ای خجل با روی و زلفت روز و شب
مانده ام با روی و زلفت در عجب
رویت از روز است یا روز از رخت
شب ز زلف توست یا زلفت ز شب
کرده ای از روی روزی مختصر
یا سر زلفت شبی شد منتخب
روز را ازلاله پوشیدی لباس
تا شبت را عنبرین کردی سلب
ای سرینت آفت تل سمن
ای میانت حسرت تار قصب
مانده ام با دیده یاقوت بار
تا تو را دیدستم از یاقوت لب
ای دل افتاده در سودای عشق
خسته خاری و دور از تو رطب
گر طرب را طالبی مطلوب خویش
نزد زین الدین ابوطالب طلب
آن جمال ساده و نور شرف
آسمان فضل و خورشید نسب
جاه را قدر رفیع او اساس
جود را طبع کریم او سبب
تازه با کردار او روی هنر
روشن از دیدار او چشم ادب
نام نیک اوست تشریف خطاب
عرض پاک اوست تاریخ لقب
حضرتش هم مرتجی هم ملتجا
حرمتش هم منتسب هم مکتسب
مدحت او چون شراب آرد نشاط
خدمت او چون سماع آرد طرب
با شراب ذل حسود او حریف
وز مراد دل عدوی او عزب
هست جودش اضطرار موج بحر
هست جدش اختیار صنع رب
در خصال و خلق او لفظ عجم
در بنان و کلک او جود عرب
آن را از بذل او خواری و ذل
جود را با مال او شور و شغب
فعل بذل و بر او در حرص و آز
همچنان چون فعل آتش در حطب
در حساب مکرمت تاثیر او
همچو تاثیر فضایل در حسب
ای دعای نیکخواهت مستجاب
ای هلاک بدسگالت مستحب
موکب ماه مبارک در رسید
بار بر بستند شعبان و رجب
آتش روزه زبانه برکشید
تا هزیمت گشت از او آب عنب
باده خواران را عدیل آمد عنا
رود سازان را نصیب آمد نصب
آن کنیم اکنون که یزدان را رضاست
تا بیفزاییم شیطان را غضب
تا بود در بوستان سرو و سمن
تا بود بر آسمان راس و ذنب
نیکخواهت باد با سور و سرور
بدسگالت باد در تیمار و تب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با وصف چهره و زلف معشوق آغاز میشود که روز و شب را شرمنده کردهاند، و با شکوه از درد عشق به ستایش زینالدین ابوطالب گریز میزند. شاعر بزرگواری، نسب، بخشندگی، ادب و پناهدهی ممدوح را میستاید و حسودان و دشمنانش را خوار میخواند. در پایان از رسیدن ماه رمضان و دوری از شراب و موسیقی سخن میگوید و با دعای شادی برای دوستان ممدوح و اندوه برای بدخواهانش قصیده را به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: ای معشوقی که روز در برابر رویت و شب در برابر زلفت شرمندهاند، من از روی و زلف تو در شگفتی ماندهام.
هوش مصنوعی: نمیدانم چهرهٔ تو از روز روشنی گرفته یا روز از چهرهٔ تو، و شب سیاهیاش را از زلف تو دارد یا زلف تو از شب.
هوش مصنوعی: گویا از چهرهات روزی کوتاه و فشرده ساختهای، یا سر زلفت شبی برگزیده شده است.
هوش مصنوعی: به روزِ چهرهات جامهای از لاله پوشاندی، یعنی آن را سرخگون کردی، و شبِ زلفت را لباسی خوشبو چون عنبر دادی.
هوش مصنوعی: ای کسی که سرینت از تپهٔ یاسمن سفیدتر و نرمتر است و کمرت از تار پارچهٔ نازک کتان باریکتر است و آن را به حسرت میاندازد.
هوش مصنوعی: از وقتی لب یاقوتی تو را دیدهام، چشمانم اشک خونین چون یاقوت میبارد.
هوش مصنوعی: ای دلی که به هوای عشق گرفتار شدهای، نصیب تو زخم خار است و خرمای وصال از تو دور است.
هوش مصنوعی: اگر شادی میخواهی، خواستهٔ خود را نزد زینالدین ابوطالب بجوی.
هوش مصنوعی: او که زیبایی بیآلایش و نور بزرگی دارد، در دانش و فضل چون آسمان و در تبار چون خورشید است.
هوش مصنوعی: پایهٔ جاه و مقام، منزلت بلند اوست و سرچشمهٔ بخشش، طبع بزرگوار او.
هوش مصنوعی: هنر با کردار او تازه و شاداب است و چشم ادب از دیدن او روشن است.
هوش مصنوعی: نام نیک او برای هر خطاب و عنوانی مایهٔ افتخار است و آبروی پاکش سرآغاز و پایهٔ لقبهاست.
هوش مصنوعی: درگاه او هم جای امید است و هم پناهگاه، و حرمت او هم از نسب به او رسیده و هم به کوشش خود به دست آورده است.
هوش مصنوعی: ستایش او مانند شراب شادی میآورد و خدمت به او مانند شنیدن موسیقی طربانگیز است.
هوش مصنوعی: حسود او همنشین شراب خواری و ذلت است و دشمنش از رسیدن به آرزوی دل بیبهره و تنها مانده است.
هوش مصنوعی: بخشش او مانند موج دریا بیاختیار و از سر طبیعت است، و بخت و بزرگی او به خواست و آفرینش پروردگار است.
هوش مصنوعی: در خوی و رفتار او شیوایی و ادب ایرانی دیده میشود و در انگشتان و قلمش بخشندگی نامدار عرب.
هوش مصنوعی: مال از بخشش او خوار و بیارزش شده و بخشش، همراه دارایی او، پرشور و پرجوش است.
هوش مصنوعی: بخشش و نیکوکاری او حرص و آز را چنان نابود میکند که آتش هیزم را میسوزاند.
هوش مصنوعی: اثر او در شمار بزرگواریها همانند اثر فضیلتها در شرف خاندانی است.
هوش مصنوعی: ای کسی که دعای خیرخواهانت پذیرفته است و نابودی بدخواهانت کاری پسندیده است.
هوش مصنوعی: کاروان ماه مبارک رمضان رسید و ماههای رجب و شعبان بار بستند و رفتند.
هوش مصنوعی: آتش روزه شعله کشید و شراب انگوری از برابر آن گریخت.
هوش مصنوعی: در این ماه، رنج و سختی همدم بادهنوشان شد و نوازندگان سهمی جز خستگی و بیکاری نیافتند.
هوش مصنوعی: اکنون کاری میکنیم که خشنودی خداوند در آن است تا خشم شیطان را بیشتر کنیم.
هوش مصنوعی: تا وقتی که در باغ سرو و یاسمن هست و در آسمان رأس و ذنب، یعنی گرههای مدار ماه، برجاست،
هوش مصنوعی: خیرخواه تو همیشه در جشن و شادی باشد و بدخواهت در اندوه و تب.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
جانور نبود بجز طعمه طلب
جانور را زوست شادی و طرب
بوالمظفر ظل حق چون آفتاب
مالک الملک جهان در شرق و غرب
ای عجب دردی است دل را بس عجب
مانده در اندیشهٔ آن روز و شب
اوفتاده در رهی بی پای و سر
همچو مرغی نیم بسمل زین سبب
چند باشم آخر اندر راه عشق
[...]
از خدا جوییم توفیق ادب
بیادب محروم گشت از لطفِ رب
اهل دل را دل به زاری جان به لب
چون پَرِ بوم از کلهشان مضطرب
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.