گنجور

 
سعدی شیرازی
 

دو برادر یکی خدمت سلطان کردی و دیگر به زور بازو نان خوردی.

باری این توانگر گفت درویش را که: چرا خدمت نکنی تا از مشقت کار کردن برهی؟

گفت: تو چرا کار نکنی تا از مذلّت خدمت رهایی یابی که خردمندان گفته‌اند نان خود خوردن و نشستن به که کمر شمشیر زرّین به خدمت بستن.

به دست آهن تفته کردن خمیر

به از دست بر سینه پیش امیر

عمر گرانمایه در این صرف شد

تا چه خورم صیف و چه پوشم شتا

ای شکم خیره به نانی بساز

تا نکنی پشت به خدمت دو تا

 
حاشیه‌ها

تا به حال ۳۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

نگین شکروی در ‫۱۱ سال و ۲ ماه قبل، دو شنبه ۸ شهریور ۱۳۸۹، ساعت ۲۰:۰۲ نوشته:

با درود وسپاس فراوان
" ای شکم خیره به تایی بساز" صحیح است
---
پاسخ: با تشکر، «تایی» جایگزین «نانی» شد، هر چند شادروان فروغی در حاشیه بدل «نانی» را هم آورده است.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
میلاد در ‫۹ سال و ۹ ماه قبل، یک شنبه ۲ بهمن ۱۳۹۰، ساعت ۰۴:۴۴ نوشته:

به تایی بساز یعنی چی؟

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
امین شاملی در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۱، ساعت ۲۲:۰۳ نوشته:

قالب شعری سه بیت حکایت ، چه قالبی است؟

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
دوستدار سعدی در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۲۹ دی ۱۳۹۱، ساعت ۱۲:۱۲ نوشته:

ای شکم خیره به نانی بساز
با توجه به معنی درست است

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
سید علی در ‫۸ سال و ۷ ماه قبل، سه شنبه ۶ فروردین ۱۳۹۲، ساعت ۲۰:۵۱ نوشته:

تا جایی که من یادمه در کتاب فارسی سال چهارم مدرسه، کلمه "نانی" امده بود.
"تایی" اینجا به چه معنی است؟
و در ضمن چون یک نفر چیزی میگوید، شما نباید فورا اثر بدهید، باید با نسخه های قدیمی و نظر اساتید بررسی کنید.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
کیوان در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، دو شنبه ۹ اردیبهشت ۱۳۹۲، ساعت ۰۵:۱۱ نوشته:

دوستان به نظر من تایی یعنی یک تا (در مقابل دو تا )
ولی خودمونیم عجب شعری گفته. دمش گرم

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
صادق آزاد در ‫۷ سال و ۱ ماه قبل، یک شنبه ۳۰ شهریور ۱۳۹۳، ساعت ۱۲:۳۱ نوشته:

عمر گرانمایه ماه به ماه برای دریافت حقوق ماهانه صرف میشه و ما خشنود از اینکه آخر ماه میرسه تا حقوق بگیریم . غافل از اینکه نا خودآگاه آرزوی هر چه زودتر گذشتن زمان باقی مانده عمر خود را میکنیم و تکرار و تکرار و تکرار...

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
فرزاد در ‫۷ سال قبل، جمعه ۲ آبان ۱۳۹۳، ساعت ۱۴:۱۰ نوشته:

با سلام
زیبایی شعر درهمان بیت
ای شکم خیره به تایی بساز
تانکنی پشت به خدمت دوتا است
تاودوتا اینجا ایهام دارد بدین معنی که اگرقناعت کنی وبه یک تا(منظورازقانع بودن به کم) بسازی مجبور نیستی برای به دست آوردن چیز بیشتری خم شوی وخدمت سلطان کنی
دوتا اینجا هم معنی حرص و هم معنی خم شدن می دهد

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
فرزاد در ‫۷ سال قبل، جمعه ۲ آبان ۱۳۹۳، ساعت ۱۴:۱۳ نوشته:

با سلام
درکتاب چهارم دبستان قدیم(سال 1364) بجای تای
نانی نوشته شده که فکر میکنم علت این است که دانش آموزدراین سن مفهوم ایهام را نمی داند لذا
برای اینکه اثربخشی داستان بیشترشود نانی بجای تایی نوشته شده است

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
بهمن دانشمند در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۶ دی ۱۳۹۳، ساعت ۰۹:۰۶ نوشته:

1-" به دست آهک تفته کردن خمیر " درست است و منظور شاعر انجام کار خیلی سخت و مشقت بار بوده است.
1- آهک تفته را اگر بخواهید خمیر کنید باید روی آن آب بریزید . آب روی آهک باعث داغ شدن شدید آن می شود و با دست خمیر کردن آن بسیار زجر آور و سخت است.
2- آهک در کوره تفته می شود نه آهن
3- آهک تفته را می توان خمیر کرد و نه آهن

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
بهمن دانشمند در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۶ دی ۱۳۹۳، ساعت ۰۹:۱۵ نوشته:

1- "ای شکم خیره به تایی بساز "
دلایل :
1- تای واحد اندازه گیری نان است . یک تای نان = یک نان
برای گواه به گویش مردم جبوب خراسان مراجعه شود.
2- از لحاظ صنایع ادبی یک تا و دو تا

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
تاوتک در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۶ دی ۱۳۹۳، ساعت ۱۴:۰۷ نوشته:

جناب بهمن جان دانشمند سپاس از توضیحات ارزنده تان در مورد آهک تافته و تا .در بسیاری از نسخ معتیر بصورت آهن تافته و نان آمده اما خب چون در نسخه های قریب و فروغی و دانش تا ذکر شده است میپذیریم اما آوردن تا به نظر بر اثر تناسب با دوتا در قافیه ی بیت است و مفهموم آن یک تا ست از دو تا

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
مجسن در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، یک شنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۳، ساعت ۲۰:۳۶ نوشته:

به تایی بساز یک تا در مقابل دوتا یعنی اگر به خاطر سنگینی بار (کنایه از زحمت کشیدن وکار یدی) نیمه خم بشی بهتره تا اینکه به احترام سلطان تمام خم بشی

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
بهمن دانشمند در ‫۵ سال و ۱۱ ماه قبل، دو شنبه ۱۱ آبان ۱۳۹۴، ساعت ۱۷:۵۴ نوشته:

تای نان = قرص نان
ای شکم خیره به تایی بساز = ای شکم خیره به یک قرص نان بسنده کن (طمع کار مباش)
نا نکنی پشت به خدمت دو تا = تا مجبور نباشی پیش دیگران تا زانو خم شوی .
دو تا = دو لا

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
امین در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، چهار شنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۴، ساعت ۲۲:۴۷ نوشته:

نان درست تر است

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
سید محمد حسین هاشمی در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۷ آذر ۱۳۹۴، ساعت ۲۲:۰۸ نوشته:

در نسخه استاد خلیل خطیب رهبر «تائی» آمده است که به معنی یک نان میباشد. منظور از بتائی بساز این است که به سکتا نان قانع شو و سازگاری کن. یحتمل تائی بمنظور ایجاد واج آرایی در بیت نسبت به نانی فضیلت یافته است.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
علی در ‫۵ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ دی ۱۳۹۴، ساعت ۱۱:۳۷ نوشته:

به نظر من این جوری قشنگ تره : ای شکم تیره به نانی بساز تا نکنی پشت تا به خدمت پادشاه

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
محدثه در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۱۹:۴۲ نوشته:

سلام معنای برهی یعنی چه ممنون می شم بگید برای فردا لازم دارم خواهشا ممنون محدثه قانع هستم

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
سمانه ، م در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۱۹:۵۱ نوشته:

برهی یعنی : رها شوی

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
مهدی کریمی در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، پنج شنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۱۹:۴۰ نوشته:

" ی " در "کردی" و " خوردی" ، " ی " استمرار است.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
رضا در ‫۵ سال و ۲ ماه قبل، چهار شنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۷:۴۵ نوشته:

سلام به گنجوریان ادب دوست
صیف یا سیف؟

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
مهناز ، س در ‫۵ سال و ۲ ماه قبل، چهار شنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۲۱:۰۲ نوشته:

صیف به مانای تابستان است و صحیح

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
بی باک در ‫۵ سال و ۲ ماه قبل، پنج شنبه ۲۱ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۳:۱۱ نوشته:

"مانا" یعنی چه؟ تازه فرهنگستان ساخته؟

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
سید مهدی در ‫۵ سال و ۲ ماه قبل، سه شنبه ۲ شهریور ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۴۳ نوشته:

سلام, بنده فوق دیپلم ادبیات هستم. در کتاب گلستان سعدی(انتشارات دانشگاه پیام نور) نوشته شده: ای شکم خیره به نانی بساز, نه تایی. بنظر می آید این شکل بشیار صحیح تر باشد. البته قبول دارم که بعضی از کتب شاعران بزرگ نسخه های مختلفی دارند, مثل دیوان حافظ که مثلااین بیت شعر ایشان درنسخه غنی و قزوینی به یک شکل و در نسخه قدسی به شکل دیگر است:
کشتی شکستگانیم ای باد شرطه برخیز/باشدکه بازبینیم دیدار آشنا را
که در نسخه قدسی بدینگونه است, اما در نسخه دکتر غنی و قزوینی:
کشتی نشستگانیم ای باد شرطه برخیز/ شاید که بازبینیم آن یار آشنا را

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
هانی در ‫۴ سال و ۵ ماه قبل، سه شنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۰۴ نوشته:

ببخشید میخوام بدونم معنی این شعر رو باید از کجا بگیرم

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
پریسا در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، شنبه ۶ خرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۲۷ نوشته:

به نانی بساز درست است نه به تایی بساز در نسخی که من دیدم به نانی بساز بود و از لحاظ معنایی هم به نانی خیلی پرمعناتر است تا به تایی
در جواب آن دوستمونم که گفتن آهک تفته در بیشتر نسخ آهن تفته ذکر شده است

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
مهناز ، س در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، شنبه ۶ خرداد ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۲۱ نوشته:

به تایی بساز
به نظر درست تر می نماید
” تا “ در مقابل ”دو تا “

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
محمد در ‫۳ سال و ۹ ماه قبل، یک شنبه ۱۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۹:۵۱ نوشته:

آهک صحیح تر است زیرا :
آهک با آرد و نان و خمیر سنخیت دارد
ولی آهن هیچ سنخیتی ندارد

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
۷ در ‫۳ سال و ۷ ماه قبل، سه شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۰۲ نوشته:

"که خردمندان گفته‌اند نان خود خوردن و نشستن به که کمر شمشیر زرّین به خدمت بستن"
نان در اصل " نَغَن " بوده است و در گذر زمان به نان تبدیل شده است.
واژگان دیگر که میتوان نمونه آورد نغز است که به ناز تبدیل شده است.
نَغُل نیز به مرور به آغل تبدیل شده است.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
حمیدزبیری در ‫۳ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۵ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۰۷ نوشته:

عمر گران مایه در آن صرف شد. تاچه خورم سیف و چه پوشم شتا
وعده جنت دل من را ربود. چشم مرا خیره به صف جزا
درگه عشق و می و مستی گشا. تا نشود این دوسه روزم تباه
ارباب شعرا حمید زبیری

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
nabavar در ‫۳ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۵ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۵۶ نوشته:

جناب ارباب شعرا
شعر شما ایراد قافیه دارد
کاش می سرودید :
درگه عشق و می و مستی گشا ، تا نرود این دوسه روزم هبا
زنده باشی

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
رضا در ‫۳ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۲۹ نوشته:

خط اول حکایت، بطور علنی کلمه نان ذکر شده. واضح تر از این چه دلیلی؟؟؟

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
آرمان فراز در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، یک شنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۰۱ نوشته:

نمیدونم چرا همش فکر میکنم دوتا کلمه سلطان جا افتاده. جایی که میگه : چرا خدمت سلطان نکنی تا از ......تو چرا کار نکنی تا از مذلت خدمت سلطان برهی. البته هیچ دلیلی ندارم.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
هادی در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، دو شنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۸، ساعت ۰۱:۳۸ نوشته:

با سلام،،به تایی بساز صحیح میباشد به معنی نیم قرص نان همیشه سلامت باشید

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
محمد تقوایی در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، چهار شنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۵:۴۰ نوشته:

بنظر حقیر کسی که کار آزاد میکنه بابت کار مجبوره گاهی خم یا تا هم بشه ولی فقط بخاطر کار مجبوره تا بشه ولی کسی که خدمت میکنه دو بار باید تا بشه یکی بخاطر کار ویکی بخاطر تعظیم.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
Zeytoon۱۱ در ‫۱ سال قبل، یک شنبه ۶ مهر ۱۳۹۹، ساعت ۱۶:۳۸ نوشته:

سلام،صیف یه واژه قرآنیه که درسوره قریش جزسی اومده وبه معنای تابستانه وشتا به معنی زمستان.
یعنی انسان همه عمرش به فکراینه که چه بخورم(خصوصاتابستان که فصل میوه هاست)وچه بپوشم درفصل سرما

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
ابوالقاسم هنرپرور در ‫۱۰ ماه قبل، سه شنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۹، ساعت ۱۴:۲۸ نوشته:

نانی صحیح میباشد سعدی همه جا خیلی ساده منظورش رو بیان می کنه و خیلی دنبال وزن و قافیه نیست مثل هرمه نان از عمل خویش خورد

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
محمد رضا در ‫۸ ماه قبل، دو شنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۰۵ نوشته:

با سلام خدمت دوستان بنده فکر میکنم که در این جمله که می‌فرماید : خردمندان گفته‌اند نان خود خوردن و نشستن به که کمر شمشیر زرّین به خدمت بستن. میبایست کمر خدمت به شمشیر زرین بستن صحیح باشد
البته باتوجه بع مضمون حکایت و مفهوم جمله این را عرض کردم

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
ممدآقا در ‫۷ ماه قبل، پنج شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۳:۱۷ نوشته:

تا جایی که ما را یاد آید چنین گفته اند:
دو برادر بودی، یکی خدمت سلطان کردی دیگری به زور بازوی نان خوردی.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.