بیت معموری که نامش تن نهاده ذوالجلال
چار دیواری است بر پا لیک در دست خیال
اول و آخر نمی باشد به پیش اهل دل
حرف ماضی و مضارع را مپرس از اهل حال
یوسف مصری ز [خواری] شد عزیز روزگار
بی زوال ای دوست این جا کی کسی یابد کمال
کسجده کی جایز بود با صد خیال غیر حق
بی غبار دل جبین را بر جبین خاک مال
از قضا هر چیز می بینی بجز تقدیر نیست
گر رسد زخمی ز دست کس به پیش کس منال
هر که دیدم ز عصیانش ندامت می کشد
بیشتر از طاقت خود می کشم من انفعال
تخم عرفان سبز کی گردد ز خاک سخت دل
نرمی بسیار می باید که روید این نهال
بس که خون صاف در فکر سخن دل خورده است
شعر می گویم سعیدا لیک چون آب زلال



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی و اندرزی، تن را بنایی ناپایدار و گرفتار خیال میداند و اهل دل را بیرون از قید زمان معرفی میکند. شاعر با یاد یوسف میگوید عزت از دل خواری میآید و بر سجدهٔ خالص، تسلیم در برابر تقدیر، شرم از گناه و نرمی دل برای رستن معرفت تأکید میکند. در پایان، زلالی شعر خود را حاصل خوندلخوردن در راه سخن میداند.
هوش مصنوعی: تن آدمی که خداوند بزرگ آن را مانند «بیت معمور» (خانهٔ آبادِ آسمانی) ساخته، چهاردیواریای است که برپا ایستاده، اما در اختیار خیال و پندار است و پایهای استوار ندارد.
هوش مصنوعی: نزد اهل دل آغاز و پایانی در کار نیست. از اهل حال دربارهٔ گذشته و حال و آینده نپرس، زیرا آنان در بیرون از قید زمان به سر میبرند.
هوش مصنوعی: یوسف مصری پس از خواری و بندگی، عزیز روزگار شد. ای دوست، در این جهان هیچکس بیآنکه نخست فرود و افتادگی ببیند، به کمال نمیرسد.
هوش مصنوعی: سجدهای که با صدها اندیشه جز خدا همراه باشد روا نیست. پیشانی را با دلی پاک و بیغبار بر روی خاک بگذار.
هوش مصنوعی: هرچه میبینی جز حکم قضا و تقدیر نیست. پس اگر از دست کسی زخمی به تو رسید، نزد هیچکس شکایت نکن.
هوش مصنوعی: هرکه را دیدم از گناه خود پشیمان است، اما من بیش از توان خویش شرمندگی و خجالت میکشم.
هوش مصنوعی: بذر معرفت از خاک دلِ سخت سبز نمیشود. برای رستن این نهال، دل باید بسیار نرم و پذیرا باشد.
هوش مصنوعی: سعیدا، دلم در اندیشهٔ سخن بس که خون صاف خورده و رنج کشیده است، شعرم مانند آب زلال روشن و روان شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مهرگان آمد گرفته فالش از نیکی مثال
نیک وقت و نیک جشن و نیک روز و نیک حال
فال فیروزی و زرّست : آسمان و بوستان
کان یکی پیروزه جامه است این دگر زرّین نهال
گرد برگ زرد او بر چفته شاخ زرد خوش
[...]
اهل گردون دوش چون دیدند بر گردون هلال
خرمی کردند و فرخ داشتند او را بفال
با دعا و با تضرع دستها بر داشتند
پنج حاجت خواستند از کردگار ذوالجلال
نصرة دین و دوام دولت و امن جهان
[...]
تا شمر چون درع داودی شد از باد شمال
گشت چون تخت سلیمان گلبن از حسن و جمال
در ببارد از هوا هر ساعتی ابر بهار
مشگ پالد بر زمین هر ساعتی باد شمال
کرد چون عمان زمین را اشگ ابر قطره بار
[...]
عید را با مهرگان هست اتفاق و اتصال
هر دو را دارند اهل دولت و ملت به فال
اتفاق و اتصال هر دو بر ما خرم است
مرحبا زین اتفاق و حبذا زین اتصال
عید آیینی است کز وی هست ملت را شرف
[...]
بس کنید آخر محال ای جملگی اصحاب مال
در مکان آتش زنید ای طایفهٔ ارباب حال
زینهار و زینهار از گرم رفتن دم زنید
زین یجوز و لایجوز و خرقه و حال و محال
خرقهپوشان گشتهاند از بهر زرق و مخرقه
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.