گنجور

 
ساغر کنگاوری

تا به کی فکر می و شاهد و ساقی و ندیم

نفسی تازه کن از عشق به انفاس نسیم

ای که با تازه جوانان سر یاری داری

رو غنیمت بشمر صحبت یاران قدیم

اشک سیمین و رخ زرد بود مایه عشق

کم‌عیار است به بازار محبت زر و سیم

تو مپندار که عشق آتش نمرودی نیست

آتش آن است ولیکن تو نه ابراهیم

زیر خاک است تو را مسکن اصلی فردا

گیرم امروز شدی پادشه هفت اقلیم

دست امید من و دامن بخشایش دوست

که روا باشدم امید کرامت ز کریم

گر مرادت بود از دوست رضای دل دوست

سر به فرمان خطش نه به رضا و تسلیم

دوری و وصلم از او مایه بیم است و امید

ورنه از دوزخ و جنت چه امیدی و چه بیم

آخر ای دوست نظر کن به اسیران بلا

که به هر گوشه فتاده است دو صد زار و سقیم

صفحه روی تو یا قبله ارباب نجات

کعبه کوی تو یا ساحت میقات کلیم

ما گر از اهل عذابیم برای که بود

حور و طوبی و لب کوثر و جنات نعیم

ساغرا می خور و پروا مکن از پرسش حشر

که غفور است و رحیم است خداوند کریم

 
 
گوهر
فرخی سیستانی

بفزوده ست بر من خطر قیمت سیم

تا بنا گوش ترا دیده ام ای در یتیم

سیم را شاید اگر در دل و جان جای کنم

از پی آنکه بماند به بنا گوش تو سیم

از بناگوش تو سیم آمد و زر از رخ من

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از فرخی سیستانی
ابوالفضل بیهقی

آفرین باد بر آن عارض‌ پاکیزه چو سیم‌

و آن دو زلفینِ‌ سیاه تو بدان شکل دو جیم‌

از سرا پایِ توام هیچ نیاید در چشم‌

اگر از خوبیِ تو گویم یک هفته مقیم‌

بینی آن قامتِ چون سرو خرامان‌ در خواب‌

[...]

ناصرخسرو

ای دل و هوش و خرد داده به شیطان رجیم

روی بر تافته از رحمت رحمان رحیم

دل چون بحر تو در معصیت و نرم چو موم

سنگ خاراست گه معذرت و تنگ چو میم

نتوانی که کنی بر سخن حق تو مقام

[...]

سنایی

دی بدان رستهٔ صرافان من بر دَرِ تیم

پسری دیدم تابنده‌تر از در یتیم

زین سیه چشمی جادو صنمی طرفه چو ماه

بی‌نظیری که نظیریش نه در هفت اقلیم

با دلم گفتم ای کاشکی این میر بتان

[...]

سوزنی سمرقندی

علم محترم دولت دین قیم

مستوی قامت باد از تو تا روز قیام

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه