ای خواجه چه تفضیل بود جانوری را
کو هیچ به از خود نشناسد دگری را
گر به ز خودت هیچ بهی را تو نبینی
پس چون که ندانی بتر از خود بتری را
پس غافلی از مذهب رندان خرابات
این عیب تمامست چو تو خیره سری را
هر گه که مرا گویی کندر همه آفاق
محرومتر از تو نشناسم بشری را
مرحومترم از تو و این شیوه ندانی
زین بیش بصیرت نبود بیبصری را
من سغبهٔ تسبیح و نماز تو نیم هیچ
این فضل همی گویی ای خواجه دری را
انکار و قبول تو مرا هر دو یکی شد
بیهوده همی گویی زین صعبتری را
فرمان تو بردن نه فریضهست پس آخر
منقاد ز بهر چه شوم چون تو خری را
چون طلعت خورشید عیان گشت به صحرا
آنجا چه بقا ماند نور قمری را
آیام فراخیست ز الفاظ سنایی
دانی خطری نیست کنون محتکری را
چون دختر دوشیزه نیاید به جهان در
کم گیر ز ذریت آدم پسری را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به نقد صفات انسانها و خودشناسی میپردازد. او از خواجه میپرسد که چه فضیلتی در انسانی است که خود را نمیشناسد و درک درستی از دیگران ندارد. او به غفلت خواجه از مذهب و حقیقت زندگی اشاره میکند و میگوید که کسی که از خود بیخبر باشد، نمیتواند دیگران را بشناسد. شاعر تصریح میکند که عبادتها و ظواهر دینی بدون درک باطن و بصیرت، ارزشی ندارند. در نهایت، او به بقاء و زوال در زندگی پرداخته و به انسانی که نمیتواند از آیات قدرت الهی و نور حقیقت بهرهمند شود، انتقاد میکند.
هوش مصنوعی: ای آقا، چه برتری دارد موجودی که هیچگاه بجز خودش کسی را نشناسد؟
هوش مصنوعی: اگر تو هیچ چیز برتر از خودت را نبینی، پس چگونه متوجه میشوی که از خودت هم بدتر هستی؟
هوش مصنوعی: تو از مذهب رندان یعنی عارفان و زاهدان مست این غافلی که میگویی، به این معناست که این نادانی و خیرهسری تو نقص بزرگی است.
هوش مصنوعی: هر بار که تو را میبینم، در تمام دنیا کسی را نمییابم که از تو در محرومیت و بدبختی بیشتر باشد.
هوش مصنوعی: من از تو ناتوانتر و ناچیزتر هستم و تو این موضوع را نمیدانی. آگاهی من نسبت به نادانی و جهالت تو بیشتر از این نیست.
هوش مصنوعی: من در عبادت و نماز تو سهمی ندارم، پس این فضیلت را که میگویی، ای آقای بزرگ، به من نسبت نده.
هوش مصنوعی: نه انکار تو و نه قبول تو برای من تفاوتی دارد، زیرا هر دو به یک اندازه برای من یکسان شده است؛ بنابراین، گفتن اینکه این موضوع سختتر از آن است که به آن اشاره میکنی، بیفایده است.
هوش مصنوعی: فرمان تو را بردن واجب نیست، پس چرا باید بر اساس خواسته تو تسلیم شوم، در حالی که تو خری را به عنوان سمبل ناپسندی میدانم؟
هوش مصنوعی: وقتی که چهرهٔ خورشید در صحرا پیدا شد، دیگر جایی برای ماندن نور ماه وجود ندارد.
هوش مصنوعی: سنایی میگوید که اکنون ایام فراخی و خوشی است و در این زمان، خطری برای محتکران (کسانی که کالا را احتکار میکنند) وجود ندارد.
هوش مصنوعی: دختر دوشیزه نمیتواند به دنیا بیاید، پس در این دنیا درنگ نکنید و از نسل آدم فقط پسری به دنیا بیاورید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای کرده نهان شرم جمال تو پری را
روی تو خجل ساخته گلبرگ طری را
بی تو به چمن ریختم از دیده بسی خون
این است سبب سرخی بید طبری را
عالم همه در هم شد ازان روز که دادند
[...]
ای شوخ، مکش عاشق خونین جگری را
شوخی مکن، انگار که کشتی دگری را
خواهی که ز هر سو نظری سوی تو باشد
زنهار! مرنجان دل صاحب نظری را
زین پیر فلک هیچ کسی یاد ندارد
[...]
ای آب رخ از نخل قدت جلوهگری را
پرواز ببال و پرحسن تو پری را
آنجا که تذرو تو برفتار درآید
از شرم زمینگیر کند کبک دری را
با جاذبهٔ شوق تو مانع نتوان ساخت
[...]
فانوس حجاب است چراغ سحری را
دامن به میان بر زده باید سفری را
در دامن منزل نبود بیم ز رهزن
همراه چه حاجت سفر بی خبری را؟
دریاب اگر اهل دلی، پیشتر از صبح
[...]
آموخت چو اشکم روش ره سپری را
بستم به میان توشهٔ خونین جگری را
درکوچهٔ دنیا گذر افتاده گذشتم
پروای نشستن نبود رهگذری را
در محکمهٔ شرع بصیرت، به گدایی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.