گنجور

 
صغیر اصفهانی

تا نگوئی بجهان دوست مرا بسیار است

دوست اکسیر بود این سخن از اسرار است

راستی ز اهل صفا دوست بدست آوردن

آید آسان بنظر لیک بسی دشوار است

آنکه دارد بنظر نفع خود از صحبت دوست

دوست نبود ز حریفان سر بازار است

ای بسا دوست نما دشمن جانی که تمام

در تظاهر پی منظور خود آن مکار است

ای بسا دوست که با دوست زند لاف وفا

لیک گاه عمل از وی بری و بیزار است

ای بسا دوست که ازابلهی و نادانی

دوست را مایهٔ صدگونه غم و آزار است

جذب گفتار مشو دوست مدان آنکس را

که نه گفتار وی‌ام یخته با کردار است

دوست آنست که هنگام گرفتاری دوست

از طریق عمل آن غمزده را غمخوار است

دوستی خود ثمر نخل وجود من و تست

سوختن در خور نخل است اگر بی بار است

اثر دوستی و مهر و محبت باشد

آنچه در دهر ز صاحب اثران آثار است

بهتر آنست کزین مسئلهٔ دور و دراز

رشته کوتاه کنم ورنه سخن بسیار است

چون کنایت ز صراحت بود اولی اینجا

با همه بی نظری ها نظری در کار است

مختصر شرحی اگر گفته‌ام از مهر و وفا

پی به مقصود برد آنکه دلش بیدار است

با خدا باش و بپوش از همه کس دیده صغیر

فارغست از همه کس آنکه خدایش یار است

 
 
 
گنجور را از دست هوش مصنوعی نجات دهید!
ادیب صابر

آرزومندی من خدمت و دیدار تو را

چون جفای فلک و محنت من بسیار است

تن من کز تو جدا ماند به نزد همه خلق

چون جهان پیش دل و چشم تو بی مقدار است

دلم از فرقت تو تنگ چو چشم مور است

[...]

کمال خجندی

هر که از درد تو محروم بود بیمار است

و آنکه داغ تو نه پر سینه او افگار است

دلم از ناوک آن غمزه شکایت نکند

که بر این خسته حق نعمت او بسیار است

گله از بار غم و بار سنم نیست مرا

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از کمال خجندی
ناصر بخارایی

اثری در قدح باده ز لعل یار است

قبلهٔ خسته دلان خاک درِ‌ خمّار است

سخن عقل در این کوی ندارد وزنی

عشق از آن دل که در او عقل بود بیزار است

خبر از سوز دلم نیست کسی را چون شمع

[...]

خیالی بخارایی

دلم از دردِ فراق تو قوی افگار است

دیده در حسرت یاقوت تو گوهربار است

ای که گفتی خبری از تو صبا برد ولی

مشکل این است که او نیز چو من بیمار است

دور از او کار من آسان بکن ای غم ورنه

[...]

جامی

بگذر از توبه و تقوی که همه پندار است

در پی مطرب و می باش که کار این کار است

صف زده دردکشان پیش در میکده اند

زاهد صومعه را وقت پس دیوار است

رشته سبحه که از گوهر اخلاص تهی ست

[...]

مشاهدهٔ ۲ مورد هم آهنگ دیگر از جامی
مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه