مطرب مجلس بساز زمزمهٔ عود
خادم ایوان بسوز مجمرهٔ عود
قرعهٔ همت برآمد آیت رحمت
یار درآمد ز در به طالع مسعود
دوست به دنیا و آخرت نتوان داد
صحبت یوسف به از دراهم معدود
وه که ازو جور و تندیم چه خوش آید
چون حرکات ایاز بر دل محمود
روز گلستان و نوبهار چه خسبی
خیز مگر پر کنیم دامن مقصود
باغ مزین چو بارگاه سلیمان
مرغ سحر برکشیده نغمهٔ داود
راوی روشندل از عبارت سعدی
ریخته در بزم شاه لؤلؤی منضود
وارث ملک عجم اتابک اعظم
سعد ابوبکر سعد زنگی مودود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش اتابک سعدبن ابوبکر میپردازد و او را به عنوان شخصیتی با ویژگیهای برجسته و مورد احترام معرفی میکند. او با دعوت به شادی و سرور در مجالس، صفایی به فضای بزم میبخشد و ناراحتیها را به فراموشی میسپارد. شاعر به خوشیها و زیباییهای زندگی اشاره میکند و با تأکید بر برکات وجود اتابک، او را به درختی بارور و سرسبز تشبیه میکند که همگان از ثمراتش بهرهمند میشوند. در نهایت، شاعر به مقام و ارادت خود به اتابک اشاره کرده و او را وارث بزرگ سلطنت و دینی برای مردم میداند.
هوش مصنوعی: موزیکدان، مجلس را شاد کن و نواهای خوش بیفکن. خدمتگزار ایوان، مجمره را بسوزان و عود (چوب خوشبو) را بسوزان تا بوی خوبش منتشر شود.
هوش مصنوعی: قرعهٔ همت به معنای تقسیم مقدرات و سرنوشت است و در اینجا به این اشاره دارد که به خاطر تلاش و کوشش فرد، رحمت و الطاف یار نمایان شده و به او وارد شده است. همچنین این به معنی آن است که با بخت خوب و شانس مناسب، رحمت و محبت از درِ دل به او روی آورده است.
هوش مصنوعی: هیچ دوستی در دنیا و آخرت نمیتواند با صحبت یوسف (نماد زیبایی و کمال) مقایسه شود، حتی اگر در مقایسه با درهمهای کمی (ثروت) قرار گیرد.
هوش مصنوعی: آه که از بیرحمی و سختگیری او (شخصی که در بیت اشاره شده) چه لذتبخش است، چرا که حرکات ایاز (غلام معروف محمود غزنوی) بر دل محمود (سلطان محمود غزنوی) خوشایند است. به طور کلی، این بیت بیانگر این است که سختیها و بیرحمیهای او برای بعضی افراد لذتبخش است، مشابه شادی و رضایت در دل پادشاه از حرکات ایاز.
هوش مصنوعی: در روز گلستان و بهار، چه خوشحالی و سرخوشیای میتواند باشد، مگر اینکه دامنهای خود را با اهداف و آرزوهای خود پر کنیم.
هوش مصنوعی: باغی که زیبا و آراسته است، مانند کاخی است که سلیمان (پادشاه مشهور و عادل) داشت. در این باغ، پرندهای به نام مرغ سحر، نغمهای دلانگیز شبیه به آهنگ داود (پیامبر و خوانندهٔ زبده) را میخواند.
هوش مصنوعی: سعدی که شاعر بزرگی است و از او سخن گفته میشود، روشندلی را در محفل شاه میبیند که از کلام او لذت میبرد و در نتیجه، سخنانش به مانند مرواریدهای منظم و زیبا در آن مجلس پخش میشود.
هوش مصنوعی: اتباک اعظم، سعد بن ابوبکر زنگی مودود، وارث زمین و سلطنت عجم (ایران) است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بار خدای جهان خلیفهٔ معبود
نیکو مولود و نیک طالع مولود
گویی محمود بود بیش ز مسعود؟
نینی مسعود هست بیش ز محمود
جزع یمانش شد از شبه گهر آمود
دیده نم آرد چو گشت خانه پر از دود
گفتمش از خط جمال حسن بکاهد
روشنی ماه در سواد شب افزود
جام سفالینه هست و کنج خرابات
[...]
طالع مسعود چیست طلعت محمود
شکر که تنها مراست طالع مسعود
چند دهی زاهدا به خلد فریبم
طلعت محمود به ز جنت موعود
ما به تو مستظهریم از همه عالم
[...]
ساقی مجلس گشود زلف سمن سود
مجلسیان پر کنید دامن مقصود
حسن تو روز رخ ایاز سیه کرد
مژده برای باد صبحگاه بمعمود
چشم زلیخا گر اینجمال به بند
[...]
کشور توحید شد زقلب تو محدود
باره دین گشت ز اهتمام تو مشدود
بزم توصد پرده به ز جنت موعود
قوت ایزد ز بازوان تو مشهود
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.