با صد زبان چو غنچه گل بی زبان شدم
تا پرده دار خرده راز نهان شدم
چون ماه مصر، قیمت من خواست عذر من
گر یک دو روز بار دل کاروان شدم
از خار راه من گل امید می دمد
اکنون که همچو سیل به دریا روان شدم
سیلاب من کجا به محیط بقا رسد؟
زینسان که از غبار علایق گران شدم
افتاد حرف من به زبان چون دهان یار
هر چند بیشتر ز نظرها نهان شدم
هرگز شکوفه ام به ثمر بارور نشد
چون صبح اگر چه پیر درین بوستان شدم
چون خار دلشکسته درین بوستانسرا
شرمنده نسیم بهار و خزان شدم
در موسمی که بال برآرد ز لاله سنگ
چون بیضه پا شکسته درین آشیان شدم
درد طلب به مرگ ز من دست بر نداشت
آخر چو موج کشتی ریگ روان شدم
رضوان نداشت منصب دربانی بهشت
روزی که من ریاض ترا باغبان شدم
تا شد قبول پیر خرابات خدمتم
صائب امیدوار به بخت جوان شدم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: گوینده در این غزل از سکوتِ ناشی از رازداری، بیحاصلی عمر و ناتوانی خود در باغ جهان شکوه میکند و دلبستگیهای دنیا را مانع رسیدن سیل وجودش به دریای بقا میداند. در کنار این شکوه، از ارزش پنهان خود مانند یوسف و از درد طلبی که تا مرگ رهایش نکرد سخن میگوید. در پایان، پذیرفته شدن خدمتش نزد پیر خرابات و باغبانی باغ معشوق را مایهٔ سربلندی و امید به بخت تازه میشمارد.
هوش مصنوعی: مانند غنچهٔ گل که با وجود صدها برگ (زبان) خاموش است، من نیز با آنکه سخن بسیار داشتم خاموش شدم، چون نگهبان رازهای پنهان و باریک شدم. رازداری مرا به سکوت واداشت.
هوش مصنوعی: اگر یکی دو روز بار دل کاروان بودم، مانند یوسف (ماه مصر) ارزش و بهای من سرانجام عذر آن زحمت را خواست؛ یعنی قدر من بعدها آشکار شد و جبران کرد.
هوش مصنوعی: اکنون که مانند سیل به سوی دریا روانم، حتی از خارِ سر راهم گل امید میروید؛ یعنی چون رو به مقصد اصلی آوردهام، سختیها هم مایهٔ امید شدهاند.
هوش مصنوعی: با این همه که از گرد و غبار دلبستگیها سنگین شدهام، سیلاب وجود من کی به دریای بیکران بقا میرسد؟ دلبستگیهای دنیا مانع رسیدن به حق است.
هوش مصنوعی: مانند دهان یار که هرچه پنهانتر و کوچکتر است بیشتر بر زبانها میافتد، من نیز هرچه بیشتر از چشم مردم پنهان شدم، نامم بیشتر بر سر زبانها افتاد.
هوش مصنوعی: هرچند مانند صبح (که سپیدی آن به پیری مانند است) در این باغ پیر شدم، شکوفهام هرگز به میوه ننشست؛ یعنی عمرم گذشت و حاصلی نیافتم.
هوش مصنوعی: در این باغِ جهان مانند خاری دلشکسته بودم که نه گلی برای نسیم بهار داشت نه برگی برای خزان، و از همین رو پیش هر دو شرمنده شدم.
هوش مصنوعی: در فصلی که حتی سنگ از لاله بال و پر درمیآورد و همه به شکوفایی و پرواز میرسند، من مانند تخمِ پرنده بیپا و ناتوان در این آشیانه ماندم.
هوش مصنوعی: درد جستوجو و طلب تا هنگام مرگ دست از من برنداشت، و سرانجام مانند موجی شدم که کشتیِ ریگ روان است؛ یعنی حتی پس از مرگ هم خاکم آرام نگرفت و در حرکت ماند.
هوش مصنوعی: روزی که باغبان باغ تو شدم، مقامم چنان بالا رفت که رضوان، نگهبان بهشت، منصب دربانی بهشت را هم در برابر آن چیزی نمیشمرد؛ یعنی خدمت در باغ تو از دربانی بهشت برتر است.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: از وقتی خدمت من نزد پیر خرابات (مرشد) پذیرفته شد، به بخت جوان و اقبال تازه امیدوار شدم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای عشق بی نشان ز تو من بی نشان شدم
خون دلم بخوردی و در خورد جان شدم
چون کرمپیله، عشق تنیدم به خویش بر
چون پرده راست گشت من اندر میان شدم
دیگر که داندم چو من از خود برآمدم
[...]
هر چند پیر و خستهدل و ناتوان شدم
هر گَه که یادِ رویِ تو کردم جوان شدم
شکرِ خدا که هر چه طلب کردم از خدا
بر مُنتهایِ همتِ خود کامران شدم
ای گُلبُن جوان! بَرِ دولت بخور که من
[...]
گر چون برنج پیر و چو نان ناتوان شدم
هر گه که بوی قلیه شنیدم جوان شدم
پالوده داشتم هوس اکنون هزار شکر
«بر منتهای همت خود کامران شدم .»
اسرارها که در دل گیپا نهاده اند
[...]
تا از هوای مغبچگان ناتوان شدم
در دیر خاک درگه پیر مغان شدم
خاک ره من اهل نظر سرمه میکنند
زاندم که خاک درگه آن آستان شدم
پیرانه سر اگر نه جوانیست در سرم
[...]
دور از درت به تیغ نه از بهر جان شدم
اندیشه از ملال تو کردم از آن شدم
پایم ندید رفتن ازان در چو راندی ام
گویی گداختم همه تن تا روان شدم
بس در پی وصال تو میگشتم و نشد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.