ای سنایی قدح دمادم کن
روح ما را ز راح خرم کن
لحن را همچو «لام» سر بفراز
جام را همچو «جیم» قد خم کن
خشکسالیست کشت آدم را
فتح بابش تویی پر از نم کن
حجرهٔ عقل را ز تحفهٔ روح
تازه چون سجده جای مریم کن
هین که عالم گرفت دیو سپید
خیز تدبیر رخش رستم کن
قفس بلبلان سیمین بال
سقف این سبزبام طارم کن
رزم بر موج بحر اخضر ساز
بزم بر اوج چرخ اعظم کن
همه ره طوطیان چو زاغند
خویشتن را شکر مکن سم کن
هر چه جز یار دام او بشکن
هر چه جز عشق نام او غم کن
راز با عاشقان محرم گوی
ناز با شاهدان محرم کن
خویشتن در حریم حرمت عشق
محرم بادهٔ محرم کن
زین سپس با بهشتیان عشرت
در نهانخانهٔ جهنم کن
ز ره پنج در به یک دو سه می
چار دیوار عشق محکم کن
از پی چشم زخم مشتی شوخ
دیگ سودای خویش سردم کن
بندهٔ آن دو زلف پر خم شو
چاکری آن رخان خرم کن
همچو جمشید برفراز صبا
تکیه بر مسند شه جم کن
پس چو جمشید بر نشین بر باد
همه را زیر نقش خاتم کن
پری و دیو و جنی و انسی
حشرات زمین فراهم کن
آن گهٔ بعد ازین سکندروار
گرد بر گرد سد محکم کن
همچو یاجوج اهل آتش را
از پر خویش هین رمارم کن
سرنگون در سقر فگن همه را
دوزخ از چشمشان محشم کن
نقش ترتیب صوفیان فلک
به یک آسیب جرعه در هم کن
نه هواگیر چون سلیمان باش
نه هوس بخش همچو حاتم کن
همه اسلام هستی و مستیست
گر مسلمانی این مسلم کن
یک دم از بی خودی سه باده بخور
چار تکبیر بر دو عالم کن
هر چه هستی ست نام آن مستی
نسخ ماتم سرای آدم کن
همه این کن ولیک با محرم
چون نیابی مخنثی هم کن
از خرد چشم اندکی بردار
وز کله پشم لختکی کم کن
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به دعوت به باده‌نوشی و شادابی می‌پردازد و بر اهمیت عشق و حال خوش تاکید می‌کند. او با استفاده از تمثیل‌ها و نمادها، خشکی روح انسان را به تصویر می‌کشد و از پروردگار می‌خواهد که زندگی و روح او را تازه کند. سنایی به تحولی در عقل و فکر اشاره دارد و از چیدمان عشق و دوستی می‌گوید. همچنین، او به فراموش کردن غم و درد و حرکت به سوی حالت‌های شاداب و سرور دعوت می‌کند. در نهایت، او بر این باور است که اگرچه باید در دنیای عشق و مستی وارد شد، اما این افعال باید با احترام و در حریم عشق انجام گیرد.
هوش مصنوعی: ای سنایی، پیوسته شراب را در جام بریز و روح ما را از راه خوشحال‌کننده‌ای تغذیه کن.
هوش مصنوعی: زبان را به نرمی و لطافت بگویید و صدای خود را مانند حرف «لام» نرم و موزون کنید، و حالتی مانند حرف «جیم» به جام بدهید که آن را خمیده و زیبا کنید.
هوش مصنوعی: آدم به معنای انسان است و اشاره به شرایط سخت و بحران‌های زندگی دارد. خشکسالی نماد قحطی و کمبود است، و در این بیت به این معناست که آغاز و ورود به زندگی و عبور از سختی‌ها به وسیلهٔ تو، که مظهر جود و بخشندگی هستی، فراهم می‌شود و تو سبب نرمی و طراوت برای دل انسان‌ها می‌گردی.
هوش مصنوعی: عقل را با هدیه‌ای از روح تازه، مانند سجده‌ای که مریم (مادر عیسی) انجام داد، زنده و نورانی کن.
هوش مصنوعی: بیدار باش که جهان از وجود دیو سپید (نماد جهالت و نادانی) پر شده است؛ تلاش کن تا مانند رستم، با تدبیر و تدبیر عمل کنی.
هوش مصنوعی: قفس بلبلانی که بال‌هایشان نقره‌ای است را بپوشان و سقف این بام سبز را مانند طارم (پوشش گیاهی و سبز) کن.
هوش مصنوعی: در میانهٔ دریا، نبردی به راه بینداز و در بلندای آسمان، جشن و سرور برپا کن.
هوش مصنوعی: تمامی حرکت‌ها و رفتارهایی که شبیه به طوطی‌ها هستند، به مانند زاغ‌ها (پرندگانی که به زشتی و بدی مشهورند) می‌باشد؛ بنابراین، خود را به خاطر این کارها گرامی نداشته و از آنها دوری کن.
هوش مصنوعی: هر چیزی که غیر از یار (عشق) است را بشکن و از آن دوری کن، و هر چیزی که غیر از عشق او (یار) است را غمگین کن.
هوش مصنوعی: با عاشقان راز عشق را در میان بگذار و با معشوقان به ناز و عشق رفتار کن.
هوش مصنوعی: خود را در محدودهٔ مقدس عشق نگه‌دار و بادهٔ سرمستی مخصوص عاشقان را برای خود مشروع و حلال ساز.
هوش مصنوعی: از این به بعد، با همراهان بهشتی در پنهانی جهنم خوش بگذران.
هوش مصنوعی: برای ورود به عشق، باید از پنج در به داخل رفت و در یکی از آنها، به یک، دو یا سه می (دست نسبتاً کم) نوشید و دیوارهای عشق را محکم ساخت.
هوش مصنوعی: به خاطر طعنه و نگاه معنادار چشم‌های یک دختر خوشگل، دل عاشق را نرم و از درد جدایی آرامش می‌بخشد.
هوش مصنوعی: بندهٔ آن دو زلف پر خم باش و خدمت‌گزار آن چهره‌های خوشحال و شاداب باش.
هوش مصنوعی: مانند جمشید، که یکی از پادشاهان اسطوره‌ای ایران است، بر فراز صبا (باد ملایم) نشسته و بر تخت سلطنت (مسند شه جم) تکیه بزن.
هوش مصنوعی: پس مانند جمشید، بر فراز باد بنشین و همه چیز را زیر کنترل و سرپرستی خود درآور.
هوش مصنوعی: موجودات مختلف و گوناگونی از جمله پری‌ها، دیوها، جن‌ها و انسان‌ها را که مانند حشرات روی زمین هستند، گردآوری کن.
هوش مصنوعی: پس از این، مثل سکندر، دور این سد محکم بگرد و آن را به خوبی آماده کن.
هوش مصنوعی: ای خدای بزرگ، مانند یاجوج که قوم آتشین را از جایی که انتظار نمی‌رود می‌آمارد، تو نیز آنها را به عذابی سخت مبتلا کن.
هوش مصنوعی: همه را به دوزخ بینداز و سرنگون در جهنم‌شان کن، به طوری که عذاب دوزخ از چشمانشان نمایان شود.
هوش مصنوعی: ترتیب و نظم صوفیان را مثل حرکات فلک به واسطهٔ یک جرعهٔ شراب به هم بریز.
هوش مصنوعی: نه به دنبال هوای نفس و خواسته‌های زودگذر باش مانند سلیمان، و نه مانند حاتم طائی که بسیار سخاوتمند بود، هوس دادن و بخشش کن.
هوش مصنوعی: اگر واقعاً مسلمان هستی، باید همه وجودت را مملو از ایمان و معنویت کنی؛ زیرا جوهر اسلام در حالت خوشی و زنده‌دلی است.
هوش مصنوعی: لحظه‌ای از خود بی‌خود شو و سه پیمانه باده بنوش، سپس با صدای بلند چهار بار «الله اکبر» بگو تا به تعبیر معنوی خود بر دو جهان تأثیر بگذاری.
هوش مصنوعی: هر چیزی که هستی، نامش مستی است. این حالت را به گونه‌ای بپذیر که غم و اندوه بشر را از بین ببرد.
هوش مصنوعی: همه این کارها را انجام بده، اما با کسی که به او اعتماد داری و محرم است، زیرا اگر در این میان به فردی غیرمحرم و غیرقابل اعتماد بربیایی، کارها را خراب نکن.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به فردی توصیه می‌کند که از تعقل و تفکر زیاد فاصله بگیرد و به جای آن، کمی از سطحی‌نگری و ظاهرگرایی بکاهد و به عمق واقعیات زندگی توجه کند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
همهٔ خود ز خویشتن کم کن
وآنگه آن دم حدیث آدم کن
زین دو موضع به ما تنسّم کن
چون از این درگذشت پی گم کن
چون ملایک سجود آدم کن
ور نه بر جان خویش ماتم کن
زاری من شنو تکلم کن
گریه من نگر تبسم کن
همچو گل بر رخسش تبسم کن
به سخن‌های خوش تکلم کن
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.