یا رب آن روی است یا برگ سمن؟
یا رب آن قد است یا سرو چمن؟
بر سمن کس دید جعد مشکبار؟
در چمن کس دید سرو سیمتن؟
عقل چون پروانه گردید و نیافت
چون تو شمعی در هزاران انجمن
سخت مشتاقیم پیمانی بکُن
سخت مجروحیم پیکانی بکَن
وه کدامت زین همه شیرینتر است؟
خنده یا رفتار یا لب یا سخن؟
گر سرِ ما خواهی اینک جان و سر
ور سر ما داری اینک مال و تن
گر نوازی ور کُشی فرمان تو راست
بندهایم اینک سر و تیغ و کفن
صَعقِه میخواهی؟ حجابی در گذار
فتنه میجویی؟ نقابی بر فکن
من کیم کآن جا که کوی عشق توست؟
در نمیگنجد حدیث ما و من
ای ز وصلت خانهها دارالشفا
وی ز هجرت بیتها بیتالحزن
وقت آن آمد که خاک مرده را
باد ریزد آب حیوان در دهن
پاره گرداند زلیخای صبا
صبحدم بر یوسف گل پیرهن
نطفهٔ شبنم در ارحام زمین
شاهد گل گشت و طفل یاسمن
فَیح ریحان است یا بوی بهشت؟
خاک شیراز است یا باد ختن؟
بر گذر تا خیره گردد سروبُن
در نگر تا تیره گردد نسترن
بارگاه زاهدان در هم نورد
کارگاه صوفیان بر هم شکن
شاهدان چُستند ساقی گو «بیار»
عاشقان مستند مطرب گو «بزن»
سُغبه خلقم چو صوفی در کِنِش
شهرهٔ شهرم چو غازی بر رسن
تربیت را حِلّه گو «در ما مپوش»
عافیت را پرده گو «بر ما متن»
چرخ با صد چشم چون روی تو دید
صد زبان میخواست تا گوید «حسن»
ناسزا خواهم شنید از خاص و عام
سرزنش خواهم کشید از مرد و زن
سعدیا گر عاشقی پایی بکوب
عاشقا گر مفلسی دستی بزن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به وصف محبوبی میپردازد که زیباییها و جذابیتهایش دلانگیز و بینظیر است. او با تصاویری از طبیعت، مانند روی سمن و قد سرو، به توصیف کمالات محبوب پرداخته و احساسات عمیق عشق و شیداییاش را بیان میکند. شاعر در میانه تأملاتش درباره عشق و شوق، از سختیهای عاشقی و مجروحیت خود میگوید و خواهان پیمانی از طرف محبوب است. همچنین، او به گفتگو درباره تاثیرات عشق و زیبایی در زندگی اشاره میکند و خواستار فراموشی موانع و مشکلات در راه عشق است. در انتهای غزل، اشاراتی به حال و هوای عشق و درویشان و عارفان ترسیم میکند و با بیان احساساتش به دعوت به عشق واقعی و زندگی شاداب میپردازد.
هوش مصنوعی: ای خدای من، آیا آنچه میبینم، روی زیبای اوست یا برگ درخت سمن؟ آیا آن قامت شگفتانگیز، متعلق به اوست یا سرو چمن؟
هوش مصنوعی: هیچکس در باغ سمن، موهای چرخان و زلف مشکین مانند تو را ندیده است. هیچکس در چمن، قامت زیبا و نرم سروی مانند تو را مشاهده نکرده است.
هوش مصنوعی: عقل مانند پروانه به دور تو میچرخد و نمیتواند مانند تو شمعی را در میان هزاران جمعیت بیابد که اینگونه جذاب باشد.
تصحیح AI: ما به شدت در انتظاریم که پیمانی ببندیم و از طرفی زخمهایمان عمیق است و نیاز داریم نوک تیری را بیرون کشی. (AI: ما به شدت در انتظاریم که پیمانی ببندیم و از طرفی زخمهایمان عمیق است و نیاز به فرستندهای داریم تا صدای ما را به دیگران برساند.)
هوش مصنوعی: کدام یک از این ویژگیها در تو از همه شیرینتر و دلپذیرتر است؟ آیا خندنت، رفتارت، لب و دندانت یا سخن گفتنت؟
هوش مصنوعی: اگر در این لحظه بخواهی، جان و سر ما هست، و اکنون هم مال و جسم ما در اختیار توست.
هوش مصنوعی: اگر خواستهای را برآورده کنی یا ما را به قتل برسانی، هر دو با کمال میل تسلیم دستور تو هستیم، زیرا اکنون جان و سر و زندگیمان در دست توست.
آیا ما را بیهوش میخواهی؟ حجابت را بردار، آیا بیقراری ما را میخواهی؟ نقاب از چهره بردار. / (AI: اگر به دنبال حالتی شگفتانگیز و عمیق هستی، باید از موانع و حجابها عبور کنی و در میانهٔ آشفتگیها، نقابی بر چهرهٔ خود بگذاری تا بتوانی به درون دنیای واقعیات نفوذ کنی.)
هوش مصنوعی: من چه کسی هستم که در جایی که کوی عشق تو قرار دارد، نمیتوانم در مورد خودم صحبت کنم؟ عشق تو آنقدر بزرگ است که از حد و مرزهای من فراتر میرود.
هوش مصنوعی: تو از وصالت، منازل و خانهها را به محل درمان و شفا تبدیل کردهای، اما از دوری و جداییات، هر خانهای به بیت و مکانی برای اندوه و غم بدل شده است.
هوش مصنوعی: زمانی فرارسیده که باد، خاک مرده را پراکنده کند و جانبخش آب حیات را به او برساند.
هوش مصنوعی: نسیم صبح، گلهای زیبا را به دور از یوسف، که به زلیخا (زن پادشاه مصر) شبیه است، میچرخاند و لباس او را به گل آراسته میکند.
هوش مصنوعی: شبنم که بر روی زمین نشسته، به مانند نطفهای در دل زمین است که باعث به بار نشستن گل و پیدایش یاسمن شده است.
هوش مصنوعی: آیا بوی ریحان است یا عطر بهشت؟ آیا اینجا خاک شیراز است یا نسیم ختن؟
تصحیح AI: در مسیر رفتن، دقت کن که چگونه درخت سرو به زیبایی تو متحیر میشود و گل نسترن چگونه در سایه و تیرگی قرار میگیرد. (AI: در مسیر رفتن، دقت کن که چگونه گل سروبن به زیبایی خود میدرخشد و گل نسترن چگونه در سایه و تیرگی قرار میگیرد.)
هوش مصنوعی: زاهدان همان خود را از دنیا جدا کردهاند و در عبادت مشغولند، باید بارگاه آنها (مقام و منزلتشان) را در هم شکست تا کارگاه صوفیان (محل کار و زندگی عرفا) به هم بریزد.
هوش مصنوعی: شاهدان زیبا و شادابند، ای ساقی بگو که شراب بیاورد. عاشقان هم مست و سرمست هستند، ای مطرب بگو که ساز را بزن.
من همانند آن صوفیام که در کِنِشت (عبادتگاه) بازیچهٔ مردم شدهام و آن طناببازِ روی ریسمان که مشهور در شهر شدهام. /صوفی: غ14 ب6 / (AI: من شبیه یک صوفی در عواطف و احساساتم هستم و در کارهای خود مشهور و معروف شدهام مانند کسی که بر روی ریسمانی راه میرود.)
به تربیت بگو: ردا و لباس بر ما مپوشان و به عافیت و تندرستی بگو: ما را در پردهای تنیده مکن (مپوشان). /به زبان ساده: تربیت و عافیت نمیخواهیم./ (AI: تربیت را بهطور واضح و روشن بیان کن و آن را از ما پنهان نکن. عافیت و راحتی را هم بهطور مناسب و با احتیاط به ما عرضه کن.)
هوش مصنوعی: چرخ (آسمان) با صد نگاه به زیبایی تو خیره شد و به همین خاطر صد زبان میخواست که به وصف زیبایی تو بپردازد و بگوید که تو چقدر زیبا هستی.
هوش مصنوعی: میدانم که از همهٔ مردم، اعم از خاص و عام، دشنام و نیش زبان میشنوم و از زنان و مردان نیز انتقاد و سرزنش را تحمل میکنم.
هوش مصنوعی: سعدی، ای عاشق، اگر عاشق هستی، باید با اشتیاق و حرارت پا را به زمین بکوبی. و اگر بیپول و بیچیز هستی، باید با دست ما جالب توجهی را نشان دهی و به آن اشاره کنی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
کشتیی بر آب و کشتیبانش باد
رفتن اندر وادیی یکسان نهاد
نه خله باید، نه باد انگیختن
نه ز کشتی بیم و نه ز آویختن
چرخ پنداری بخواهد شیفتن
زان همی پوشد لباس پر دَرَن
شاخ را بنگر چو پشت دل شده
برگ را بنگر چو روی ممتحن
ابر آشفته برآمد وز دمن
[...]
این دل و جان طبیعت سنج را
یک زمان از می طریقت سنج کن
دوستان را بند گردان از وفا
ورنه باری از جفا دشمن من
چون نکردی یک زبانی لاله وار
ده زبانی نیز چون سوسن مکن
بد خوئی با هیچ کس هرگز مکن
[...]
آب بنمایم ز وهم خویشتن
رازها دانم بسی زین بیش من
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.