از ترک مدعاست دل من به جای خویش
آسوده ام ز خاطر بی مدعای خویش
غافل ز سیر عالم بالا نمی شوم
افتد چوشمع اگر سر من زیر پای خویش
از امتیاز دست چو آیینه شسته ام
با خوب و زشت صافدلم از صفای خویش
پهلوی لاغرست مرا بوریای فقر
فرش دگر مرانبود درسرای خویش
بیدار کی شوند به فریاد غافلان؟
دیوار چون فتاد نخیزد ز جای خویش
غفلت نگر که با دم جان بخش چون مسیح
دریوزه می کنم ز طبیبان دوای خویش
بر من ره گریز نبسته است هیچ کس
دارم به پای، بند گران از وفای خویش
شمعی فروختم به ره بازماندگان
خاری که درره تو کشیدم ز پای خویش
هر برگ سبز او کف افسوس میشود
نخلی که میوه ای نفشاند به پای خویش
گردد به قدر ریشه دواندن بلند نخل
درفکر زینهار بیفشار پای خویش
گر روضه بهشت بود دوزخ من است
صائب به هر کجا روم از سرای خویش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از آسودگی دلی سخن میگوید که از ادعا و خواسته دست کشیده و با خوب و بد به صفا رفتار میکند. او به فقر قناعت دارد، از غفلت خود که دوا را از دیگران میجوید گله میکند و بند پای خود را وفای خویش میداند. در پایان بر ثمربخشی و ریشهداشتن در اندیشه تأکید میکند و خانهٔ خود را از بهشت دلپذیرتر میشمارد.
هوش مصنوعی: دلم چون از هر خواسته و ادعایی دست کشیده، آرام و برقرار است. از اینکه ذهنم آرزو و ادعایی ندارد، آسودهام.
هوش مصنوعی: حتی اگر مانند شمع سرم زیر پایم بیفتد، از توجه به عالم بالا غافل نمیشوم؛ همانگونه که شعلهٔ شمع با آبشدن و فرو افتادن همچنان رو به بالا دارد.
هوش مصنوعی: مانند آینه از فرقگذاشتن میان این و آن دست شستهام. به سبب صفای درونم با خوب و بد یکسان صاف و بیکینهام.
هوش مصنوعی: تنها بوریای فقر من، نقشی است که بر پهلوی لاغرم افتاده است. در خانهٔ خود فرش دیگری ندارم.
هوش مصنوعی: غافلان با فریاد بیدار نمیشوند؛ همانگونه که دیوار وقتی فرو افتاد، دیگر از جای خود برنمیخیزد.
هوش مصنوعی: غفلتم را ببین که با آنکه مانند مسیح نفسی جانبخش دارم، دوای دردم را از طبیبان گدایی میکنم.
هوش مصنوعی: هیچکس راه گریز را بر من نبسته است؛ بند سنگینی که بر پای من است، از وفاداری خودم است.
هوش مصنوعی: خاری را که در راه عشق تو از پایم بیرون کشیدم، مانند شمعی بر سر راه واماندگان افروختم تا راهشان را روشن کند؛ یعنی رنجم راهنمای دیگران شد.
هوش مصنوعی: درختی که میوهای پای خود نریزد و ثمری ندهد، هر برگ سبزش مانند کف دستی میشود که از افسوس به هم میساید.
هوش مصنوعی: درخت به اندازهٔ ریشهدواندنش بلند میشود؛ پس در اندیشیدن، پای خود را محکم بفشار و ژرف ریشه بدوان.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: اگر از خانهٔ خود به هر جای دیگر بروم، حتی اگر باغ بهشت باشد، برایم دوزخ است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بی دوست مانده ام چو تو را دوست خوانده ام
کز دوست دوستانه ندیدم جزای خویش
گر عاشقی خطاست به نزدیک عاقلان
آن عاشقم که خوش بودم با بلای خویش
ماهی و دل هوای تو را کرده است خوش
[...]
خاقانیا به سائل اگر یک درم دهی
خواهی جزای آن دو بهشت از خدای خویش
پس نام آن کرم کنی ای خواجه برمنه
نام کرم به دادهٔ روی و ریای خویش
بر دادهٔ تو نام کرم کی بود سزا
[...]
هر کو کند تصّور رنج و بلای خویش
باشد بجای خود که نباشد بجای خویش
هر کام دل که چرخ کسی را دهد بطبع
عاقل نخواندش بجز از خونبهای خویش
دانا درین مقام گرش دسترس بود
[...]
ای روبهک چرا ننشینی به جای خویش
با شیر پنجه کردی و دیدی سزای خویش
دشمن به دشمن آن نپسندد که بیخرد
با نفس خود کند به مراد و هوای خویش
از دست دیگران چه شکایت کند کسی
[...]
هر کس نشسته شاد به کام و هوای خویش
بیچاره من اسیر دل مبتلای خویش
هم جان درون این دل و هم دوست، وه که من
خونابها خورم ز دل بیوفای خویش
فرداست ار به بنده جدایی، دلا، بیا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.