با سعادت بر تو باشد و آسمان فرمانبرت، زیرا تو پادشاهی هستی که رأیت چون آسمان بلند و نظرت چون مشتری خجسته است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ایا شکسته سر زلف ترک کاشغری
شکنج تو علم پرنیان شوشتری
بزیر دامنت اندر بنفشه بینم و تو
بنفشه را سپری یا بنفشه را سپری
چنان مسیر اگر پیش او سپر شده ای
[...]
ایا همیشه به نوروز سوی هر شجری
تو ناپدید و پدید از تو بر شجر اثری
توی که جز تو نپنداشت با بصارت خویش
عفیفه مریم مر پور خویش را پدری
به تو نداد کسی مال و متهم تو بوی
[...]
پریرخی که ز شرمش نهان شدست پری
پری مثال نهان گشت و شد ز مهر بری
عیان بدیده گر او را نبینی آن نه عجب
که گر پریست چنین آمدست رسم پری
گر آبگینه پری را ببیندی بدرست
[...]
بخد و قد تو ای شهره ترک کاشغری
خجل شدند گل سرخ سرو غاتفری
ستاره بارم هر شب ز دیده تا بسحر
چو یادم آید از آن سی ستاره سحری
بدخل شوشتر ارزد سه بوسه از لب تو
[...]
بما یکی پسر اگر ره وفا سپری
ز من نخواهم تیغ جفات را سپری
طریق عشق تو جان پدر بجان سپرم
اگر نه باز بکین راه جان ما سپری
جمال روی تو یکچند که ندیده بدم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.