جامه زرین نگردد جمع با سیمین تنی
یوسف از چه برنمی آید ز بی پیراهنی
صبر چون بادام کن بر خشک مغزی های پوست
جنگ دارد با زبان چرب نان روغنی
گوشه چشمی ز غمخواران چو نبود غم بلاست
اژدهایی می شود هر خار در بی سوزنی
بی دهانی تیره دارد مشرب عیش مرا
دود پیچیده است در این خانه از بی روزنی
رونگردانند از شمشیر صاحب جوهران
می کند موج خطر بر پشت دریا جوشنی
از حنا بستن نگردد پای رفتارش گران
هر که چون برگ خزان شد از گلستان رفتنی
آدمی را چشم عبرت بین اگر باشد بس است
آنچه آمد بر سر ابلیس از ما و منی
عشق اگر داری جهان گو سر به سر زنجیر باش
صاحب سوهان نیندیشد ز بند آهنی
از سیه کاران حدیث تو به جرم دیگرست
جامه خود را همان بهتر نشوید گلخنی
اشک را در دیده روشندلان آرام نیست
ذره می رقصد در آن روزن که باشد روشنی
همت پیران گشاید کارهای سخت را
رخنه در خارا کند تیر کمان صد منی
بی لباسی دارد از زخم زبان ایمن مرا
فارغم از داروگیر خار از بی دامنی
برنمی دارم نظر از پشت پای خویشتن
بس که دیدم صائب از نادیدگان نادیدنی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل صائب مجموعهای از مضمونهای اخلاقی و تمثیلی است که هر بیت با مثالی محسوس پشتیبانی میشود. شاعر از صبر بر سختی، پرهیز از منیّت با عبرت از ابلیس، قدرت عشق در گسستن بندها، همت پیران و ناپایداری زندگی سخن میگوید. در پایان، از بیتعلقی خود در برابر زخم زبان میگوید و از دیدن رفتار ناشایست مردم، چشم فروبستن و به خود نگریستن را برمیگزیند.
هوش مصنوعی: لباس زربفت با تن سیمین و زیبا جمع نمیشود؛ زیبارو معمولاً از تجملات بیبهره است. یوسف به سبب بیپیراهنی (پیراهنش را برادران گرفته بودند) نمیتوانست از چاه بیرون آید.
هوش مصنوعی: مانند بادام بر خشکی و سختی پوست صبر کن تا مغزت پرورده شود؛ نان روغنی و نعمت چرب با زبان چربگویی سر ستیز دارد. یعنی سختی را تحمل کن و به چاپلوسی برای نان چرب تن مده.
هوش مصنوعی: وقتی غمخواران حتی گوشهٔ چشمی به تو نکنند، غم بلای بزرگی میشود؛ همانگونه که اگر سوزنی برای درآوردن خار نباشد، هر خاری به اندازهٔ اژدهایی آزار میدهد.
هوش مصنوعی: نداشتن دهان (بیان و گفتار یا روزنی برای بیرون دادن دل) عیش مرا تیره کرده است؛ مانند خانهای که چون روزن ندارد دود در آن پیچیده و مانده است.
هوش مصنوعی: مردان گوهرین و اصیل از شمشیر روی برنمیگردانند؛ همانگونه که موج خطر برای دریا مانند زرهی بر پشتش است و آسیبی به او نمیرساند.
هوش مصنوعی: کسی که مانند برگ پاییزی رفتنی شده است، حنا بستن (آرایش و دلبستگی) پایش را از رفتن سنگین نمیکند؛ مرگ و رفتن را با زینت نمیتوان بازداشت.
هوش مصنوعی: اگر انسان چشم عبرتبین داشته باشد، کافی است ببیند که خودبینی و منیّت بر سر ابلیس چه آورد.
هوش مصنوعی: اگر عشق داری، بگذار سراسر جهان زنجیر باشد؛ کسی که سوهان دارد از بند آهنین نمیهراسد. عشق هر بندی را میگسلد.
هوش مصنوعی: توبه کردن سیاهکاران خود گناهی دیگر است؛ همان بهتر که گلخنتاب جامهٔ خود را نشوید، چون باز سیاه میشود.
هوش مصنوعی: اشک در چشم روشندلان آرام نمیگیرد؛ چنانکه در روزنی که روشنی از آن میتابد ذرهها در رقص و جنبشاند.
هوش مصنوعی: همت پیران کارهای دشوار را میگشاید؛ چنانکه تیرِ کمان بسیار سخت و سنگین در سنگ خارا رخنه میکند.
هوش مصنوعی: برهنگی و بیلباسی مرا از زخم زبان در امان داشته است؛ چون دامنی ندارم، از گیر کردن خار به دامن آسودهام.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: از بس از بیچشمورویان و نادیدهها رفتارهای ناپسند و دیدنینما دیدم، دیگر چشم از پشت پای خود برنمیدارم و به کسی نمینگرم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
آنچه با من میکند از دوستی سیمین تنی
دشمنم نپسندد آنحالت بجای چون منی
هر مژه در چشم من خاریست بی برگ گلش
طالع من بین که خاری یافتم در گلشنی
داردش در خرمن مه خوشه پروین نظام
[...]
من کیم گفتی که گویم خاک نعلین منی
ماه من تا چند نعل باژگونه میزنی
گفته بودی دامنم روزی به دست افتد ترا
وعده افتادگان در پای تا کی افکنی
دم به دم آهنگ رفتن میکنی از پیش من
[...]
سینه روزن روزن است از ناوک صیدافکنی
خانه دل را فروغ دیگر از هر روزنی
دارم از اشک شفق گون دور ازان خورشید روی
همچو گردون هر نماز شام پر خون دامنی
نیست آن اندام نازک را مناسب هر لباس
[...]
گل شکفت و هر کسی دارد هوای گلشنی
ما و داغ آتشین رویی و کنج گلخنی
گشت بستان کن که بهر دیدن روی تو شد
هر گلی چشمی و هر چشمی چراغ روشنی
مست می آیی و در دلها تصرف می کنی
[...]
نزد این خلق از رواج باطل حق دشمنی
حرف حق گو، چون اناالحق گوی باشد کشتنی
بسکه در پای خیالت هر زمان سر مینهم
در جوانی چون هلالم گشته قامت منحنی
بر جرس این طعنه می آید که در راه طلب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.