آن روی بین که حسن بپوشید ماه را
وآن دام زلف و دانهٔ خال سیاه را
من سرو را قبا نشنیدم دگر که بست
بر فرق آفتاب ندیدم کلاه را
گر صورتی چنین به قیامت برآورند
فاسق هزار عذر بگوید گناه را
یوسف شنیدهای که به چاهی اسیر ماند
این یوسفیست بر زنخ آورده چاه را
با دوستان خویش نگه میکند چنانک
سلطان نگه کند به تکبر سپاه را
در هر قدم که مینهد آن سرو راستین
حیف است اگر به دیده نروبند راه را
من صبر بیش از این نتوانم ز روی او
چند احتمال کوه توان بود کاه را؟
ای خفته، کآه سینهٔ بیدار نشنوی
عیبش مکن که درد دلی باشد آه را
سعدی حدیث مستی و فریاد عاشقی
دیگر مکن که عیب بود خانقاه را
دفتر ز شعر گفته بشوی و دگر مگوی
الا دعای دولت سلجوقشاه را
یارب دوام عمر دهش تا به قهر و لطف
بدخواه را جزا دهد و نیکخواه را
واندر گلوی دشمن دولت کند چو میخ
فراش او طناب در بارگاه را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در ستایش اتابک مظفرالدین سلجوقشاه سروده شده و به توصیف زیباییهای فیزیکی و اخلاقی او میپردازد. شاعر به چهره دلربای وی و تاثیر آن بر دیگران اشاره میکند و بیان میکند که چنین زیبایی میتواند هر گناهی را توجیه کند. او همچنین رفتار اتابک را به رفتار سلطان در محافظت از سپاه تشبیه میکند و میگوید محبت و زیبایی او هر بینندهای را مجذوب میکند. شاعر از درد دلهای عاشقانه خود سخن میگوید و در نهایت دعا میکند که عمر اتابک طولانی شود و دشمنانش به جزای اعمالشان برسند.
هوش مصنوعی: آن چهرهای که زیباییاش مانع میشود ماه را ببینی و آن موهای مجعد و لکهٔ خال سیاه بر چهرهاش.
هوش مصنوعی: من دیگر هیچ سروی را در پیراهنی ندیدم که مانند تو بر سرش کلاهی باشد که آفتاب را ببرد.
هوش مصنوعی: اگر در روز قیامت چهرهای همچون این (زیبایی و محبت) به نمایش بگذارند، فاسق (گناهکار) هزاران عذر و بهانه برای گناهش خواهد آورد.
هوش مصنوعی: سعدی به یوسف اشاره میکند که او به خاطر زیباییاش به چاهی افتاد و از این طریق میخواهد بگوید که یوسف به زیباترین شکل ممکن مورد توجه واقع شده است. در واقع، زیبایی او مثل چاهی است که دیگران را به خود جذب میکند.
هوش مصنوعی: دوستانش را همانطور که یک سلطان با تکبر و مغرورانه به سپاهش توجه میکند، نگه میدارد و به آنها اهمیت میدهد.
هوش مصنوعی: هر بار که آن جوان خوشاندام گام برمیدارد، نادیده گرفتن زیباییاش بیفایده و نابخردی است.
هوش مصنوعی: من دیگر نمیتوانم بیشتر از این صبر کنم. چگونه ممکن است یک کاه، که بسیار ناچیز است، بتواند احتمال وجود کوهی را داشته باشد؟
هوش مصنوعی: ای کسی که در خواب به سر میبری و صدای آه و نالهٔ دل بیدار را نمیشنوی، بر او عیب نگذار، زیرا این آه و ناله ناشی از درد دل اوست.
هوش مصنوعی: سعدی میگوید که دربارهٔ حال مستی و فریاد عاشقی دیگر صحبت نکن، زیرا این کار به معنای عیبجویی از خانقاه (محل عبادت و عرفان) است.
هوش مصنوعی: جز به دعا برای موفقیت و خوشبختی سلجوقشاه، دیگر شعری نگوی و از دفتر شعرت پاک کن.
هوش مصنوعی: ای خدای بزرگ، عمر مظفرالدین سلجوقشاه را طولانی کن تا او بتواند دشمنانش را با قهر و دشمنی مجازات کند و دوستان و نیکوکاران را مورد لطف و پاداش قرار دهد.
شیخ اجلّ در امتداد دو بیت پیشین، دعا میکند و میگوید که یارب به سلجوقشاه فرصتی ده تا به دست خدمتگزاران خود، دشمنان دولتش را از دشمنیورزیدن بازبدارد. دعاییست برای پیروزی شاه مذکور بر دشمنان خود به دست خدمتگزارانش، با استفاده از کنایت میخ در گلو و طناب دور گردن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
تا تو بتاب کردی زلف سپاه را
در تو بماند چشم به خوبی سیاه را
ای رشک مهر و ماه تو گر نیک بنگری
در مهر و ماه طیره کنی مهر و ماه را
گر هیچ بایدت که شوی مشک بوی تو
[...]
خور گرچه نور بخشد هر ماه ماه را
روبد بدیده پیشش صد راه راه را
شاهان ز تاج و گاه، شرف یافتند و او
گه تاج را شرف دهد و گاه گاه را
گر گاه در پناه وی آید ظفر دهد
[...]
مویم سپید و نامه سیه ماند از گناه
جز عذر و توبه چاره ندانم گناه را
خواهم که عفو و رحمت و لطف تو ای خدا
در کار این سپید کند آن سیاه را
ای تخت را خجسته تر از تاج گاه را
وی ملک را فریضه تر از نور ماه را
ای نقش بند دولت بند قبای تو
فر همای داد به سربر کلاه را
روزی که بر نشینی تاج سفیده دم
[...]
آنکو شناخت گردش خورشید و ماه را
جوید برای خفتن خود خوابگاه را
از عین اعتبار ببینم به گلرخت
زیرا قیاس نیست درازی راه را
ای سرفراز، تیغ اجل در قفا رسید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.