هرگز ندید چشم جهان روی مکرمات
کوته نشد ز دامن کس دست حادثات
بر زایران نگشت گشاده در عطا
بر اهل فضل بسته نشد راه نایبات
بی مجد دین صفی سلاطین نجیب ملک
فخر زمانه صدر اجل سید الکفات
یوسف که داد لفظ خوش و عزم ثاقبش
هم آب را طراوت و هم خاک را ثبات
آن مکرمی که بود بخیلی و ظلم را
در ساعت ولادت او ساعت وفات
صدری که گشت پشت فتوت بدو قوی
چون مملکت به تیغ و نبوت به معجزات
اکرام اوست خسته افلاک را شفا
انعام اوست بسته ایام را نجات
عمری است خشم او که بود حاصلش اجل
جانی است عفو او که بود صحتش حیات
چرخ است عدل او و معالی دراو نجوم
آب است لفظ او و معانی دراو نبات
کلکش به رنگ زر شد و نشگفت اگر شده ست
از بس که داد زایر او را به زر برات
ای صاحبی که در صفت جود و جاه تو
واله شود تفکر و عاجز شود صفات
گر جاه را زکات بود جود را ثنا
در مذهب مروت و در شرع مکرمات
جز بر تو نیست لایق از اهل زمان ثنا
جز بر تو نیست واجب از اهل زمین زکات
بحری و هست گوهر تو مال و گوشمال
ابری و هست قطره تو هیبت و هبات
از لفظ کوشش تو دو حرف است بیم و یاس
وز دست بخشش تو دو رگ دجله و فرات
هست از نتایج کف و کلک تو بذل و فضل
چونین شود نتیجه چونان مقدمات
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر درباره شخصیت والای انسانی و فضائل اوست. شاعر به توصیف مقام و عظمت فردی میپردازد که بر اثر خوبیها و کراماتش، تأثیر عمیقی بر جهان دارد. او را منشأ خیر و برکت میداند و بر جود و کرم او تأکید میکند. شاعر به عظمت علم و کمالات او اشاره دارد که نهتنها در بین انسانها، بلکه در آفرینش نیز اثرگذار است. او به نسبتهای عمیق اخلاقی و روحانی با ویژگیهایی چون بخشندگی، عدالت و معنویت در شخصیت این فرد اشاره میکند و تمامی فضیلتها را گرد هم میآورد تا عظمت او را به تصویر کشد. در نهایت، از جود و دستاوردهای او به گونهای سخن میگوید که نشان از تأثیر مستقیم او بر زندگی دیگران و جامعه دارد.
هوش مصنوعی: همیشه چشم جهانیان زیباییها و نیکیهای افراد بزرگ را مشاهده میکند و هیچگاه در دست سرنوشت، از دست آنها بینصیب نمیماند.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته شده که برای زائران، درهای نعمت و عطا باز نشده است، و همچنین راه دسترسی به امتیازات و برکات برای اهل فضل و دانش بسته است. به عبارت دیگر، نه تنها زائران از نعمتها بهرهمند نمیشوند، بلکه افراد با دانش و فضیلت نیز از برخورداری از امکانات و فرصتها محرومند.
هوش مصنوعی: در اینجا درباره شخصیتی صحبت میشود که در زمان خود از مقام و منزلت بالایی برخوردار است. او به عنوان یک فرد برجسته و محترم شناخته میشود که در بین سلاطین و نجبا از اعتبار ویژهای برخوردار است. این فرد در واقع مایه فخر زمانه خود است و مانند یک سید یا رئیسی در میان مردم شناخته میشود که جلال و عظمت خاصی دارد.
هوش مصنوعی: یوسف، با کلام دلنشین و تصمیمی روشن، هم به آب طراوت میبخشد و هم به خاک استحکام میدهد.
هوش مصنوعی: آن بزرگوری که در دوران زندگیاش به بخل و ظلم مشهور بود، در لحظهای که به دنیا آمد، همان زمان مرگش نیز رقم خورد.
هوش مصنوعی: درختی که بر اثر فداکاری و شجاعت ریشهدار شده، مانند سرزمینهایی است که با قدرت و معجزههای پیامبران حمایت میشوند.
هوش مصنوعی: احترام به او موجب آرامش آسمانها و شفای آنهاست، و لطف او نجاتدهنده روزگار است.
هوش مصنوعی: سالهاست که خشم او منجر به مرگ و نابودی میشود، اما بخشش او موجب زندگی و سلامت میگردد.
هوش مصنوعی: عدل خداوند همچون چرخ گردان است و امور در آن به تعادل و هماهنگی میچرخند. واژهها مانند آب در نجوم، حیات و معنا به وجود میآورند و همه چیز مانند گیاهی در این عالم پرورش مییابد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اگر شخص یا چیزی به خاطر رفتار یا ویژگیهای خاصش به طلا و زر تبدیل شود، چندان عجیب نیست. زیرا مردم به اندازهای به او توجه و محبت میکنند که به نوعی او را با طلا میسنجند و برایش ارزش قائل میشوند.
هوش مصنوعی: ای کسی که با بخشندگی و مقام و مرتبتت، اندیشهها را به حیرت میاندازی و تمام صفات دیگر در برابر تو ناتوان میشوند.
هوش مصنوعی: اگر برای مقام و جایگاه، زکات و مالیات وجود دارد، باید برای بخشش و generosity نیز ستایش و تمجید کرد. در اصول اخلاقی و مروت و همچنین در قوانین محترم، این نکته اهمیت دارد.
هوش مصنوعی: دیگر کسی در این دوران شایسته ستایش تو نیست و همچنین هیچکس در این زمین نیست که زکات و حق واجب بر تو داشته باشد.
هوش مصنوعی: دریا هستی و گوهر تو ارزشمند است، هر چند که ابری وجود دارد، اما قطرهای از تو هم دارای عظمت و جلال خاصی است.
هوش مصنوعی: از کلمات تو دو احساس به وجود میآید: ترس و ناامیدی. و از نعمتهای تو دو نهر مهم و زنده وجود دارد: دجله و فرات.
هوش مصنوعی: عمل و تلاشی که تو از خود نشان میدهی، موجب میشود که نتایج آن به همین شکل نمایان شود. به نوعی، آنچه که از خود نشان میدهی و میکوشی، تأثیر مستقیم بر نتیجه خواهد داشت.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای روز عید خلق وز خلق را نجات
بر تو بخیر باد و سعادت شب برات
باشد بلی بخیر و سعادت برات تو
چون خلق را زعدل تو باشد زغم نجات
در دیده مروت و اندر تن خرد
[...]
جبار عرش و فرش و قدیم صفات و ذات
معبود مملکت ملک کون و کاینات
ذاتی قدیم بوده ولیکن نه از قدم
حیی همیشه زنده ولیکن نه از حیات
بر آسمان چو مشعله از قدرتش نجوم
[...]
یک بوسه زان دو شکَرِ شیرین تر از نبات
ارزد به نزد من به همه ملکِ کاینات
خضر از کجا و خطِّ غبار تو از کجا
یک بوسه از لب تو و صد چشمه ی حیات
خواهد که احتراز کند از بلا خرد
[...]
ای دیده در شناختن حال کاینات
باید که باشدت نظری از سر انات
بنیاد کارها همه بر هفت و چار دان
نه از سر تهتک رأی از ره ثبات
زان هفت و زین چهار که مجموع یازده است
[...]
ای ز آفتاب صنع تو یک ذره کاینات
فیض تو عقل را مدد و روح را حیات
هر ذره گشته شاهی و هر قطره شاهدی
لطف تو چون به خاک سیه کرده التفات
در کاینات هر چه بدان فخر میکنند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.