چو غنچه جمع کن از خار عشق دامان را
به دست چاک مده همچو گل گریبان را
به فکر عشق بنازم که خوب پیدا کرد
برای قفل جنون، پره ی بیابان را
بهشت به ز سر کوی او نخواهد بود
کسی که یافته این را، چه می کند آن را
ازو مپرس حدیث سیاه بختی ما
که سرمه دان نکند هیچ کس نمکدان را
سلیم تا به کی از شوق دوستان عراق
چو ابر، گل کنم از گریه خاک گیلان را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در آغاز غزل پند میدهد که در عشق خویشتندار باش و مانند گل گریبان چاک نکن. سپس بیابان را کلید گشودن قفل جنون میداند و کوی معشوق را برتر از بهشت میشمارد. در بیت سوم میگوید معشوقِ نمکین جای شنیدن قصهٔ سیاهبختی ما نیست. در پایان غزل به غربت خود در گیلان و دلتنگی برای دوستانش در عراق عجم میپردازد و از گریهٔ بیپایانش میگوید.
هوش مصنوعی: مانند غنچه که دامنش را جمع و بسته نگه میدارد، دامنت را از خار عشق دور نگه دار و مانند گل که گریبانش باز و دریده است، گریبانت را به دست پارهکردن نسپار. یعنی در عشق خویشتندار باش و رسوایی و جنون آشکار نکن.
هوش مصنوعی: آفرین بر اندیشهٔ عشق که برای گشودن قفل جنون، پهنهٔ بیابان را چون دندانهٔ کلید بهخوبی یافت. یعنی کلید رهایی دیوانهٔ عشق سر به بیابان نهادن است. «پره» هم به معنای دندانهٔ کلید است و هم کرانه و پهنه.
هوش مصنوعی: بهشت بهتر از سر کوی معشوق نیست. کسی که به کوی او راه یافته باشد، دیگر بهشت را میخواهد چه کند؟
هوش مصنوعی: قصهٔ بدبختی و سیاهروزی ما را از معشوق نپرس، زیرا کسی نمکدان را سرمهدان نمیکند. معشوق که لب و رفتارش شور و نمکین است و بر زخم نمک میپاشد، جای نگهداشتن سیاهی و غم ما نیست و از درد ما خبری ندارد.
هوش مصنوعی: سلیم به خود میگوید: تا کی از اشتیاق دوستانی که در عراق (عراق عجم) دارم، مانند ابر چنان بگریم که خاک گیلان را گل کنم؟ شاعر دور از یاران در گیلان است و از غربت مینالد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به نام نیک تو خواجه فریفته نشوم
که نام نیک تو دام است و زرق مر نان را
کسی که دام کند نام نیک از پی نان
یقین بدان تو که دام است نانْش مر جان را
به ابر پنهان کرد آفتاب تابان را
به سبزه بنهفت آن لالهبرگ خندان را
به سوی هر دو مهاش بر دو شاخ ریحان بود
به شاخ مورد بپیوست شاخ ریحان را
بتی که خستهدلان را به بوسه درمان است
[...]
سلام کن ز من ای باد مر خراسان را
مر اهل فضل و خرد را نه عام نادان را
خبر بیاور ازیشان به من چو داده بُوی
ز حال من به حقیقت خبر مر ایشان را
بگویشان که جهان سرو من چو چنبر کرد
[...]
شریف خاطر مسعود سعد سلمان را
مسخرست سخن چون پری سلیمان را
نسیج وحده که نو حُلّهای دهد هر روز
زکارگاه سخن بارگاه سلطان را
ز شادی ادب و عقل او به دار سلام
[...]
لب تو طعنه زند گوهر بدخشان را
رخ تو طیره کند اختر درفشان را
به بوسه لب تو تهنیت کنم دل را
به دیدن رخ تو تربیت دهم جان را
به جان تو که پرستیدن تو کیش من است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.