اگر چه نیک نیم در پناه نیکانم
عجب که تشنه بمانم، سفال ریحانم
ز اشک شمع به شبگردی اشک من پیش است
ز گریه زمزم صد کعبه شبستانم
چرا عزیز نباشم به دیده ها چون خال
کبوتر حرم آن چه زنخدانم
صدف به آب گهر تا دهن نمی شوید
نمی برد به زبان نام چشم گریانم
همان تلاش نهانخانه وطن دارم
اگر دهد به کف دست جا سلیمانم
به هر که منکر جوش سرشک من باشد
اگر بود پسر نوح، موج طوفانم
گشاده روی به احباب چون گل صبحم
به گرمخونی چون آفتاب تابانم
تلاش میوه جنت نمی کنم صائب
هلاک سیب زنخدان و نار پستانم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از حال و صفاتِ خود سخن میگوید: در پناهِ نیکان بودن، گریههای شبانهٔ بیاندازه، و ارزشِ اشکی که از گوهر برتر است. او دلبستگیِ همیشگی به وطن را بر هر مقامی، حتی جای گرفتن در دستِ سلیمان، ترجیح میدهد و خود را با دوستان گشادهرو و گرم میداند. در پایان، میوههای بهشت را رها میکند و شیفتگیِ خود را به زیباییهای معشوق، یعنی سیبِ زنخدان و انارِ پستان، اعلام میکند.
هوش مصنوعی: هرچند خودم نیکوکار نیستم، در پناه نیکان به سر میبرم؛ مانند سفالِ گلدانی که ریحان در آن است و چون ریحان را آب میدهند، او نیز سیراب میشود. پس عجیب است که تشنه بمانم.
هوش مصنوعی: اشک من در شببیداری و گریستنِ شبانه از اشکِ شمع هم پیش افتاده است؛ از گریهام شبستانِ من به اندازهٔ زمزمِ صد کعبه آب دارد.
هوش مصنوعی: چرا مانند خال در چشمها عزیز نباشم، در حالی که کبوترِ حرمِ آن چاهِ زنخدانِ معشوقم؛ یعنی خالِ کنارِ چاه زنخدان چون کبوترِ حرم پناهیافته و محترم است و من نیز چنینام.
هوش مصنوعی: صدف تا دهانش را با آبِ گوهر نشوید، نامِ چشمِ گریانِ مرا بر زبان نمیآورد؛ یعنی اشکِ من از مروارید گرانبهاتر است و صدف از سرِ ادب چنین میکند.
هوش مصنوعی: اگر حتی سلیمان مرا در کف دستش جای دهد، باز همچنان در آرزو و تلاشِ بازگشت به خانهٔ پنهانِ وطنِ خویشم؛ هیچ جاه و مقامی جای وطنِ اصلی را برایم نمیگیرد.
هوش مصنوعی: هر کس جوش و فراوانیِ اشکِ مرا انکار کند، حتی اگر پسرِ نوح باشد، من برای او موجِ طوفانم و غرقش میکنم.
هوش مصنوعی: با دوستان مانند گلِ صبحگاهی گشادهرو و خندانم و در گرمی و مهربانی مانند خورشیدِ تابان هستم.
هوش مصنوعی: صائب، من در پیِ میوههای بهشت نیستم؛ کشته و شیفتهٔ سیبِ زنخدان و انارِ پستانِ معشوقم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هر آن جواهر کز روزگار بستانم
چرا دهم به خس و خار ار نه بستانم
به دست چپ بدهم آن گهر که در یک سال
بهای صد گهر از دست راست بستانم
چو تیر هر جا ناخوانده گر همی نروم
[...]
ز هر بدی که تو دانی هزار چندانم
مرا نداند از آن گونه کس که من دانم
به آشکار بدم در نهان ز بد بترم
خدای داند و من ز آشکار و پنهانم
تن من است چو سلطان معصیتفرمای
[...]
بعهدهای گذشته امین من آن بود
که شعر خوانم بر آنکه سیم بستانم
بقحطسالی افتادم از هنرمندان
که گر بیان کنم آنرا بشرح نتوانم
اگر بیابم آنرا که شعر دریابد
[...]
خوشی خوشی تو ولی من هزار چندانم
به خواب دوش که را دیدهام نمیدانم
ز خوشدلی و طرب در جهان نمیگنجم
ولی ز چشم جهان همچو روح پنهانم
درخت اگر نبدی پا به گل مرا جستی
[...]
یکی یهود و مسلمان، نزاع میکردند
چنان که خنده گرفت از حدیثِ ایشانم
به طَیرَه گفت مسلمان: گر این قبالهٔ من
درست نیست، خدایا، یهود میرانم
یهود گفت: به تورات میخورم سوگند!
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.