سنایی
»
حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
»
الباب العاشر فی سبب تصنیف الکتاب و بیان کتابة هذا الکتاب رعایة لذوی الالباب
»
بخش ۱۶ - التمثیل
از پی نای و چنگ بوالخداش
خانهای تنگ ساخت بوالنباش
تا همی گربه نای دارد و چنگ
موش را چیست به ز خانهٔ تنگ
تا بود گربه مهتر بازار
نبود موش جلد دوکاندار
تا بود گربه در کمان کمین
موش را گلشن است زیر زمین
تیز کرده است ای خردمندان
گربهٔ مرگ چنگل و دندان
تا کرا همچو موش دریابد
سوی جانش چو گربه بشتابد
اندرین کارگه به روز و به شب
چنگلش تابدار و جان در تب
چون ز تاب و تبت کشید به دم
از وجودت ربود سوی عدم
مینوازد همی ترا الحق
آن طبیب طمع خر احمق
مینداند ز روی کم عقلی
پشت معنی نمود بینقلی
چنگ و دندان چو مرگ دریازد
موش را گربه هیچ ننوازد
پیشوای کسی که بنده بُوَد
پند او از نبی بسنده بُوَد
با تن دردناک و با دل ریش
نرسد کس به کامهٔ دل خویش
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن شعری است که به مضامین اخلاقی و فلسفی میپردازد. در آن داستان گربه و موش به عنوان نمادهایی از قدرت و ضعف در زندگی انسانی مورد بررسی قرار میگیرد. گربه نماد قدرت و تسلط است که در کمین موش باقی میماند، در حالی که موش نماد ضعف و بیپناهی است. شاعر به خردمندان هشدار میدهد که گربه (قدرت) همواره در پی گرفتن موش (ضعف) است و هیچ رحمی در دل آن ندارد.
در نهایت، شاعر به این نکته اشاره میکند که انسانها به دلیل نادانی و عدم درک عمیق از مسائل، ممکن است در دام قدرت بیفتند و زندگیشان را از دست بدهند. او همچنین به اهمیت پند از پیشوایان و نبیها اشاره میکند و بیان میکند که هیچکس نمیتواند به آرزوهای درونیاش دست یابد در حالی که در درد و رنج است.
هوش مصنوعی: بوالخدا به دنبال نواهای نای و چنگ، خانهای کوچک و محدود ساخت که به بوالنباش تعلق دارد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که گربه نغمه و صدایی دارد، موش را در تنگنای خانهای کوچک چه کار؟
هوش مصنوعی: تا وقتی که گربه Boss یا رئیس بازار وجود دارد، موشها نمیتوانند به راحتی در کنار مغازهها حضور پیدا کنند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که گربه به کمین نشسته، موش در زیر زمین احساس آرامش و امنیت میکند.
هوش مصنوعی: ای خردمندان، مرگ مانند گربهای تیز دندان و چنگال چنگ زده است.
هوش مصنوعی: هر کس که مانند موش کوچک و ترسیده باشد، به محض اینکه جانش را در خطر ببیند، به سرعت مثل یک گربه به خودش میرسد و چابک میشود.
هوش مصنوعی: در این مکان، در طول روز و شب، درختان به گونهای هستند که زیبایی و جذابیت خاصی دارند و دل آدمی در تلاطم و التهاب است.
هوش مصنوعی: زمانی که گرمای وجودت باعث شد که به دمی از زندگی دور شوی، تو را به سوی نیستی برد.
هوش مصنوعی: طبیب حق تو را نوازش میکند، همانطور که به حمار طمع احمق رسیدگی میشود.
هوش مصنوعی: او به خاطر نادانیاش نمیداند که پشت ظاهر یک چیز، عمق و حقیقتی وجود دارد که از درک آن عاجز است.
هوش مصنوعی: وقتی خطر مرگ وجود داشته باشد، هیچ چیز نمیتواند آرامش دهد. حتی اگر کسی در شرایط سختی باشد، از کسی که تهدیدی برایش است، کمکی نخواهد گرفت.
هوش مصنوعی: رهبر کسی که خدمتگزار است، باید از نصایح نبی الهام بگیرد و از آنها بهرهمند شود.
هوش مصنوعی: هیچکس با وجود بدن بیمار و دل شکستهاش نمیتواند به خواستهها و آرزوهایش دست یابد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.