درگه خلق همه زرق و فریبست و هوس
کار درگاه خداوند جهان دارد و بس
هر که او نام کسی یافت ز آن درگه یافت
ای برادر کس او باش و میندیش از کس
بندهٔ خاص ملک باش که با داغ ملک
روزها ایمنی از شحنه و شبها ز عسس
گرچه با طاعتی از حضرت او «لا تامن»
ورچه با معصیتی از در او «لا تیاس»
ورچه خوبی به سوی زشت به خواری منگر
کاندرین ملک چو طاووس بکارست مگس
ساکن و صلب و امین باش که تا در ره دین
زیرکان با تو نیارند زد از بیم نفس
کز گران سنگی گنجور سپهر آمد کوه
وز سبکساری بازیچهٔ باد آمد خس
تو فرشته شوی ار جهد کنی از پی آنک
برگ توتست که گشتست به تدریج اطلس
همره جان و خرد باش سوی عالم قدس
نه ستوری که ترا عالم حسست جرس
پوست بگذار که تا پاک شود دین تو هان
که چوبی پوست بود صاف شود جوز و عدس
عاشقی پرخور و پر شهوت و پر خواب چو خرس
نفس گویای تو ز آنست به حکمت اخرس
رو که استاد تو حرصست از آن در ره دین
سفرت هست چو شاگرد رسن تاب از پس
نام باقی طلبی گرد کم آزاری گرد
کز کم آزاری پر عمر بماند کرکس
در سر جور تو شد دین تو و دنیی تو
که نه شب پوش و قبابادت و نه زین نه فرس
چنگ در گفتهٔ یزدان و پیمبر زن و رو
کآنچه قرآن و خبر نیست فسانهست و هوس
اول و آخر قرآن ز چه «با» آمد و «سین»
یعنی ندر ره دین رهبر تو قرآن بس
آز بگذار که با آز به حکمت نرسی
ور بیان بایدت از حال سنایی بر رس


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به بررسی دنیا و مشکلات آن میپردازد و به مخاطب یادآوری میکند که باید تنها به درگاه خداوند متکی باشد و از دنیای فریبنده بپرهیزد. او تأکید میکند که برای رسیدن به مقام روحانی و پاکی، باید از نفس و تمایلات دنیوی فاصله گرفت و یار دین و اخلاق بود. شاعر به اهمیت علم و آگاهی در مسیر دین اشاره میکند و میگوید که قرآن میتواند راهنمایی بینظیر در این راه باشد. او همچنین به نشانههای نادرستی مانند حرص و آز اشاره میکند و بر لزوم پرهیز از آنها تأکید دارد. در نهایت، سنایی بر این نکته تأکید دارد که برای رسیدن به کمال، پاکی نیت و عمل ضروری است.
هوش مصنوعی: مردم و اجتماع به ظاهرسازی و فریب مشغولند و تنها آرزو و هدف واقعی، رسیدن به درگاه خداوند یکتاست.
هوش مصنوعی: هر کس که در درگاه خداوند نام و مقامی پیدا کند، باید بداند که او همان شخصیتی است که باید باشد و نباید به دیگران دقت کند یا به دیگران بیندیشد.
هوش مصنوعی: بندهٔ خاص خدا باش که با علامت خاص بودنش، در روزها از مأموران (شحنه) در امان است و در شبها از پاسبانان (عسس).
هوش مصنوعی: هرچند که با اطاعت و بندگی، شخص به لطف و رحمت خداوند امید دارد، اما نباید امنیت کامل را از او انتظار داشت. و اگرچه با گناه و معصیت به درگاه خدا نزدیک شویم، نباید ناامید شد.
هوش مصنوعی: اگرچه به زشتی نگاه نکنی و از خوبی دوری کنی، اما در این سرزمین، مانند طاووس که با زیباییاش میدرخشد، مگس هم وجود دارد که به خاطر آن زیبایی جلوهگری میکند.
هوش مصنوعی: در عرصهٔ دین و شناخت، باید آرام، استوار و قابل اطمینان باشی، تا زیرکان و عالمان به خاطر ترس از خواهشهای نفسانی نتوانند تو را از مسیر اصلی منحرف کنند.
هوش مصنوعی: از سنگین بودن و ارزشمند بودن ستارهای که در آسمان است، کوه به وجود آمده و از سبکی و بیارزشی، بازیچهٔ باد شده است.
هوش مصنوعی: اگر برای رسیدن به جایگاه و مرتبه بلند روحانی تلاش کنی، میتوانی به مقام فرشتگی برسی، چرا که تو هماکنون به تدریج به مانند برگ توت به آرامی در حال رشد و تکامل هستی.
هوش مصنوعی: هست باش و به همراه جان و عقل به سوی عالم الهی حرکت کن، نه اینکه مانند ستارهای باشی که در عالم حس، تنها به درخشش خود مشغول است.
هوش مصنوعی: برای اینکه دین تو خالص و پاک شود، باید از چیزهای اضافی بگذری و دور بیندازی. مانند پوستهای چوبی که اگر جدا شوند، درونشان صاف و خالص خواهد شد، مانند مغز جوز و عدس که پس از جدا شدن پوستهایشان، نمایان و ناب میشوند.
هوش مصنوعی: عاشقانی که شکمپرست، پر از شهوت و خواب هستند، مثل خرس میمانند. نفس تو از آن حکایت میکند که به تعقّل و اندیشه پایبند نیستند.
هوش مصنوعی: خود را در حقطلبی و دینداری محدود کن و حرص و وابستگیهای دنیوی را رها کن؛ چرا که تو مانند یک شاگرد که در سفر است، پس از این سختیها به آرامش میرسی.
هوش مصنوعی: اگر به دنبال باقی و دائمی باشید، باید از کم آزاری و آسیب به دیگران دوری کنید، زیرا کسی که به دیگران آزار نرساند، عمر طولانیتری دارد، مانند کرکس که به طور طبیعی طول عمر بیشتری دارد.
هوش مصنوعی: دین و دنیای تو به خاطر زشتی و بدخلقی تو به هم ریخته است، نه شبپوشیات (لباس رسمی و عربی) به درد میخورد و نه قبا و نه اسب تو.
هوش مصنوعی: به گفتههای خدا و پیامبر (پیمبر) چنگ بزن و بدان که هر چیزی که در قرآن و اخبار نیست، افسانه و هوس است.
هوش مصنوعی: آغاز و پایان قرآن به این دلیل با «با» و «سین» شروع شده است که در دین، رهبر تو قرآن و مایهٔ هدایت توست.
هوش مصنوعی: اگر به دنبال نرسیدن به حکمت هستی، آز و طمع را کنار بگذار. باید از زبان سنایی به تو بگویم که این حال و شرایط را درک کنی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بنده خاص ملک باش که با داغ ملک
روزها ایمنی از شحنه و شبها ز عسس
هر که او نام کسی یافت، از این درگه یافت
ای برادر کس او باش و میندیش ز کس
بلبل گلشن قدسم شده از جور فلک
بیگنه بسته زندان و گرفتار قفس
آمده روضه فردوس برین مانده بجای
گل سیراب و سمن ساخته از خار و ز خس
نه چو بلبل منم آن سدره نشیمن شهباز
[...]
عشق داریم بدیدار تو ایجان بهوس
نکنم از غم دیدار تو جاویدان بس
مردم دیده عشاق تو را می بینم
روشن است از مه رخسار تو چشم همه کس
عشق دریاست بر او هر دو جهان کف باشد
[...]
شد ز خط لعل تو ایمن ز شبیخون هوس
در شب تار بود شهد مسلم ز مگس
در حرامی است اگر باده نشاطی دارد
دختر رز به حلالی نشود قسمت کس
نفس را غفلت دل باعث جرأت گردد
[...]
سبب غیبت مهدی ز خرد جستم گفت
فیض این قصه دراز است به قرآن که مپرس!
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.