گنجور

حکمت شمارهٔ ۲

 
سعدی
سعدی » گلستان » باب هشتم در آداب صحبت
 

موسی، عَلَیهِ السَّلام، قارون را نصیحت کرد که: اَحْسِن کَما اَحسَنَ اللهُ الیک. نشنید و عاقبتش شنیدی.

آن کس که به دینار و درم خیر نیندوخت

سر عاقبت اندر سر دینار و درم کرد

خواهی که ممتّع شوی از دنیی و عقبی

با خلق کرم کن چو خدا با تو کرم کرد

عرب گوید: جُد وَ لاتَمنُن فَاِنَّ الفائدةَ اِلَیکَ عائدة؛ یعنی ببخش و منّت منه که نفع آن به تو باز می گردد.

درخت کرَم هر کجا بیخ کرد

گذشت از فلک شاخ و بالای او

گر امّیدواری کز او بر خوری

به منّت منه ارّه بر پای او

شکر خدای کن که موفق شدی به خیر

ز انعام و فضل او، نه معطّل گذاشتت

منّت منه که خدمت سلطان کنی همی

منّت شناس از او که به خدمت بداشتت

 


🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | منبع اولیه: ویکی‌نبشه | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

🎜 معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

گلستان سعدی نسخهٔ کتابخانهٔ دیجیتال دانشگاه کمبریج » تصویر ۲۲۷ گلستان سعدی به خط میرزا محمد حسین شیرازی سال ۱۲۷۱ هجری قمری » تصویر ۲۶۰ گلستان به خط شکستهٔ خوانا و زیبا تحریر شده در دارالخلافهٔ طهران » تصویر ۱۰۸ کلیات شیخ سعدی علیه الرحمه » تصویر ۱۱۷ گلستان سعدی به خط کاتب سلطانی میر علی حسینی » تصویر ۲۲۹ کلیات سعدی نسخهٔ ۱۰۳۴ هجری قمری » تصویر ۱۷۷ گلستان به همراه بوستان در حاشیه » تصویر ۲۰۲ گلستان سعدی خوشنویسی شده و مذهب مورخ بیستم شوال ۱۱۳۵ هجری قمری » تصویر ۲۸۸ گلستان به خط توسط عبداللطیف شروانى سال ۹۷۱ هجری قمری » تصویر ۲۴۲ گلستان با بوستان در حاشیهٔ به خط محمدرضا تبریزی سنهٔ ۹۸۰ هجری قمری » تصویر ۲۷۱ کلیات سعدی مذهب و مصور نسخه‌برداری شده توسط عبدالله بن شیخ مرشد الکاتب در قرن دهم هجری » تصویر ۲۲۲ گلستان بایسنقری موزهٔ چستر بیتی کتابت به سال ۸۳۰ هجری قمری » تصویر ۸۶ کلیات سعدی به تصحیح محمدعلی فروغی، چاپخانهٔ بروخیم، ۱۳۲۰، تهران » تصویر ۲۹۱

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

مهرزاد شایان نوشته:

اَحْسَن کما اَحسنَ اللهُ الیک
نیکی کن چنانکه خدای با تو نیکویی کرد

ماخوذ از آیه ۷۷ سوره قصص

وَابْتَغِ فِیمَا آتَاکَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَلَا تَنسَ نَصِیبَکَ مِنَ الدُّنْیَا وَأَحْسِن کَمَا أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَیْکَ وَلَا تَبْغِ الْفَسَادَ فِی الْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ الْمُفْسِدِینَ

و با آنچه خدایت داده سراى آخرت را بجوى و سهم خود را از دنیا فراموش مکن و همچنانکه خدا به تو نیکى کرده نیکى کن و در زمین فساد مجوى که خدا فسادگران را دوست نمى‏دارد

👆⚐

نگین شیراز نوشته:

سلام …

کلمه “نشنید” رو از “الیک” جدا کنید لطفا …

الیک .. نشنید و عاقبتش شنیدی …

👆⚐

داود نوشته:

یک بیتی جامانده — آنکس که به دینارودرمخیر نیندوخت- سر عاقبت اندرسردینارودرم کرد —- این متن اضافه گردد عرب گوید جٌدولا تمنن لان الفائده الیک عائدة یعنی به بخش ومنت منه که نفع آن بتوباز میگردد

👆⚐

داود نوشته:

اگر امیدداری کزو بر خوری-بمنت منه اره برپای او —
منت منه که خدمت سلطان همیکنی- منت شناس ازوکه بخدمت بداشتت

👆⚐

ناشناس نوشته:

متن کامل حکایت ۲ سعدی، گلستان، در آداب صحبت:
موسی، علیه السلام قارون را نصیحت کرد که احسن کما احسن الله الیک. نشنید و عاقبتش شنیدی.
آنکس که به دینار و درم خیر نیندوخت/ سر، عاقبت اندر سر دینار و درم کرد
خواهی که ممتع شوی از دنیی و عقبی/ با خلق کرم کن چو خدا با تو کرم کرد
***
عرب گوید: جُدَ وَلا تَمنُنَ، فَان الفائِدَه اِلَیکَ عائِدهُ. یعنی ببخش و منت منه که نفع آن به تو باز می گردد.
درخت کَرَم هر کجا بیخ کرد/ گذشت از فلک شاخ و بالای او
گر امیدواری کز او برخوری/ به منت منه اره بر پای او
شکر خدای کن که موفق شدی به خیر/ ز انعام و فضل او نه معطل گذاشتت
منت منه که خدمت سلطان کنی همی/ منت شناس ازو که به خدمت بداشتت

👆⚐

حمید حسنی نوشته:

أحسِن کما أحسَنَ اللهُ إلیک.
«سین» در «أحسِن» (اولی) مکسور و فعلِ امر از مصدرِ «إحسان» است؛ یعنی نیکویی کن.

👆⚐

ابوالقاسم محمودی نوشته:

«آقای دکتر ولی الله نصر در نطقی که در تاریخ ۱۵ آذر ۱۳۲۲ در‌ موقع یادبود مرحوم ذکاء الملک فروغی در دانشگاه تهران ایراد نمودند چنین گفتند:

روزی مرحوم فروغی به من فرمود به عقیده تو بهترین کلمه شیخ در گلستان کدام‌ است؟ گفتم جواب این‌ سؤال‌ مشکل است. فرمود می‌خواهم عقیده تو را بدانم. گفتم‌ صرف نظر از سجع و قافیه هر کلامی که مانند این کلام باشد. گفتند آن کدام است؟ گفتم : شیخ‌ در باب هشتم‌ فرمود‌ که‌ “موسی علیه السلام قارون را نصیحت فرموده که احسِن کما احسَن الله الیک [= نیکی کن همچنان که خدا به تو نیکی کرد] نشنید و عاقبتش شنیدی”. این کلمات مثل یک فرمول جبری‌ است‌ که‌ یک جزء کوچک آن‌ را‌ نمی‌توان پیش و پس کرد.
فروغی فرمود: حد سخن است. افسوس که یادم‌ نبود». (کشکول جمالی، نشر سخن، ص ۱۸۳)

👆⚐

جواد نوشته:

به نظر می رسد مصرع دوم اینگونه باشد
خواهی متمتع شوی از دنیی وعقبی

👆⚐

سامان نوشته:

درود بر عزیزان،
به منت منه اره بر پای او
به چه معنی و منظوری است؟
سپاس

👆⚐

کتابخانهٔ گنجور