آسمانی است فروزنده به رایی صایب
آفتابی است درفشنده به عزمی ثاقب
تحفه صدر نبوت شرف دین خدا
بومحمد حسن بن علی بوطالب
چون قدر هیبت او بر همه اعدا قاهر
چون قضا حشمت او در همه معنی غالب
عاجز اندر نظر او هنر هر خاطر
قاصر اندر سخن او صفت هر خاطب
به سخاوت بدهد آنچه ندادی حاتم
به کفایت بکند آنچه نکردی صاحب
زین بود هر قدمی خدمت او را مایل
زان بود هر قلمی مدحت او را راغب
شده در کوشش او شیر شکاری عاجز
گشته از بخشش او ابر بهاری نایب
گشت بر درگهش از لطف و کرامت دربان
هست دربارگهش لطف و کرامت حاجب
دوستان را ز دلش نعمت و دولت اجری
دشمنان را ز کفش محنت و شدت راتب
حضرت او شرف کعبه و بر اهل زمین
حج او در همه احکام مروت واجب
زایران آمده نزدیک وی از هر اقلیم
قله ها ساخته در پیش وی از هر جانب
استطاعت بر من نیست وگرنه نیمی
ساعتی از در آن کعبه حاجت غایب
خسته چرخم و جز فضل ندارم گنهی
وین گناهی است کز او گشت نخواهم تایب
تا جهان است خداوند به شادی بزیاد
بدسگالش ز جهان یکسره خاسر خایب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در ستایش ابومحمد حسن بن علی، بزرگی از نسل ابوطالب و خاندان پیامبر، است و رأی، هیبت، سخنوری، بخشندگی و کاردانی او را برتر از حاتم و صاحب بن عباد میشمارد. شاعر درگاه ممدوح را به کعبهای مانند میکند که زیارتش به حکم جوانمردی واجب است. سپس از ناتوانی خود در رسیدن به آن درگاه و از ستم روزگار شکایت میکند و تنها گناه خود را فضل و دانش میداند. قصیده با دعا برای شادی ممدوح و نابودی بدخواهانش پایان مییابد.
هوش مصنوعی: ممدوح در اندیشهٔ درست و رأی بجا مانند آسمانی روشن است و در ارادهٔ نافذ و استوار مانند خورشیدی درخشان.
هوش مصنوعی: او ارمغان خاندان پیامبر و مایهٔ شرف دین خداست؛ نامش ابومحمد حسن بن علی از نسل ابوطالب است. یعنی ممدوح سیدی از خاندان پیامبر است.
هوش مصنوعی: هیبت او مانند تقدیر الهی بر همهٔ دشمنان چیره است و شکوه و بزرگیاش مانند قضای الهی در هر زمینهای غالب است.
هوش مصنوعی: هنر هر صاحباندیشهای در برابر نگاه و داوری او ناتوان است و وصف هر سخنوری از بیان سخن او کوتاه میآید.
هوش مصنوعی: در بخشندگی چیزی میبخشد که حاتم طایی نمیبخشید و در کاردانی کاری میکند که صاحب بن عباد، وزیر نامدار، نمیکرد.
هوش مصنوعی: به همین سبب هر پایی میل به خدمت او دارد و هر قلمی مشتاق ستایش اوست.
هوش مصنوعی: شیر شکارگر در برابر تلاش و دلاوری او ناتوان مانده و ابر بهاری در بخشش تنها جانشین و نمایندهٔ او شده است.
هوش مصنوعی: در درگاه او مهربانی و بزرگواری نقش دربان و پردهدار را دارند؛ یعنی هر که به درگاهش میآید نخست با لطف و کرامت روبهرو میشود.
هوش مصنوعی: دوستان از دل مهربان او نعمت و اقبال را چون مقرری دائمی میگیرند و دشمنان از دست او رنج و سختی را چون جیرهای همیشگی دریافت میکنند.
هوش مصنوعی: درگاه او شرف کعبه را دارد و زیارت آن به حکم جوانمردی بر همهٔ مردم زمین واجب است.
هوش مصنوعی: زائران از هر سرزمینی نزد او آمدهاند و از هر سو او را قبله و مقصد خود ساختهاند.
هوش مصنوعی: شاعر میگوید توانایی سفر ندارم، وگرنه حتی نیم ساعت هم از درگاه او که کعبهٔ نیازمندان است دور نمیماندم. «استطاعت» اشاره به شرط وجوب حج است.
هوش مصنوعی: من آزردهٔ ستم روزگارم و گناهی جز دانش و فضل ندارم؛ و این گناهی است که هرگز از آن توبه نخواهم کرد.
هوش مصنوعی: دعا میکند که تا جهان برپاست خداوندگار ممدوح شادمان زندگی کند و بدخواهش یکسره زیاندیده و ناکام باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زو هنر یافت بزرگی، نشود هرگز پست
زو ادب گشت گرامی، نشود هرگز خوار
ز پی آفت هر چیز پدید است سبب
سبب آفت من فرقت آن سیم غبب
گر سوی دیده من خواب نیاید نه شگفت
ور طرب سوی دل من نگراید نه عجب
کاندر آن بستد اندوه و غمش معدن خواب
[...]
عربیوار دلم برد یکی ماه عرب
آب صفوت پسری چه زنخی شکر لب
کله بر گلبن او راست چو بر لاله سواد
مژه بر نرگس او راست چو بر خار رطب
ناصیت راست چو بر تختهٔ کافورین مشک
[...]
همه مردند ولیکن چو زنان قبه بسوی
سر این طایفه خر پسر بوالخطاب
روزی آن روی چو خورشید و بر و خال چو شب
دیدم و عشق مرا با تو همین بود سبب
زین پس از پیش تو کوته نکنم دست نیاز
زین پس از کوی تو بیرون ننهم پای طلب
گوشهای از سر کوی تو قصور فردوس
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.