ای سنایی خویشتن را بی سر و سامان مکن
مایهٔ انفاس را بر عمر خود تاوان مکن
از برای آنکه تا شیطان ز تو شادان شود
دیدهٔ رضوان و شخص خویش را گریان مکن
دینت را نیکو نداری دیو را دعوت مساز
عقل را چاکر نباشی نفس را فرمان مکن
از برای آنکه تا شاهین شود همکاسهات
سینهٔ صد صعوهٔ بیچاره را بریان مکن
یونسان تنت را خلعت نمیبخشی مبخش
یوسفان وقت را در چاه و در زندان مکن
از برای کرکسان باطن اماره را
سینهٔ صالح مسوز و اشترش قربان مکن
از پی آن تا خر لنگ ترا پالان بود
مر براق خلد را ازین خود عریان مکن
گر به شیطان میفروشی یوسف صدیق را
چون ز چاهش برکشیدی قیمتش ارزان مکن
یوسف کنعان تن را میخری امروز تو
یوسف ایمان خود را بیع با شیطان مکن
تا مرض را دارویی بخشی شفا را سر مبر
تا عرض را جسم بخشی جسم را بیجان مکن
در بلا چون روز قهر نفس روباهیت نیست
در خلا دعوی ز فر رستم دستان مکن
صلح کردستیم با تو این بگیر و آن مبخش
بیت مقدس بر میار و کعبه را ویران مکن
سر به سر کردیم با تو نی ز ما و نی ز تو
چادر مریم مدزد و شیث را مهمان مکن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به دعوت به آزادگی و عدالتخواهی پرداخته و از انسان میخواهد تا خود را به بیسامانی و تباهی نیفکند. سنایی با زبانی هشداردهنده تأکید میکند که باید از نفس اماره پیروی نکرد و خود را به شیطان نفروشد، چرا که این کار نه تنها به خود آسیب میزند بلکه دیگران را نیز به خطر میاندازد. او به اوج مسأله ایمان و تقوا اشاره میکند و از بروز فساد و نافرمانی در درون آدمی پرهیز میدهد. در نهایت، سنایی بر لزوم حفظ ارتباط با حقیقت و دوری از وسوسهها تأکید میکند، تا انسان بتواند از سرشت پاک خود بهرهبرداری کند.
هوش مصنوعی: ای سنایی، خودت را بینظم و بیهدف نکن و برای عمرت هزینه و بهایی نپرداز که به خاطر آن، زندگیات به تباهی میافتد.
هوش مصنوعی: برای اینکه شیطان از خوشحالی به وجد نیاید، چهرهٔ خود و نگاه به بهشت را غمگین نکن.
هوش مصنوعی: اگر به دین خود به خوبی عمل نکنی، شیطان را به خود دعوت نکن. اگر عقل را خدمتگزار و مطیع خود نداشته باشی، به نفس خود فرمان نده و به آن اجازه نده که تو را به گمراهی بکشاند.
هوش مصنوعی: برای این که دوستت بتواند مانند شاهین اوج بگیرد و پرواز کند، نباید سینهٔ نازک و ضعیف او را آتش بزنید و آسیب برسانید.
هوش مصنوعی: بدنت را به یونان، به عنوان نشانهٔ زیبایی و مقام نمیآرایی، اما یوسفها (یوسف پیامبر که به چاه و زندان افتاد) را در زمان بحران و سختی به فراموشی نسپار.
هوش مصنوعی: برای کرکسها (یا بیدادگران) نباید دل پاک و نیکو را بسوزانی و همچنین نباید جان و مال خود را قربانی آنها کنی.
هوش مصنوعی: اگر تو به دنبال نعمت و خوشبختی هستی، نباید خود را به چیزهایی که ارزششان کمتر است، وابسته کنی. برای رسیدن به بهشت، باید خود را از قید و بندهای مادی و دنیوی آزاد کنی و با خلوص نیت به سوی هدفهای والاتر بروی.
هوش مصنوعی: اگر یوسف صدیق، شخصیت معروف قرآن، را به شیطان میفروشی، چون او را از چاه بیرون آوردهای، ارزش او را کم نکن و قیمتش را پایین نبر.
هوش مصنوعی: امروز تو یوسف کنعان را (یعنی یوسف زیبا و باطنش) به بدی میفروشی، اما یوسف ایمان خود را به شیطان نفروش.
هوش مصنوعی: تا زمانی که به بیماری درمانی میدهی، شفا را از خود دور نکن و به خاطر اینکه چیزی را به جسم مربوط میکنی، جسم را بیجان نکن.
هوش مصنوعی: در سختیها و بلاها مانند روز انتقام، از ویژگیهای مکارانه و حیلهگرانه خود دست بردار نیستی، در فضایی بیمُشکل هم به دروغ و ادعای قدرت خود همانند رستم، پهلوان افسانهای ایرانی، نپرداز.
هوش مصنوعی: ما با تو صلح کردهایم، حالا این را بگیر و آن را نبخش. حالت مقدس (دینی) را به هم نزن و خانهٔ کعبه را خراب نکن.
هوش مصنوعی: ما با تو در صلح و دوستی هستیم و نه ما به تو آسیبی زدهایم و نه تو به ما. فقط از ما خواستهای که جان مریم، مادر عیسی، را در خطر نیندازیم و شیث، یکی از پیامبران را، مورد آزار قرار ندهیم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
پای بلقاسم ز پای بلحکم بشناس نیک
نیستی ایوب فرمان از دم کرمان مکن
تیغ شرع از تارک بدخواه دین داری دریغ
شرط مردان این نباشد ای برادر آن مکن
عزم داری تا که خود بزغاله را بریان کنی
[...]
بی کمال سوز دردی نام دین هرگز مبر
بی جمال شوق وصلی تکیه بر ایمان مکن
در خم زلفین جان آویز جانان روز وصل
جز دل مسکین خون آلود را قربان مکن
رو نهان در دولت از اقبال محتاجان مکن
این در واکرده را در بسته از دربان مکن
هست در عین عدالت آب جان بخش حیات
چون سکندر جستجوی چشمه حیوان مکن
می توان از جوع تا جسم گران را روح کرد
[...]
شوخ من بی پرده در بازارها جولان مکن
دیده آئینه را بر روی خود حیران مکن
بوالهوس را برگ عیش ای غنچه در دامن مکن
مجلس اغیار را از خنده گلریزان مکن
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.