سخت به ذوق میدهد باد ز بوستان نشان
صبح دمید و روز شد خیز و چراغ وانشان
گر همه خلق را چو من بیدل و مست میکنی
روی به صالحان نما خمر به زاهدان چشان
طایفهای سماع را عیب کنند و عشق را
زمزمهای بیار خوش تا بروند ناخوشان
خرقه بگیر و می بده باده بیار و غم ببر
بیخبر است عاقل از لذت عیش بیهشان
سوختگان عشق را دود به سقف میرود
وقع ندارد این سخن پیش فسرده آتشان
رقص حلال بایدت سنت اهل معرفت
دنیا زیر پای نه دست به آخرت فشان
تیغ به خفیه میخورم آه نهفته میکنم
گوش کجا که بشنود ناله زار خامشان
چند نصیحتم کنی کز پی نیکوان مرو
چون نروم که بیخودم شوق همیبرد کشان
من نه به وقت خویشتن پیر و شکسته بودهام
موی سپید میکند چشم سیاه اکدشان
بوی بهشت میدمد ما به عذاب در گرو
آب حیات میرود ما تن خویشتن کشان
باد بهار و بوی گل متفقند سعدیا
چون تو فصیح بلبلی حیف بود ز خامشان


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به احوال عاشقان و لذتی که در عشق و میخواری دارند، پرداخته است. او به زیباییهای طبیعت، همچون بوی گل و باد بهاری، اشاره میکند و در عین حال به نقد دیدگاههای منفی نسبت به عشق و سماع میپردازد. شاعر میگوید که عاقلان از لذت زندگی غافلند و باید خوشیها را در آغوش بگیرند، زیرا عشق و عیش جان تازهای به دلها میبخشد. او همچنین به این نکته اشاره دارد که دنیا باید زیر پا باشد و علم واقعی در زندگی با عشق و سماع گره خورده است. در نهایت، سعدی خواهان این است که می و زیبایی را در زندگی بپذیریم و از غمها دور شویم.
هوش مصنوعی: هوای صبحگاهی از بوی گلستان، دل را بسیار شاداب و خوشنود میکند. صبح که دمید، روز روشن شد و چراغها به یاد آن برافروخته شدند.
هوش مصنوعی: اگر تو همه مردم را مانند من بیخود و حالمند میکنی، بیتردید به نیکوکاران نشان بده و به زاهدان شراب بچشان.
هوش مصنوعی: گروهی به سماع (حرکت موزون و شاد از محبت) انتقاد میکنند و عشق را بیاهمیت میدانند، اما بهتر است که آهنگی زیبا بیاوری تا کسانی که از حال خوش دورند، خوشحال شوند.
هوش مصنوعی: خرقه (ردای مخصوصی که عارفان میپوشند) را بگیر و می (شراب) بده و باده بیاور و غم را ببُر، زیرا آدم عاقل از لذتی که در خوشگذرانیهای بیخبرانه وجود دارد، بیخبر است.
هوش مصنوعی: سوختگان عشق، کسانی هستند که در دل شوق و محبت میسوزند و دود ناشی از آتش عشقشان به سقف میرود. این موضوع برای افرادی که خود حسی از عشق ندارند، اهمیت و ارزشی ندارد و صحبت کردن دربارهٔ آن برای کسانی که از شوق و لبریز بودن عشق بیخبرند، بیفایده است.
هوش مصنوعی: اهل معرفت به تو میگوید که در زندگی دنیوی، باید با آزادی و شادی زندگی کنی و نه اینکه با کجسلیقگی و ناپسندهایی که بر سر آخرت میزنند، به آن دنیای دیگر آسیب بزنی.
هوش مصنوعی: در دل خود درد و غمی دارم که به کسی نمیگویم و به آرامی احساساتم را پنهان میکنم؛ گویی گوشهای خاموشی هستند که صدای زاری من را نمیشنوند.
هوش مصنوعی: چند بار میخواهی به من نصیحت کنی که به دنبال نیکان نروم؟ وقتی بیخود و شیدا هستم، اشتیاق مرا به سوی خود میکشد.
تصحیح AI: من زودتر از زمان خود، احساس پیری و شکستگی کردهام. چون چشم سیاه محبوبان، مو را سفید میکند. / اکدش: محبوب / (AI: من از زمانی که خود را شناختم، احساس پیری و شکستگی کردهام. حتی با این که موهایم سفید شده، چشمانم هنوز زنگاری را در خود دارند.)
هوش مصنوعی: بوی بهشت به مشام میرسد، اما ما به عذاب گرفتاریم. در حالی که آب حیات به سلامت و زندگی کمک میکند، ما با تن خود به درد و رنج ادامه میدهیم.
هوش مصنوعی: سعدی میگوید باد بهاری و عطر گلها با هم هماهنگ و همصدا هستند، و در این میان، وجود تو که مانند بلبل زیبا سخن میگویی، سزاوار است که به سخنهای ناپخته و بیمحتوا توجه نکنید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
سوخت به داغ غم چنان دل که نماند ازو نشان
پیش من آ ، دمی نشین آتش جان من نشان
بین و مرا ز تشنگی آمده بود جان به لب
داد ز آب زندگی خال لب تو ام نشان
تا فکنی به زیر پا جان جهانیان همه
[...]
ایکه زباده ی ازل هست بلعل تو نشان
آب بیار و آتشم از می و لعل وانشان
ساقی بزم میکشان از لب لعل و جام می
باده بزاهدان بده نشاء بعارفان چشان
مست زساقی اند پس باده کشان بزم عشق
[...]
ای که ز آب زندگی لعل تو میدهد نشان
خیز و به دیدهام نشین، آتش دل فرونشان
با همه جهد از آن کمر، هیچ نداشتم خبر
با همه سعی از آن دهن، هیچ نیافتم نشان
سر خوش و مست و بیهشم، در همه نشئهای خوشم
[...]
خیز و به خاک تشنهای بادهٔ زندگی فشان
آتش خود بلند کن آتش ما فرونشان
میکدهٔ تهی سبو حلقهٔ خود فرامشان
مدرسهٔ بلند بانگ بزم فسردهآتشان
فکر گره گشا غلام دین به روایتی تمام
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.